OEKUSI, 14 Abríl 2026 (TATOLI) – Reprezentante povu sira Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), hanesan Prezidente Konsellu Veteranu Oekusi António da Conçeição, akademista Agustinho Elo, Xefe Suku Lalisuk Hermenegildo Lalisuk, no veteranu Cipriano da Cunha, nia konsiderasaun ba Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) hodi nomeia Prezidente Autoridade RAEOA interinu, Celestinho Marques.
Notísia relevante:Celestinho Marques PA interinu RAEOA
Prezidente Konsellu-Veteranu Oekusi, António da Conçeição, hateten, mandatu Prezidente Autoridade ba loron 40 de’it, tuir loloos fó kompeténsia ba Oekusi-oan sira atu asumi, la presiza nomeia husi nasionál, tanba Oekusi-oan mós iha kapasidade.
“Tuir loloos hili ema Oekusi-oan, tanba interinu de’it, la presiza husi nasionál, tanba Prezidente Autoridade moras, tanba ne’e tuir loloos ne’e hili ema Oekusi, tanba interinu de’it ba loron 40, prepara ba estrutura definitivu, tanba Oekusi mós bele sai PA interinu atu bele garante funsionamentu administrasaun iha Oekusi, nusa mak la hili Oekusi-oan,” nia kestiona iha Oekusi, ohin.
Akademista, Agustinho Elo hateten, nomeasaun ne’e kompeténsia Governu, oinsá nomeia Prezidente Autoridade interinu, tanba Prezidente Autoridade atuál kondisaun saúde, maibé tuir ha’u haree katak, loloos ne’e Primeiru-Ministru tenke nomeia haree mós ba Oekusi nia ema.

“Ita la’ós ko’alia kona-na rejionalizmu tanba daudaun ne’e Governu mós hala’o hela sosializasaun ba podér lokál, tan ne’e di’akliu fó ema Oekusi-oan, nu’udar preparasaun ba futuru implementasaun Governu Lokál,” nia konsidera.
Tuir nia, Prezidente Autoridade RAEOA atuál nia estrutura sei eziste hela, tuir loloos bainhira Prezidente Autoridade kondisaun saúde seidauk rekuperadu, Governu tenke delega ema ida husi nia estrutura rasik atu sai interinu, “maibé Governu nomeia fali husi nasionál, maske Oekusi-oan mós iha kapasidade tanba ne’e interinu oan de’it fó hotu ba nasionál, bainhira mak fó fiar ba Oekusi-oan sira”.
Notísia relevante:PA RAEOA fó konfiansa ba Celestinho Marques lidera Oekusi to’o estrutura definitiva
Xefe Suku Lalisuk, Hermenegildo Lalisuk mós hateten, “Ami dúvida hela, tanba sei ita foti autoridade ida, nia serbisu fulan ida ka fulan rua nia atu serbisu saida, orsamentu ita hatene katak kada tinan Oekusi hetan millaun, ida-ne’e kuandu troka, ema tuun sa’e osan ne’e atu ezekuta oinsa”.

Tuir nia, rekursu umanu ba Oekusi-oan, antes ne’e kada suku rekolla ona, iha suku Lalisuk de’it liu ona 200, maibé suku 20 bele to’o 1000-resin. “Ne’ebé, ba rekursu iha Oekusi, ami preparadu, nusa mak ita foti ema Oekusi-oan atu hatene situasaun no hatene povu nia moris, maibé agora foti mak rai-boot mai lidera fali RAEOA ne’e, tanba ne’e Governu tenke nomeia Oekusi-oan iha nomeasaun estrutura defitivu tenki hili Oekusi-oan tanba primeiru ko’alia baikenu la presiza tradusaun”.

Veteranu Cipriano da Cunha énfaze, “Primeiru-Ministru nomeia PA RAEOA interinu ne’e ba loron 40 de’it hodi hein estrutura definitivu, maibé loloos tenke fó ba Oekusi-oan, tanba Oekusi-oan mós iha kbiit no iha matenek ona atu kaer rasik, ita haree Oekusi-oan sira nonok maibé sira-nia ezisténsia maka’as”.
Nia rekomenda ba Prezidente Autoridade RAEOA interinu, durante lidera Oekusi iha sesaun tranzitóriu, presiza akumula entidade hotu, intelektuál, veteranu, igreja, sosiedade sivíl, autoridade komunitária sira, no tenki serbisu hamutuk ho Prezidente Auroridade RAEOA atuál.
Notísia relevante:PA interinu RAEOA garante sei halo jestaun di’ak ba ezekusaun OJE 2026
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




