OEKUSI, 20 Abríl 2026 (TATOLI) – Governu liuhusi Ministru Obra Públika (MOP), nu’udar Prezidente Konsellu Administrasaun Fundu Espesiál Dezenvolvimentu (KAFED), Samuel Marçal, segunda ohin realiza reuniaun ho Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), instala Sekretariadu hodi jere fundu KAFED iha Oekusi.
“Reuniaun ne’e iha ajenda rua, primeiru tuir dekretu-lei, ha’u mak Prezidente ba KAFED nian iha Oekusi, entaun aproveita tempu mai ho Ministru sira atu diskute KAFI hotu iha Oekusi, no aproveita instala kona-ba Sekretariadu FED nian iha RAEOA, nune’e sira bele hahú ezekuta kona-ba fundu FED nian,” nia hateten iha salaun kovensaun Palaban Oekusi, ohin.

Notísia relevante:Governu introdus dekretu-lei re-estrutura estatutu RAEOA no ezekusaun fundu FED iha Oekusi
Governante ne’e esplika katak, instalasaun Sekretariadu iha RAEOA tanba tinan barak liubá, sistema ezekusaun fundu FED ladun ekilibriu no la metin, ema uza osan laiha planu konforme hakarak de’it, laiha regra ida atu regula orsamentu fundu FED ne’e.
“Entaun ita kria sistema ida-ne’e, mai harii Sekretariadu ho aprovizionamentu iha Oekusi, nune’e kontrola osan Estadu nian ho didi’ak ho efisiénsia, atu povu hotu bele sente hodi haree mós dezenvolvimentu to’o iha área hothotu,” nia afirma.
Tan ne’e, nia hateten, iha reuniaun ne’e ho membru Autoridade RAEOA, esplika klean kona-ba lala’ok no funsaun Sekretáriadu ne’e nia prosesu no aprezenta ona ba autoridade sira, tanba ema ne’ebé atu asumi funsaun ne’e tenki iha koñesimentu itoan kona-ba sistema no ezekusaun orsamentu, koñesimentu ba planeiamentu no aprovizionamentu, nune’e bele ezekuta osan Estadu ne’e labele ulun moras liu.
Notísia relevante:Alterasaun Estatutu RAEOA garante transparánsia ba dezenvolvimentu rejionál
Tanba durante ne’e, nia dehan, utiliza rekursu husi ema estranjeiru selu ho saláriu boot, tan ne’e mak Governu mai instala, maibé husi nasionál sei nafatin mai akompaña, tanba périodu tranzitóriu tinan ida, maibé bele mós la to’o tinan, kuandu RAEOA intende didi’ak kona-ba sistema no buat hotu bele la’o di’ak.
Nia lembra katak, antes ne’e mós husi deputadu sira iha Parlamentu Nasionál (PN) liuhusi komisaun C hala’o fiskalizasaun, deskobre katak ezekusaun orsamentu iha RAEOA, fundu infraestrutura utiliza selu fali ba saláriu no osan utiliza la tuir nia item no laiha sistema ida atu kontrola.
Nune’e, iha fulan kotuk, Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, orienta ekipa husi Governu Sentrál sosializa ona dekretu-lei ezekusaun FED ba kargu xefia sira iha Oekusi.
“Tan ne’e, ohin mai atu hahú instala Sekretáriadu ne’e, iha aprovizionamentu, planeimentu, sekretáriadu ba grande projetu, maibé ohin ita labele tau kedan kompozisaun tanba RAEOA rasik seidauk preparadu, sei identifika rekursu ne’ebé iha koñesimentu mak foin submete ba nasionál atu aprova nune’e bele hahú serbisu,” nia hateten.
Notísia relevante:Orsamentu millaun $60 ba RAEOA aprovadu iha espesialidade
Prezidente Autoridade RAEOA, Régio da Cruz Salu, orgullu tanba dahuluk membru KAFI realiza enkontru iha Oekusi, nune’e bele hasa’e koñesimentu kona-ba Konsellu Adminitrasaun FED nian.
“Tanba projetu infraestrutura Oekusi mós fas parte ba ida-ne’e, ne’ebé ita hetan aproveitamentu atu dezenvolve área infraestrutura estratéjiku sira-ne’ebé nesesita duni apoia husi Governu Sentrál direita no imediata, ne’ebé ita mós hato’o proposta balun ne’ebé Oekusi mós presiza hetan atensaun másimu husi Governu Sentrál,” nia hateten.
Notísia relevante:Governu introdus dekretu-lei re-estrutura estatutu RAEOA no ezekusaun fundu FED iha Oekusi
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




