Top

Governu atribui ona apoiu ai-han ba vítima Taibesi, vendedór sira husu eletrisidade no fatin negósiu

Governu liuhosi Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), fó ona apoiu ai-han báziku ba vítima inséndiu Merkadu Taibesi. Imajen Mídia Gabinete MSSI

DILI, 12 Outubru 2026 (TATOLI)—Governu liuhosi Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), fó ona apoiu ai-han báziku ba vítima inséndiu Merkadu Taibesi. Maibé, vendedór afetadu sira kontinua husu autoridade atu instala eletrisidade no hadi’a fatin negósiu, atu sira bele hahú fali atividade komersiál.

Diretór-Jerál MSSI, Florêncio Pina Dias Gonzaga, hateten katak ekipa konjunta hosi MSSI, Sentru Solidariedade Sosiál Dili no Autoridade Munisípiu Dili entrega ona foos no pakote ai-han ba vítima sira.

Kioske ne’e estragadu tanba inséndiu iha 26 Setembru 2026. Imajen TATOLI/Osória Marques

“Ami entrega ona foos saka 97 no pakote ai-han 97 ba vítima inséndiu Merkadu Taibesi,” nia dehan ba TATOLI liuhosi WhatsApp, Segunda-feira.

Pina Dias informa katak apoiu ne’e entrega ona iha loron tolu ka haat antes, atu responde ba nesesidade bázika vítima sira-ne’ebé afetada hosi inséndiu.

Kioske ne’e estragadu tanba inséndiu iha 26 Setembru 2026. Imajen TATOLI/Osória Marques

Maski nune’e, vítima sira balun hateten katak to’o agora sira seidauk bele hahú fali negósiu tanba área merkadu ne’e seidauk hamoos no seidauk iha eletrisidade.

Vítima inséndiu, Cecília Pereira, lamenta katak depoizde inséndiu akontese, sira kontinua hein atensaun hosi Governu, liuliu atu hadi’a kondisaun fatin negósiu no instala eletrisidade.

“Dezde inséndiu ne’e akontese, ami seidauk bele fa’an tanba fatin seidauk hamoos no seidauk iha eletrisidade. Ami la husu Governu atu selu filafali ami-nia lakon, maibé ami husu de’it atu mai haree ami-nia kondisaun no ko’alia ho ami, atu ami bele buka dalan atu hahú fali moris,” Cecília dehan ba TATOLI iha Merkadu Taibesi, foin lalais ne’e.

Kioske ne’e estragadu tanba inséndiu iha 26 Setembru 2026. Imajen TATOLI/Osória Marques

Nia subliña katak negósiu mak sai fonte rendimentu prinsipál ba nia família. Tanba ne’e, durante kuaze semana rua la konsege fa’an sasán, sira enfrenta difikuldade atu sustenta nesesidade loroloron.

“Ami kontinua hein Governu nia apoiu, liuliu instalasaun eletrisidade, atu ami bele kontinua fali atividade komersiál. Ami-nia moris depende ba negósiu ne’e. Ami la husu Governu atu selu filafali sasán ne’ebé lakon, maibé importante mak Governu mai haree situasaun no ko’alia ho ami,” nia dehan.

Cecília relata katak inséndiu ne’e estraga sasán, inklui roupa, produtu lokál no osan, ho valór estimadu hamutuk US$750. Nia esplika katak informasaun kona-ba lakon ne’e la’ós atu husu indemnizasaun, maibé atu hatudu impaktu ne’ebé inséndiu fó ba nia família.

Kioske ne’e estragadu tanba inséndiu iha 26 Setembru 2026. Imajen TATOLI/Osória Marques

Nia mós dehan katak vendedór sira tenke hamoos rasik área negósiu no selu US$2 ba kada karrosa atu lori fo’er no besi-sira ne’ebé hela iha fatin ne’e ba lixeiru.

Cecília husu autoridade relevante atu fasilita limpeza no instalasaun eletrisidade, tanba eletrisidade importante atu permite vendedór sira kontinua fa’an sasán, inklui iha tempu kalan.

Vendedór seluk husu fatin seguru

Vítima seluk, Angelina Alves Siqueira, hateten katak nia família lakon sasán no osan ho valór estimadu hamutuk US$750 tanba inséndiu ne’e, inklui roupa, ai-han no sasán uma nian.

Nia relata katak bainhira ahi hahú da’et, nia konsege salva de’it pasta ida-ne’ebé iha sasán importante balun no tabaku. Tanba ahi da’et lalais, nia la konsege salva sasán seluk.

Angelina esplika katak durante hela iha fatin temporáriu, nia família tenke sosa rasik ai-han no fa’an sasán ki’ik, hanesan tua no hudi, atu sustenta moris loroloron.

Kioske ne’e estragadu tanba inséndiu iha 26 Setembru 2026. Imajen TATOLI/Osória Marques

Nia dehan katak família sira ne’ebé afetadu balun kontinua hela hamutuk iha fatin ida, inklui labarik sira-ne’ebé tenke kontinua eskola.

Tanba ne’e, Angelina husu Governu atu buka fatin temporáriu ne’ebé seguru ba família afetada sira, atu sira bele kontinua moris, halo atividade ekonómika no garante labarik sira-nia asesu ba edukasaun enkuantu hein solusaun permanente.

Vítima 97 identifikadu hosi rejistu inisiál 114

Entretantu, Xefe-Jestór Merkadu Taibesi, Anibal de Jesus, hateten katak inséndiu ne’e akontese tanba fiu eletrisidade ida iha leten kotu no monu ba uma ida, hodi halo ahi nakfilak ba kioske sira seluk.

Nia esplika katak ahi nia lakan boot halo difisil atu salva sasán, no bombeiru sira mak presiza intervén atu hamate ahi. Inséndiu ne’e sunu kioske no produtu lokál ne’ebé vendedór sira rai iha fatin ne’ebá.

Anibal informa katak iha rejistu inisiál, autoridade sira rejista vítima hamutuk 114. Maibé, depoizde halo verifikasaun fali, númeru vítima ne’ebé identifika ho klaramente mak 97.

Kioske ne’e estragadu tanba inséndiu iha 26 Setembru 2026. Imajen TATOLI/Osória Marques

“Dahuluk ami rejista vítima hamutuk 114, maibé depoizde halo verifikasaun fali, ami identifika vítima hamutuk 97. Ida-ne’e mak númeru ne’ebé ami konfirma ona,” nia subliña.

Nia esplika katak diferensa númeru ne’e akontese tanba iha fatin negósiu balun ema na’in-rua ka liu fa’an sasán hamutuk, no rejistu inisiál seidauk reflete ho loos númeru vítima individuál sira.

Anibal afirma katak administrasaun merkadu submete ona dadus vítima sira ba entidade kompetente, no agora hein desizaun hosi Governu kona-ba apoiu tuirmai.

“Ami halo ona levantamentu dadus no haruka ba entidade kompetente. Ami hein katak iha tempu badak, vítima sira bele hetan apoiu tanba prosesu ne’e la’o hela,” nia dehan.

Kioske ne’e estragadu tanba inséndiu iha 26 Setembru 2026. Imajen TATOLI/Osória Marques

Nia aumenta katak vítima sira sei kontinua hetan apoiu ba nesesidade bázika, maibé prosesu atu determina apoiu seluk sei depende ba desizaun autoridade relevante.

Anibal mós aviza vendedór sira atu rai osan no sasán folin-boot iha banku ka fatin seguru, la’ós rai hotu iha kios, atu hamenus risku lakon bainhira akontese dezastre hanesan ne’e.

Nia salienta katak informasaun kona-ba osan ne’ebé vítima idaidak lakon, inklui estimasaun kona-ba montante US$1.000 ka US$45.000, presiza verifikasaun. Tanba ne’e, nia labele garante katak Governu sei selu filafali montante hirak ne’e.

Kontekstu

Inséndiu iha Merkadu Taibesi akontese iha 26 Setembru 2026. Iha notísia: “Inséndiu iha Merkadu Taibesi, APC identifika kauza husi sirkuítu eletrisidade”, TATOLI relata katak Autoridade Protesaun Sivíl (APC), liuhosi ekipa Bombeiru, identifika sirkuitu eletrisidade nu’udár kauza inséndiu ne’e. Inséndiu ne’e estraga uma besik 20, motorizada neen no sasán importante balun.

Iha 29 Setembru 2026, deputada Partidu Libertasaun Populár (PLP), Maria Angelina Sarmento Lopes, husu Governu atu fó apoiu rekuperasaun ba negosiante sira ne’ebé sai vítima  ba inséndiu ne’e. Iha notísia: “PLP sujere fó apoiu rekuperasaun ba vítima inséndiu iha Merkadu Taibesi”, nia subliña katak dezastre ne’e afeta negosiante sira-nia rendimentu no atividade ekonómika.

Aleinde ne’e, Ministru Komérsiu no Indústria, Filipus Nino Pereira, iha 6 Outubru 2026 hateten katak Governu iha planu atu revitaliza Merkadu Taibesi no Merkadu Manleuana, tanba espasu merkadu sira-ne’e la sufisiente ona atu akomoda negosiante sira. Informasaun ne’e publika iha notísia: “Ministru Nino Pereira hakarak revitaliza Merkadu Manleuana no Taibesi”. Planu ne’e iha objetivu atu hadi’a kondisaun merkadu no organiza espasu komersiál.

Maski Governu iha planu revitaliza merkadu, vítima sira-ne’ebé ko’alia ba TATOLI kontinua husu medida imediata, liuliu limpeza área afetada, instalasaun eletrisidade no fatin temporáriu ne’ebé seguru, atu sira bele hahú fali atividade komersiál no sustenta família sira.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Xisto Freitas da Piedade

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!