Top

MOKATIL la kumpre kritériu ijiene no seguransa ai-han ba PME

Xefe Departamentu Fiskalizasaun no Monitorizasaun Programa Merenda Eskolár, Jerónimo Pedro. Foto/Sergio da Cruz.

BOBONARU, 16 Setembru 2026 (TATOLI) – Diresaun Servisu Munisipál Seguransa Alimentár (DSMSA), Autoridade Munisípiu Bobonaru, halo fiskalizasaun hodi identifika katak Movimentu Kamponezes Timor-Leste (MOKATIL) la kumpre kritériu ijiene no seguransa iha prosesu distribuisaun ai-han ba Programa Merenda Eskolár (PME).

Tanba ne’e, husu ba MOKATIL atu kumpre kritériu ijiene no seguransa alimentár iha distribuisaun produtu.

Xefe Departamentu Fiskalizasaun no Monitorizasaun Programa Merenda Eskolár, Jerónimo Pedro, hatete katak DSMSA halo monitorizasaun iha eskola sira iha munisípiu Bobonaru no deteta ona katak distribuisaun ai-han balun ne’ebé konsidera la tuir matadalan PME.

Monitorizasaun ne’e Bazeia ba Diploma Ministeriál númeru 85/2023, loron 29 Dezembru, iha artigu 33, ne’ebé atribui responsabilidade atu realiza fiskalizasaun kona-ba kondisaun ijiene no saúde iha refeitóriu ka eskola sira iha Bobonaru.

Nia hatutan katak, iha fiskalizasaun ne’ebé ekipa DSMSA halo, hetan produtu hanesan modo-tahan no na’an ne’ebé distribui iha kondisaun la di’ak .

Notísia elevante: DSME Bobonaru klarifika polémika kona-ba implementasaun PME

“Modo ne’ebé MOKATIL distribui iha fatin balun dodok, ai-fuan no foos mós la sufisiente. Na’an ne’ebé distribui iha EBC Victor Santa no EBC Númeru 01 Maliana mós ami deteta nia kondisaun la di’ak, inklui iis no muda nia kór”, nia esplika ba jornalista sira, ohin.

Jerónimo Pedro subliña katak produtu alimentár ne’ebé fó ba labarik eskola tenke kumpre padraun saúde no seguransa alimentár, tanba PME iha objetivu atu apoia saúde no dezenvolvimentu labarik sira-nian, liuliu fíziku no intelijénsia, maibé realidade iha fizkalizasaun ne’e deteta katak produtu balun ne’ebé distribui la tuir padraun saúde públika.

“Ami bá direta haree sira-nia armazein ne’ebé rai ai-han hirak ne’ebé atu distribui ba eskola sira ne’e la tuir rekizitu”, nia dehan.

Tanba ne’e, rezultadu fiskalizasaun ne’e, inklui evidénsia iha terrenu, hato’o ona verbalmente ba Autoridade Munisípiu Bobonaru atu konsidera no foti desizaun tuir kompeténsia hasoru entidade distribuidora PME referida.

Iha sorin seluk, Xefe Aldeia Achulaka, suku Lahomea, Eduardo Lopes, husu ba MOKATIL atu hadi’a mekanizmu distribuisaun PME, nune’e kualidade ai-han ba labarik eskola bele garante.

“Osan ne’e osan povu nian, no eskola mós povu nia oan sira mak aprende iha ne’ebá. Tanba ne’e, ita tenke tau atensaun ba kualidade ai-han no saúde labarik sira. Ami haree ne’e ai-han sira tula iha karreta babain ema uza bá serbisu projetu nian”, nia dehan.

Nia husu atu problema hanesan ne’e labele repete iha futuru no parte relevante sira tenke hadi’a sistema implementasaun PME.

Iha parte seluk, Prezidente MOKATIL, Hélio Dias da Silva, admite katak asosiasaun ne’e hasoru problema iha implementasaun PME hahú husi 01 Setembru 2026.

Nia esplika katak MOKATIL hahú distribui produtu hanesan modo, ai-fuan, foos, fore-mungu, susubeen, fehuk, tomate, mina no bumbu ba eskola sira, maibé iha problema relasiona ho prosesu te’in no osan administrasaun ba Ekipamentu Jestaun Programa (EJP).

“Loron 01 ne’e loron toleránsia, maibé iha loron 02 ami hetan problema tanba modo ne’e ami distribui iha di’a 30 Agostu kuaze aat depois tau hela iha fatin eskola no dapur. Inan sira mós seidauk kontinua te’in tanba osan administrasaun sentavu $0,07 seidauk to’o ba sira” nia dehan.

Hafoin identifika problema ne’e, MOKATIL deside entrega ona osan administrasaun sentavu $0,07 ba EJP no koziñeira sira atu sosa produtu husi grupu haburas hanesan modo no ai-fuan, ho objetivu atu programa bele kontinua.

“Osan ami entrega semana ida ona ba sira mak sosa modo ho ai-fuan, ami distribui de’it mak produtu seluk. Se buat hotu ami fó ona, tanba saida mak iha fatin balun la te’in, ida-ne’e mak sai hanesan pontu interrogativu ida tanba saida mak osan modo nian ba ona, ai nia mós ba hotu ona la te’in ne’e? Osan ne’e sé mak kaer no tanba saida mak seidauk tein”, nia kestiona.

Nia dehan durante semana rua ona eskola sira iha parte Lolotoe no Bobonaru implementa programa ne’e ho di’ak no eskola balun mak seidauk konsege implementa tanba mudansa númeru alunu no balun ladún iha koordenasaun di’ak.

Kona-ba armazenamentu, Hélio Dias admite katak produtu balun seidauk tau iha palete ka fatin aas hanesan rekomendasaun husi DSMSA.

Nia promete katak MOKATIL sei kumpre rekomendasaun, inklui hadi’a sistema armazenamentu atu produtu alimentár sira bele rai ho kondisaun ne’ebé seguru no apropriadu.

Tuir kalendáriu implementasaun, Programa Merenda Eskolár (PME) iha fulan-Setembru sei hala’o durante loron efetivu 20, enkuantu iha Outubru mós sei iha loron efetivu 20 neʼebé responsabliza husi MOKATIL ho montante orsamentu rihun $800.

Notísia relevante: Deteta na’an dodok, EBC Victor Santa troka menu merenda eskolár

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!