Vizita indústria kiik, Ministru Nino konsidera presiza sustenta atividade ekonómika

DILI, 05 Outubru 2026 (TATOLI)—Ministru Komérsiu no Indústria, Filipus Nino Perreira, hamutuk ho nia ekipa, Segunda ne’e, hala’o vizita bá fatin produsaun pentolan (nan-kabuar) husi empreza Gacor Mataus Colo ne’ebé lokaliza iha Bebora hodi haree besik kondisaun produsaun no fó apoiu ba dezenvolvimentu.
“Ita vizita iha empreza mikro, kiik no média, ida-ne’e mak ita-nia atividade ekonomia reál, ita tenke sustenta atividade ekonómika iha rai ida-ne’e, temi kria kampu traballu ida-ne’e mak sira halo hela, diversifika sira-nia produtu, empreza kiik sira mak la’o hela,” Ministru Komérsiu no Indústria, Nino Pereira hato’o hafoin vizita.
Nia dehan, Governu nia polítika maka atu tulun empreza sira hodi bele hetan legalidade ba sira-nia atividade.
“Haforsa ekonomia báziku, ho nune’e ita buka kontinua promove, ida-ne’e mak polítika Governu hodi fó espasu boot liután atu nune’e empreza kiik sira bele sa’e klase, haree husi setór informál ne’ebé sira halo, signifika sira tenke iha lisensa iha SERVE, I.P (Servisu Rejistu no Verifikasaun Emprezariál, Institutu Públiku), ita mós sei iha lisensa ba atividade industriál, ita konsidera sira empreza ne’ebé baixu risku,” nia akresenta.
Notísia relevante : AIFAESA taka provizóriu Empreza Gacor ne’ebé prodús “pentolan”
Ministru mós destaka importánsia koñesimentu ba mákina inklui ambiente produsaun ne’ebé di’ak.
“Ita haree husi mákina ne’ebé sira utiliza, koñesimentu ba mákina ne’e oinsá mak sira bele organiza sira-nia ambiente produsaun di’ak. Ida-ne’e mak ita buka atu kontinua fó atensaun no hakbesik ba sira atu promove, empodera no fasilita sira. Mai haree tanba sira prodús pentolan, ne’e ba ema atu haan, mákina ne’e tenke di’ak, fatin ne’e mós tenke moos,” nia katak.
Ministru hateten, negósiu presiza sustentabilidade, tanba ne’e Governu buka atu fasilita no labele iha impedimentu hodi garante atividade ekonómika bele la’o ba oin liuhusi diversifikasaun ekonomia.
“Ida-ne’e negósiu ida, presiza nia sustentabilidade. Ita husu parte Governu atu fasilita sira labele iha impedimentu ruma, buka atu fó hanoin ba sira atu garante nafatin atividade ekonómika bele la’o ba oin, ita ko’alia kona-ba diversifikasaun ekonomia liuhusi buat sira ne’e, ita-nia empreza kiik sira mak hala’o hela serbisu sira ne’e. Ita agora seidauk iha indústria boot atu akomoda kampu traballu barak, ida-ne’e prosesu naruk ida-ne’ebé sei la’o hela,” nia katak.
Governante ne’e nota, empreza kiik sira hanesan ne’e mak kontribui ba dezenvolvimentu no hasa’e ekonomia iha nasaun. Tanba ne’e Governu liuhusi Ministériu Komérsiu no Indústria prontu atu fasilita iha área formasaun, promosaun no fasilita produtu ba merkadu, inklui posibilidade apoiu ekipamentu iha tinan oin.
“Governu prontu atu fasilita sira iha área formasaun, husi parte Ministériu mós ita halo hela atividade ida-ne’e ba formasaun, promosaun, inklui mós fasilita sira bele lori sira-nia produtu bá merkadu, dalan barak atu ita bele fasilita sira, ba sira ita sei haree lai karik ba oin iha biban bele apoiu netik ekipamentu balun ba sira maibé iha tinan oin, ita sei halo akompañamentu nafatin ba sira,” Ministru katak.
Iha fatin hanesan, Na’in ba Empreza Gacor, Jacinto Alves da Cruz, apresia ho vizita Ministru no ekipa nia vizita tanba fó motivasaun ba sira.
“Vizita ida-ne’e atu motiva ami atu la’o tuir buat ne’ebé mak di’ak. Ami-nia empreza ne’e harii atu prodús pentolan, ami-nia hakarak hadi’a joven sira-nia moris ba futuru, ami husu ba Ministériu bele mós haree ami-nia kondisaun, ami-nia kbiit mak to’o hanesan ne’e,” Jacinto hateten.
Nune’e, nia rekomenda ba Governu atu fasilita formasaun ba funsionáriu sira, liuliu iha operasaun mákina no jestaun finanseiru tanba sira hala’o negósiu ho koñesimentu ne’ebé menus.
“Ami husu mak ne’e, Ministériu Komérsiu no Indústria bele fasilita ami iha formasaun ba ha’u-nia funsionáriu sira oinsá ami-nia negósiu bele la’o ho di’ak tanba ami hala’o negósiu ne’e ho koñesimentu ne’ebé menus, fó formasaun ne’ebé halo operasaun ba mákina sira, iha jestaun finanseiru,” nia tenik.
Rekorda fali katak, antes ne’e Governu liuhusi Autoridade Inspesaun no Fiskalizasaun ba Atividade Ekonómika, Sanitária no Alimentár, Institutu Públiku (AIFAESA, I.P) halo selajen ba fatin produsaun tanba la kumpre regulamentu, maibé ikus mai empreza na’in submete ba regulamentu no loke hikas ona atividade.
Daudaun ne’e funsionáriu ne’ebé servisu iha empreza ne’e hamutuk na’in-15 no kada loron empreza hetan rendimentu husi $50 to’o $100.
Jornalista : Hortêncio Sanchez
Editora : Julia Chatarina

