DSME Bobonaru klarifika polémika kona-ba implementasaun PME

BOBONARU, 07 Setembru 2026 (TATOLI) – Diresaun Servisu Munisipál Edukasaun (DSME) Autoridade Munisípiu Bobonaru klarifika katak polémika kona-ba distribuisaun ai-han ba Programa Merenda Eskolár (PME) mosu tanba eskola balun no Ensinu Pré-Eskolár (EJP) la simu ai-han ne’ebé fornese husi Movimentu Kamponeza Timore-Leste (MOKATIL), maski parseiru Governu ne’e prontu atu adianta osan rasik.

Diretór Edukasaun Munisipál Bobonaru, Miguel Freitas, hatete katak MOKATIL fornese ai-han ba PME iha postu administrativu neen, bazeia ba akordu ho Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaru no kalendáriu implementasaun programa ne’ebé hahú iha 01 Setembru 2026.

“Osan merenda eskolár seidauk sai, maibé MOKATIL, ho kompeténsia ne’ebé iha, hakarak apoia tanba kalendáriu hatete katak programa hahú iha 01 Setembru. Sira lori ai-han mai ho sira-nia osan rasik atu atende nesesidade merenda eskolár”, Miguel Freitas dehan.

Nia esplika katak ai-han ne’ebé MOKATIL fornese iha 01 Setembru destina ba merenda durante loron rua, tanba loron 01 Setembru feriadu, nune’e implementasaun efetiva hahú iha loron 02.

Maibé, Miguel realsa katak Ekipa Jestaun Programa (EJP) no eskola balun la simu ai-han ne’e, tanba sira kestiona osan sentavu $0,70 ne’ebé Governu tenke fó ba kada estudante, ne’ebé to’o agora seidauk sai.

Nia dehan katak MOKATIL prontu atu adianta osan sentavu $0,70 ho sira-nia osan rasik, maibé proposta ne’e la hetan aseitasaun husi EJP no eskola balun.

“Agora MOKATIL mak atende ho sira-nia osan rasik, tantu sentavu $0,35 no sentavu $0,70. MOKATIL hatete ‘sé imi presiza osan sentavu $0,70, ami bele adianta ho ami-nia osan, osan ne’e sai mak devolve, maibé sira la simu”, nia haktuir.

Diretór Edukasaun Munisipál ne’e esklarese katak modo-tahan dodook ne’ebé virál iha mídia sosiál ne’e bainhira ekipa MOKATIL fornese ai-han ba EJP, sira rai de’it no la te’in ba estudante sira.

“Modo-tahan ne’ebé MOKATIL lori mai ne’e di’ak, maibé se ita rai-hela ba loron tolu ka haat, nia sei aat. Ita hotu hatene katak modo-tahan foun, ita foin fokit ne’e mós bainhira to’o loraik bele namlaek ona, satán sira husik loron ba loron”, nia hatutan.

Ba kestaun ne’e, Miguel deside halo enkontru ho parte relevante sira atu buka solusaun no halo mudansa ba maneira implementasaun programa. Nia hateten katak hafoin akontesimentu Diretór Fikalizasaun no Sekretáriu Munisipál ba Asuntu Sosiál mós tun kedas bá baze atu haree situasaun ai-han no armazenamentu.

“Ema nia sasan prontu, mákina mós kompletu. Falla ne’e mak ba iha baze la simu. Ha’u analiza katak ida-ne’e falla iha liña koordenasaun ne’ebé ita presiza hadi’a”, nia dehan.

Miguel subliña katak problema koordenasaun bele akontese tanba parte sira seidauk hetan informasaun ho klaru kona-ba kalendáriu no mekanizmu implementasaun PME.

Nune’e, Diretór Edukasaun Munisipál Bobonaru husu parte hotu atu hadi’a koordenasaun, atu garante PME bele la’o ho di’ak no ai-han ne’ebé fornese bele simu no uza tuir tempu ne’ebé determina. “Ita-nia EJP no inpestór sira mak seidauk komprende ne’ebé orsida ami sei apár malu hanoin ho di’ak para buka ninia solusaun”, nia dehan.

Diretór Ensinu Bazíku Sentrál, Víctor Santa Guilermino Moniz, husu ba parte kompetente atu buka solusaun hodi implementa PME tuir kalendariu.

“Fulan-Setembru nia ne’e ami seidauk implementa tanba MOKATIL seidauk fornese. Programa ne’e ninia loron seidauk hotu ne’e tenke implementa, nune’e ita nia-oan sira mós labele dehan tanba sá mak merenda eskolár bele hotu iha dalan klaran. Ami espera katak sei implementa iha semana oin”, nia dehan.

Tuir kalendáriu implementasaun, PME iha Setembru sei hala’o durante loron efetivu 20, enkuantu iha Outubru mós sei iha loron efetivu 20 ne’ebé responsabliza husi MOKATIL ho montante orsamentu rihun $800.

Tinan ne’e, Bobonaru hetan alokasaun anuál ba Programa Merenda Eskolár ho totál orsamentu millaun $1.841,68 hodi ezekuta ba loron efetivu 100-resin.

PME tinan letivu ne’e implementa iha Pré-Eskolár Públiku 42, Ensinu Báziku Sentrál Públiku no Filiál 137, Ensinu Pré-Eskolár Katólika Privadu sia no Ensinu Báziku Katóliku Privadu 16.

Totál estudante benefisiáriu programa ne’e hamutuk 30.178, kompostu husi Pré-Eskolár Públiku 2.494, Ensinu Báziku Públiku 24.961, Ensinu Pré- Eskolár Katóliku Privadu 471 no Ensinu Báziku Katóliku Privadu 2.252.

Notísia relevante: Monitorizasaun PME iha Bobonaru identifika diferensa fornesimentu nutrisaun ba estudante iha área urbana no rurál

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora