APC ho parseiru sira diskute estratéjia no hametin koordenasaun hasoru El Nino

OEKUSI, 22 Setembru 2026 (TATOLI) – Autoridade Protesaun Sivíl (APC) hamutuk ho parseiru dezenvolvimentu Organizasaun Naun Governamentál (ONG) sira hanesan Masine Neno Oekusi (MANEO, ka Naroman ba Oekusi), Asosiasaun Futuru Foinsa’e Sustentabilidade (AFFOS) no Binibu Faef Nome (BIFANO), tersa ohin, hala’o enkontru koordenasaun hodi diskute kona-ba planu no estratéjia atu hasoru ba situasaun EL Nino iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA).
“Enkontru koordenasaun ne’e atu ko’alia kona-ba preparasaun hasoru El Nino, bazeia deklarasaun Meterolojia no Geofisika Timor-Leste, nune’e mós ita halo aváliasaun ba progresu implementasaun atividade jestaun risku dezastre iha Oekusi no hametin koordenasaun, kolaborasaun no sinerja entre Autoridade Protesaun Sivíl ho parsériu implementasaun sira, Governu no parte interesadu sira,” Komandante Operasionál APC Oekusi, João da Silva Sila, hateten iha salaun edukasaun Oekusi, ohin.
Notísia relevante:Organizasaun Meteorolójika Mundiál: Efeitu klimátika El Niño sei sai aat liután iha 2027
Nia hateten, APC nia servisu relasaun ho dezastre no prevensaun, entaun presiza tau atensaun hamutuk ho parsériu sira atu hala’o enkontru koordenasaun ida-ne’e, hodi fahe informasaun ba komunidade sira, nune’e idak-idak bele halo prevensaun atu hasoru El Nino ida-ne’e.
“Liuhusi enkontru ne’e, planu APC ba futuru sei forma ekipa konjuntu ida atu tuun ba suku no aldeia sira hodi fahe informasau alerta ba komunidade sira, atu kuidadu nafatin, proteze bee-matan sira, hado’ok an husi fatin ne’ebé risku ba dezastre, tanba daudaun ne’e akontese anin ho velosidade maka’as nune’e presiza halo prevensaun,” nia hateten.
Diretora Ezekutiva Asosiasaun MANEO, Ramila da Costa, reprezenta OXFAM, hateten, durante enkontru koordenasaun ne’e, diskute mós kona-ba dezafiu no susesu sira, hanesan lisaun ida atu reforsa ba futuru, tanba dezastre mai husi mudansa klímatika, nune’e presiza hametin liña koordenasaun ho parseiru sira.
“Ohin parseiru tolu mak aprezenta sira-nia progresu servisu iha enkontru koordenasaun ne’e, hodi diskute kona-ba risku dezastre ne’ebé akontese iha Oekusi, tanba parseiru sira-ne’e halo ona invertervensaun ho programa hamutuk ho komunidade sira, bazeia ba planu asaun komunidade, iha oportunidade ne’e, sei aprezenta programa sira kada suku hodi halo advokásia hamutuk,” nia hateten.
Notísia relevante:Ramos-Horta alerta ba ameasa El Niño no husu medida preventiva imediata husi Governu
Observasaun jornalista Ajénsia Tatoli,I.P, parsériu sira hanesan Asosiasaun Masine Neno Oekusi (MANEO, ka Naroman ba Oekusi), Asosiasaun Futuru Foinsa’e Sustentabilidade (AFFOS) no Binibu Faef Nome (BIFANO), idak-idak aprezenta programa sira liga ba asuntu bee-moos, konservasaun bee-matan, programa ortikultura, prevensaun risku dezastre no seluktan.
Partisipa iha enkontru koordenasaun ne’e, kargu xefia sira husi Autoridade RAEOA, xefe suku 20 no aldeia sira, jestór sub-rejiaun haat, Oésilo, Pássabe, Nítibe no Pante Makasar, seguransa PNTL no F-FDTL inklui komunidade no ekipa jestaun dezastre kada suku.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

