Migrante 69.500 fila ba Maroko hosi Ceuta

DILI, 01 Agostu 2026 (TATOLI) – Forsa seguransa Estadu nian kalkula katak migrante hamutuk 69.500-resin mak sai hosi Ceuta ba Maroko iha oras 30 ikus ne’e hafoin influénsia boot iha Kinta-feira liubá, enkuantu barreira sira kontensaun nian hahú instala ohin dadeer iha rompe-olas fronteira Tarajal nian.
Fonte polísia sira indika ba EFE (Ajénsia Notisioza España) katak númeru sira-ne’e bele inklui migrante sira ne’ebé to’o iha sidade autónomu antes influénsia boot ne’ebá, no mós indivídu sira ne’ebé bele tama no sai dala ida liu horisehik.
Aleinde ne’e, Ministériu Interiór informa ona ba EFE katak instalasaun ba barreira sira kontensaun nian iha rompe-olas fronteira Tarajal nian hahú iha tuku 7:50 dadeer, hanesan Primeiru-Ministru Pedro Sánchez fó-sai horisehik hosi Ceuta.
Barreira pneumátika ida
Elementu prinsipál mak barreira pneumátika ida ho naruk metru 500, ho aas iha superfísie nia leten hosi sentímetru 30 to’o 70 no seksaun submerjida ida ne’ebé atinje profundidade ida to’o metru ida.
Estrutura ida-ne’e kombina ho liña inisiál ida hosi boia sira ne’ebé maka fornese hosi Mariña.
Entretantu, kanál intermédiu ida sei permite ró sira Guarda Sivíl nian hodi asegura protesaun ba barreira pneumátika iha tempu hotu-hotu.
Kona-ba númeru sira hosi influénsia masiva hosi migrante sira hosi Maroko, Ministériu Interiór kalkula númeru hosi chegada sira iha loron 30 iha 50.000, enkuantu prezidente hosi sidade autónomu, Juan Jesús Vivas, afirma katak númeru ne’e bele to’o 60.000.
Fonte sira hosi Ministériu Interiór nian fó-sai ohin dadeer katak kalan iha Ceuta liu ho hakmatek, katak to’o sira “para kompletamente”, no katak partida sira ba Maroko kontinua.
Hafoin influénsia boot iha Kinta-feira, ema rihun ba rihun fila-fali ba fronteira horisehik hodi fila ba Maroko tanba razaun oioin, inklui akordu repatriasaun ne’ebé fó-sai entre España no Maroko, no mós falta loja mós taka hotu iha Ceuta hodi hatán ba sira-nia nesesidade báziku.
Cueta ne’e iha ne’ebé?
Ceuta maka sidade autónomu español ida ne’ebé lokaliza iha kosta norte Áfrika nian, fahe fronteira direta ho Maroko. Maski situada iha kontinente Áfrika, sidade ne’e ho populasaun maizumenus 85,000 no polítikamente halo parte iha España.
Hamutuk ho Melilla, sidade autónoma española seluk ne’ebé lokaliza besik kilómetru 400 ba leste, Ceuta forma fronteira terrestre úniku entre Uniaun Europeia ho Áfrika.
Ida-ne’e signifika katak ema ne’ebé maka tama ho susesu iha Ceuta to’o ona iha teritóriu españól no Uniaun Europeia nian, maske la tau ain iha kontinente europeia.
Maroko la rekoñese ofisialmente Ceuta no Melilla hanesan parte ida hosi España; governu Maroko nian refere beibeik ba sidade rua ne’e hanesan territóriu okupadu sira.
Oinsá mak migrante sira bele tama?
Maioria hosi sira ne’ebé maka atravesa maka mane joven sira hosi Maroko. Maibé, grupu ne’e inklui mós feto sira, família sira, labarik sira, no migrante sira hosi nasaun sira Áfrika sub-Sahariana nian.
Filmajen sira hosi área fronteira nian hatudu migrante balun ne’ebé nani ka uza tubu internu sira hanesan dispozitivu flotasaun nian. Sira seluk haree la’o iha bee ne’ebé kle’an, la’o haleu tasi-ibun Tarajal, sobu portaun sira, ka tenta atu sa’e liu vedasaun fronteira nian.
Pontu partida xave ida maka Fnideq, sidade Maroko nian ida besik Ceuta; migrante sira ne’ebé sai hosi ne’ebá bele nani tuir tasi-ibun ba distánsia besik kilómetru lima. Ema seluk tenta atravesa hosi Belyounech, tanba distánsia badak liu.
Tentativa sira-ne’e perigozu tebes. Rachid Sbihi, xefe organizasaun ida ne’ebé reprezenta ofisiál sira Guarda Sivíl nian iha Ceuta, afirma katak barak maka mate tanba mout. Ema seluk mate iha esmagamentu ne’e bainhira ema lubun boot koko atu liu moru besik tasi-ibun Tarajal.
Tanbasá Ceuta sai fatin ba migrante sira?
Ceuta maka pontu entrada ida ne’ebé besik liu ba territóriu españól hosi Áfrika Norte. Ninia lokalizasaun halo beibeik sidade ne’e sai destinu ba ema sira ne’ebé tenta atu to’o iha Europa.
Jeralmente migrante sira husik sira-nia rain hodi buka oportunidade ekonómiku ne’ebé di’akliu ka atu halai sees hosi violénsia no susar. Maibé, razaun sira iha kruzamentu nia kotuk la hanesan hosi ema ida ba ema seluk iha laloran ikus ne’e.
Tama ho susesu iha Ceuta la signifika automatikamente katak ema ida bele hela iha España ka kontinua sira-nia viajen ba Europa kontinentál. Associated Press fó-sai katak migrante barak maka fila kedas, enkuantu sira seluk tau iha abrigu sira hodi halo prosesu no iha oportunidade hodi husu azilu.
Razaun loloos tanba saida maka ema barak maka ba Ceuta iha tempu ne’ebé hanesan seidauk hatene.
Governu españól deskonfia katak fatór kontribuinte ida maka desizaun ida hosi Supremu Tribunál españól nian iha inísiu fulan-Jullu 2026. Desizaun ne’e restrinje uzu hosi regra espesiál ida ne’ebé permiti ba autoridade sira atu haruka fila kedas migrante sira ne’ebé hetan intersesaun bainhira tenta tama iha Ceuta ka Melilla liuhosi tasi.
Tuir regra foun, migrante sira ne’ebé hetan intersepsaun iha tasi tenke tuir uluk prosesu legál sira molok bele haruka sira fila. Governu españól deskonfia katak rede kontrabandu umanu sira ka grupu kriminozu sira esplora informasaun ne’e hodi enkoraja ema barak liu hodi halo kruzamentu. Maibé, suspensaun ida-ne’e seidauk verifika ho independente.
Oinsá maka España no Maroko hatán?
Governu españól haruka polísia espesializadu na’in-200 no soldadu na’in-60 hosi kontinente hodi tulun Guarda Sivíl hodi asegura fronteira no jere migrante sira ne’ebé tama ona.
Iha parte Maroko nian, autoridade sira koloka kanun bee nian no dudu ema lubun ne’e fila hosi portaun fronteira nian. Seguransa hetan reforsu tuirmai hosi nasaun rua ne’e, no onda hosi kruzamentu masal parese para ona iha loron-sesta.
Governu españól hatete katak sei buka atu haruka sira ne’ebé tama ilegalmente lalais liután; maibé, prosesu ne’e tenke kumpre nafatin desizaun tribunál nian no respeita migrante sira-nia direitu.
Maske kontrola ona, krize umanitária sei dook atu hotu. Migrante barak maka presiza nafatin prosesamentu, enkuantu instalasaun abrigu nian no servisu munisipál sira hasoru hela tensaun maka’as.
Akontese ona iha 2021
Ceuta hasoru krize hanesan iha Maiu 2021. Iha tempu ne’ebá, ema besik 8,000 hosi Maroko no nasaun sira Áfrika sub-Sahariana nian tama iha sidade iha de’it loron rua hafoin kontrolu fronteira nian iha parte Maroko nian hetan deliberadamente hosi sira-nia autoridade guarda kosteira nian.
Influénsia ne’e haree hanesan forma presaun ida ba España iha disputa entre nasaun rua ne’e kona-ba Sahara Osidentál. Desizaun Maroko nian atu hamenus kontrolu fronteira nian maka medida vingansa diplomátika ida hafoin autorizasaun segredu España nian ba Brahim Ghali – líder hosi Frente Polisario, grupu separatista Sahara Osidentál nian ne’ebé ostil ba Maroko – atu simu tratamentu médiku iha ospitál ida iha España kontinentál.
Agora daudaun laiha evidénsia katak krize Jullu 2026 nian mosu tanba disputa diplomátika hanesan ida iha 2021. Maibé, ema rihun sanulu-resin nia to’o iha períodu badak ida tau presaun maka’as ba forsa seguransa, sentru resepsaun no servisu umanitáriu sira Ceuta nian.
(Fonte EFE, Ajénsia Notisioza España)

