Top

TL-Indonézia kontinua halo negosiasaun fronteira terrestre, konsentra ba Citrana-Naktuka

Delegasaun Timor-Leste ho Indonézia, Segunda (31 Agostu 2026), kontinua reuniaun negosiasaun kona-bá fronteira terrestre entre nasaun rua, ho konsentrasaun prinsipál bá buka solusaun bá segmentu fronteira ne’ebé seidauk rezolve, liuliu iha Citrana-Naktuka iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekuse-Ambenu. Imajen/Mídia GPM.

DILI, 01 Setembru 2026 (TATOLI)—Delegasaun Timor-Leste ho Indonézia, ohin, kontinua reuniaun negosiasaun kona-ba fronteira terrestre entre nasaun rua, ho konsentrasaun prinsipál bá buka solusaun bá segmentu fronteira ne’ebé seidauk rezolve, liuliu iha Citrana-Naktuka iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekuse-Ambenu.

Reuniaun ne’e hala’o iha Otél Kempinski, Jakarta, no lidera hosi Embaixadór Extraordináriu no Plenipotensiáriu Timor-Leste bá Indonézia, Roberto Sarmento de Oliveira Soares, ne’ebé mós nu’udár Xefe Ekipa Téknika ba Negosiasaun Fronteira Terrestre Timor-Leste.

Roberto Sarmento de Oliveira Soares hateten, prosesu finalizasaun fronteira terrestre entre Timor-Leste ho Indonézia lori ona tempu naruk, ho konsultasaun no negosiasaun ne’ebé hala’o durante tinan barak.

“Reuniaun ohin konsentra másimu bá fronteira terrestre entre Timor-Leste ho Indonézia, liuliu atu buka entendimentu kona-ba oinsá atu rezolve segmentu sira-ne’ebé seidauk rezolve,” Roberto Soares hateten.

Reuniaun ne’e hatudu vontade boot husi parte rua atu troka nafatin informasaun ho aberta, onestidade no konstrutivu, hodi bele loke dalan ba entendimentu di’ak no solusaun ba benefísiu nasaun rua, liuliu ba populasaun no komunidade ne’ebé moris iha fronteira husi parte rua.

Iha reuniaun ne’e, parte rua konkorda atu kontinua adere ba prinsípiu Lei Internasionál, liuliu prinsípiu uti possidetis juris, tratadu 1904 ne’ebé sai baze importante iha prosesu delimitasaun no finalizasaun fronteira terrestre entre Timor-Leste ho Indonézia.

Prinsipiu ne’e liga ho tratadu fronteira sira-ne’ebé uluk estabelese husi Portugál no Olanda, ne’ebé sai nu’udár baze jurídika ba determinasaun fronteira entre territóriu Timor-Leste ho Indonézia.

Roberto Soares mós atualiza katak liuhusi prosesu konsultasaun ne’e sei kontinua, no parte rua konkorda hodi buka dalan atu hetan solusaun finál bá fronteira terrestre entre Timor-Leste ho Indonézia.

Além husi Citrana-Naktuka no segmentu fronteira sira seluk, reuniaun ne’e mós diskute kona-bá kooperasaun bilaterál no projetu sira-ne’ebé bele fó benefísiu mútua ba populasaun iha fronteira.

Ida-ne’e inklui projetu irrigasaun iha Mota Mémo, Maliana, ne’ebé konsidera bele fó benefísiu bo’ot ba komunidade iha fronteira, tantu iha Munisípiu Bobonaru, Timor-Leste, nune’e mós iha Kabupatén Belu, Atambua, Indonézia.

Delegasaun Indonézia rekoñese katak iha parte Indonézia seidauk konsege implementa integralmente akordu no dezenvolvimentu tékniku ne’ebé dezenvolve ona hosi ekipa téknika Timor-Leste ho Indonézia, liuliu kona-bá fahe no jestaun bee iha Mota Mémo.

Tanba ne’e, parte Indonézia hato’o kompromisu atu aselera prosesu koordenasaun ho Ministériu Obra Públika Indonézia nian, no hein katak iha tempu badak sei fó konfirmasaun ofisiál, atu ekipa téknika ka enjeñeiru sira husi Timor-Leste bele retoma servisu no finalizasaun projetu ne’ebé fó benefísiu mútua bá populasaun iha fronteira.

Embaixadór ne’e hatutan, reuniaun ne’e la’o ho espíritu amizade no fó importánsia boot ba relasaun di’ak entre Timor-Leste ho Indonézia, konsidera katak nasaun rua iha fronteira jeográfika direta no populasaun sira iha fronteira iha tradisaun no kostume ne’ebé hanesan.

“Nune’e, ita aposta ba boa-viziñansa, pás no estabilidade iha fronteira, no buka atu hakle’an tán relasaun no kooperasaun entre populasaun rua,” nia hateten.

Enfatiza mós katak definisaun liña soberania nasionál entre Timor-Leste ho Indonézia tenke bazeia bá tratadu no prinsipiu jurídiku internasionál, enkuantu kooperasaun iha fronteira sei kontinua atu promove dezenvolvimentu no bem-estár bá komunidade sira.

Parte rua konkorda atu iha reuniaun tuir-mai sei hakle’an tán diskusaun, ho objetivu atu avansa bá finalizasaun negosiasaun no prepara tratadu finál kona-bá fronteira terrestre entre Timor-Leste ho Indonézia.

Delegasaun Timor-Leste lidera hosi Embaixadór Extraordináriu no Plenipotensiáriu Timor-Leste bá Indonézia, Roberto Sarmento de Oliveira Soares, nu’udár Xefe Ekipa Téknika ba Negosiasaun Fronteira Terrestre, hamutuk ho Diretora Assuntus Legais, LMBO, Adelsia Coelho; Assessór Seniór Assuntu Legál, LMBO, Simon Femby; no Technical Expert, LMBO, Sherli dos Santos.

Delegasaun Indonézia lidera hosi Diretór-Jerál Asuntu Ázia-Pasífiku no Áfrika, Ministériu Negósiu Estranjeiru Repúblika Indonézia, Santo Darmosumarto, no Diretór Asuntu Jurídiku no Tratadu Territoriál, Ministériu Negósiu Estranjeiru Repúblika Indonézia, Andy Aron.

Notísia relevante: Xanana dezloka bá Indonézia kontinua negosiasaun ronda dahaat fronteira marítima

Jornalista: Alexandra da Costa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!