Bobonaru intensifika protesaun rekursu florestál

BOBONARU, 23 Juñu 2026 (TATOLI) – Servisu Floresta Delegasaun Territoriál Munisípiu Bobonaru kontinua hametin medida protesaun floresta no rekursu naturál, liuhusi kontrolu rigorozu ba produtu florestál, reflorestasaun no sensibilizasaun ba komunidade atu kumpre prosedimentu legál bainhira halo atividade relasiona ho ai-komersiál.
Koordenadór Floresta, Kafé no Planta Industriál Delegasassun Territoriál Munisípiu Bobonaru, Casemiro Lopez, hatete katak ekipa guarda floresta Bobonaru hamutuk ho autoridade sira iha Likisá halo kontrolu iha postu revista Loes durante oras 24 atu monitoriza transporte produtu florestál, liuliu ai-sunu no ai-komersiál.
Notísia relevante: CGF Bobonaru sei halo apreensaun ba ai-maran fa’an iha dalan ninin
“Iha postu revista ida iha Loes hamutuk ho parte Likisá atu kontrola produtu florestál sira. Ema ne’ebé lori ai tenke iha lisensa no dokumentu kompletu atu transporta bá Likisá no Dili” Casemiro dehan ba jornalista iha knaar-fatin tersa-feira ne’e.
Nia esplika katak guarda floresta mós kontinua monitoriza atividade sira ne’ebé bele ameasa sustentabilidade floresta, inklui tesi ai ilegál, kasa animál fuik no utilizasaun rekursu naturál laiha autorizasaun.
Tuir nia, atualmente servisu delegasaun teritoriál floresta ne’e sei halo prosesu rejistu ba komunidade ne’ebé iha atividade mevelaria no utilizasaun ekipamentu sensor iha munisípiu ne’e, maski dadus ofisiál kona-ba númeru utilizadór sira seidauk kompletu.
Nia mós afirma katak komunidade ne’ebé hakarak tesi ai tenke hetan uluk deklarasaun husi suku no submete dokumentu ba munisípiu atu hetan lisensa.
Casemiro dehan atividade floresta hotu tenke la’o tuir prosedimentu legál atu proteje produtu florestál no garante katak rekursu naturál iha Bobonaru bele sustenta ba jerasaun sira tuirmai.
“Justifika iha ne’ebá atu uza ba sosiál ka negosiu ka, totál ai hira mensiona klaru iha karta depois mak lori mai atu ami-nia guarda floresta bá haree, dehan katak ai ne’e iha uma-hun ou nia kuda rasik iha nia to’os, nune’e ita bele fó lisensa. Guarda floresta lori mai fali dehan tebes duni ai ne’e señor ida-ne’e nia, nune’e ita evita problema, tanba ita-nia komunidade nakar uitoan. Dalaruma nia mai hasai lisensa atu naran ba ko’a ema nia ai”, nia dehan.
Atu prevene degradasaun ambientál, Servisu Floresta Bobonaru mós implementa programa reflorestasaun iha área risku erozaun no fatin sira ne’ebé presiza konservasaun.
Casemiro informa katak viveiru komunitáriu iha Tunubibi prodús ai-oan kada tinan atu responde ba nesesidade komunidade no apoia esforsu restaurasaun rai no floresta.
“Ami sempre fasilita ai-oan ba komunidade ne’ebé presiza la’ós ba área ne’ebé hetan erozaun, ba mós ita-nia komunidade ne’ebé mai iha to’os. Entaun, ami fasilita mós ai konservasaun no ai seluk tan atu hamatak filafali ita-nia rai”, katak.
Servisu Floresta fiar katak komunidade kontinua kolabora ho autoridade sira atu proteje floresta no preserva ambiente iha munisípiu Bobonaru.
Notisía relevante: Sekretáriu Estadu Floresta kuda ai-kameli iha arredór Igreja Balibó
Jornalista: Sergio da Cruz
Editora: Maria Auxiliadora

