Empreza Xina hahú hikas manutensaun ba Ró Militár Betanu

DILI, 10 Outubru 2026 (TATOLI)–Empreza ida husi Xina hahú hikas manutensaun ba Ró Militár Betanu, ne’ebé pertense ba Komponente Navál FALINTIL–Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), iha área tasi Behau, Munisípiu Manatutu.
Komandante Komponente Navál, Komodoro Higino das Neves, hateten katak prosesu manutensaun ba ró ne’e la’o hela, maibé nia seidauk hatene montante osan ne’ebé aloka ba manutensaun ne’e no naran empreza ne’ebé hala’o servisu.
“Agora daudaun, empreza ida husi Xina hala’o hela manutensaun ba ró militár Betanu iha área tasi Behau. Ha’u seidauk hatene montante osan ne’ebé uza ba manutensaun ne’e no naran empreza ne’e, maibé prosesu manutensaun la’o hela,” Komodoro Higino das Neves hateten ba jornalista sira, hafoin partisipa iha serimónia aniversáriu daruak Forsa Apoiu Jerál, iha Sentru Instrusaun Komandante Nicolau Lobato, Metinaru, Sábadu ne’e.
Entretantu, iha loron 17 Marsu 2026, Ministru Defeza, Kontra-Almirante Donaciano do Rosário da Costa Gomes, ne’ebé koñesidu ho naran “Pedro Klamar Fuik”, hateten katak Governu aloka osan hamutuk Millaun $5 iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026 atu halo manutensaun ba ró patrullamentu militár Jako no Betanu.
Ministru ne’e esplika katak manutensaun ba ró rua ne’e inklui troka motór sira-ne’ebé estraga ona, hadi’a parte ró nian ne’ebé estraga no hadi’a sistema sira-ne’ebé la funsiona ho di’ak, nune’e ró bele filafali bá operasaun.
Kontekstu
Ró militár Betanu no Jako mak ró patrullamentu ne’ebé Timor-Leste sosa husi Xina iha tinan 2010, ho kustu hamutuk Millaun $28. Ró rua ne’e uza hodi apoia kna’ar Komponente Navál FALINTIL–Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) iha patrullamentu tasi no protesaun ba soberania marítima nasionál. Lee notísia relevante: “Concurso público para manutenção de navios-patrulha sem candidatos”, ne’ebé publika iha 14 Abríl 2022.
Iha 25 Outubru 2023, TATOLI relata katak ró Jako besik ramata manutensaun, enkuantu ró Betanu sei iha faze ikus manutensaun. Manutensaun ba ró rua ne’e hala’o husi empreza Wikas, husi Indonézia, ho kustu hamutuk Millaun $2. Detallu sira-ne’e bele asesu iha notísia “Kapal Jako milik militer Angkatan Laut F-FDTL telah diperbaiki”.
Iha 17 Marsu 2026, Ministru Defeza, Kontra-Almirante Donaciano do Rosário da Costa Gomes, hateten katak Governu aloka Millaun $5 ba manutensaun kle’an ba ró patrullamentu Jako no Betanu, inklui troka motór, hadi’a parte ró nian no sistema sira-ne’ebé estraga ona. Tuir Ministru Defeza, manutensaun ne’e atu permite ró rua ne’e filafali ba operasaun. Lee notísia relevante: “Ministru Defeza garante manutensaun ró patrullamentu Jako no Betanu sei finaliza iha tinan ne’e”.
Tuir notísia TATOLI ne’ebé publika iha 24 Agostu 2026, Komandu F-FDTL submete ona proposta ba Ministru Defeza atu halo manutensaun ba ró Betanu. Iha períodu ne’ebá, ró ne’e hasai ona husi tasi Behau atu prepara ba manutensaun. Informasaun ne’e bele asesu iha notísia “Komandu F-FDTL submete ona proposta manutensaun Ró militár Betanu”.
Informasaun sira ne’e hatudu katak manutensaun ró Betanu la’ós asuntu foun, maibé kontinua nu’udár parte husi esforsu atu restaura kapasidade operasionál Komponente Navál F-FDTL. Tanba ne’e, importante atu klarifika se manutensaun ne’ebé empreza husi Xina hala’o agora mak manutensaun kle’an foun, kontinuidade husi servisu anteriór ka servisu adisionál.
Jornalista: Natalino Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade

