DILI, 23 maiu 2024 (TATOLI) – Antigu Prezidente RAEOA, Mari Alkatiri submete keixa ida ba Ministériu Públiku hodi hasoru atuál Prezidente Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Cusse Ambeno (RAEOA) Rageiro Tiago Lobato tanba hamutuk ho autoridade seguransa hodi autoriza halo buska ba nia rezidénsia iha área Fulolo, ne’ebé laiha autorizasaun hosi uma-na’in.
“Keixa ne’e kontra Rogeiro Lobato, ninia sekretária rejionál balun ho ninia asesór”, Mari Alkatiri hateten ba jornalista sira hafoin hatama keixa iha Prokuradoria Jerál Repúblika (PGR), kinta ne’e.
Mari lamenta ba atuasaun hosi Autoridade RAEOA ne’ebé buska ba nia rezidénsia iha RAEOA sem koñesimentu no koordenasaun hosi uma-nain rasik.
“Ha’u mai iha ne’e atu entrega keixa ida, keixa krime tanba ha’u nia uma iha Oe-Cusse Prezidente Autoridade Oecusse sobu tiha odamatan hotu, portaun to’o kuartu sira, ida-ne’e violação é uma propriedade privado ne’ebé ha’u simu hanesan propriedade ha’u-nian tinan naruk ona”, nia adianta.
“Ha’u dehan ne’e violasaun, se iha koordenasaun sira la presiza sobu, sira la presiza atu sobu odamatan, kuartu hothotu haree sasán saida mak iha, saida mak laiha no jelera sira loke hotu. Kuandu halo buska mak iha koordenasaun, ha’u sei autoriza ha’u nia ema iha ne’ebá atu akompaña maibé ne’e karik ha’u autoriza mak sira bele vizita, maibé la autoriza ne’e ema ida la bele tama só kuandu Tribunál deside karik ne’e oin seluk, ba ida-ne’e laiha koordenasaun”, nia afirma.
Eis-Primeiru-Ministru ne’e, hateten rai ne’ebé agora daudaun okupa iha Oe-Cusse, sai ona nia rezidénsia, ida-ne’e nu’udar propriedade Estadu.
“Maibé ha’u sosa ona bazeia ba lei, la’os ba vontade ema ida-nian. Ha’u halo keixa krime, ha’u ema ida ke fo konfiansa tomak ba sistema judisiária, tanba ha’u ajuda harii hosi primeiru lejistratura no ha’u hakarak sistema ne’e atu nafatin independente sai matan tulun ba povu tomak nian, para labele iha injustisa”, nia haktuir.
Nia husu ba MP atu tau konsiderasaun ba keixa ne’ebé nia hato’o tanba buat sira ne’e akontese tanba iha tendénsia, fó sala ba ema seluk atu halo persegisaun atu halo vigansa atu halo manipulasaun povu nian.
“Nia lahatene lei, iha ne’ebé mak ema halo uma ida, nia ukun fali, nia hakarak ba tama uma ne’e, nia lakoñese lei agora, nia prepara para de’it atu hasoru malu iha Tribunál”, nia konklui.
Rogério Lobato sei anula dokumentu fa’an rezidénsia Fulolo
Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), Rogério Tiago Lobato, promete sei anula dokumentu kona-bá akordu kontratu fa’an uma Estadu iha rezidénsia Fulolo, ne’ebé selebra husi Antigu Prezidente Autoridade Mari Alkatiri no Arsénio Paixão Bano, tanba konsidera akordu ne’e abuzu podér.
Tuir Rogério Lobato, katak akordu kontratu kompromete kompra e venda ne’e, autoridade sesante halo ona iha loron 23 outubru 2017, abaixu asinadu husi Arsénio Paixão Bano nu’udar Prezidente Autoridade em exersisíu nu’udar mós parte fa’an, ho kompradór mak Mari Alkatiri.
“Ne’e abuzu podér ne’e dala-rua, ida halo uma Estadu nian, depois nia hanesan privadu ida ba sosa fali uma Estadu ne’e, ne’e abuzu podér primeiru, segundu rai ne’e komunidade nian, maibé uza forsa mai okupa de’it komunidade sira-nia rai, laliu husi negosiasaun no laiha kompensasaun, tama sobu de’it tanba iha podér”, Rogériu Tiago Lobato, ko’alia iha rezidénsia Fulolo.
Nia dehan, uma ne’e la’os ema ida nian maibé Estadu nian, tanba halo ho osan Estadu, nune’e diretiva ne’ebé administrasaun anteriór sira-uluk halo sei anula.
“Ha’u sei hasai fali diretiva foun ida hodi anula diretiva administrasaun sesante halo ne’e, atu entrega no faan uma ne’e ba Mari Alkatiri, uma ne’e halo ho osan Estadu, entaun uma ne’e Estadu nian, labele abuzu podér, uza Estadu nia osan hodi harii uma Estadu ida, depois sosa fali uma ne’e, ida-ne’e laloos”, Lobato afirma.
Rogériu Tiago Lobato, hato’o nia promesa ne’e hafoin hala’o vizita ofisiál iha rezidénsia iha Fulolo, Aldeia Sanane, Suku Costa, Sub-rejiaun Pante Makasar, oriénta kedas seguránsa PNTL atu asegura aredór rezidénsia Fulolo nian, atu limita iha sidaudaun ruma tama sai husi uma Estadu hirak-ne’e.
“Ohin ha’u mai ho PNTL atu taka fatin ne’e, atu labele iha ema tama sai atu sobu uma ne’e, ne’e duni, ita taka fatin ida-ne’e, komandate PNTL sei koloka membru sira mai iha ne’e, no sei laiha ema ida atu asesu tama iha fatin ne’e, no Diresaun obra Públika sei tau kadiadu foun tanba ne’e la’os uma privada maibé uma Estadu nian”, nia dehan.
Xefe Suku Costa, Fransisco Colo, relembra katak uma hirak-ne’e harii iha 2017 ho objetivu atu fasilita membru Autoridade sira hodi hela atu hala’o servisu Estadu nian.
“Maibé ohin hetan vizita husi Autoridade, ita haree sei iha indikasaun pesoál ruma, utíliza fasilidade Estadu ba ninia nesesidade privada, ne’e kompeténsia ba Autoridade atuál, atu haree sasán hirak-ne’e, tanba obra ne’e Estadu nian, entaun nia finalidade tenke faz parte ba Estadu labele ba pesoál”, katak nia.
Rekorda fali katak iha fulan jullu 2023, komunidade afetadu sira husi bairro Samoro no bairro Masin, Aldeia Sanane, Suku Costa, hamutuk uma-kain 76 hato’o rekomendasaun 12 ba Governu Sentrál no Autoridade RAEOA hodi husu indeminizasaun no anula deliberasaun númeru 15/2017, loron 06 fulan outubru, kona-bá investimentu imobiliáriu komersiál no komplexu rezidensiál Fulolo.
Nune’e mós husu ba Terra Propriedade hodi annula tiha karta akordu kontratu promesa kompra e venda, ne’ebé realiza iha loron 23 outubru 2017, assinadu husi Arsénio Paixão Bano nu’udar Prezidente Autoridade em exersisíu nu’udar mós parte fa’an, ho kompradór mak Mari Bim Amude Alkatiri.
Jornalista: Natalino Costa/Abílio Elo Nini
Editór : Zezito Silva




