DILI, 21 novembru 2024 (TATOLI)–Jerente Institutu Nasionál Defeza Direitu ba Labarik, Institutu Públiku (INDDICA, I.P, sigla portugés) preokupa tanba Estudu seidauk iha fatin asisténsia sosiál hodi proteje labarik sira fa’an iha dalan ninin.
“Ita sente preokupa tanba ita-nia Estadu ka ita iha Timor-Leste ne’e laiha fatin hanesan uluk ita bolu panti asuhan, sentru sosiál ne’e ita laiha. Tanba iha tinan 2024 rejista minoriade ne’ebé fa’an sasán iha dalan ninin hamutuk na’in 100-resin,” Diretora Ezekutiva INDDICA, Dinorah Granadeiro, informa iha ninia knaar fatin, kinta ne’e.
INDDICA konsege halo atuasaun balun, liu-liu ba labarik ne’ebé fa’an iha semáforu Timor Plaza nia oin no iha Colmera, hanesan hasoru labarik nia inan-aman no kuidadór sira ne’ebé antes ne’e presta ona deklarasaun atu labele kontinua haruka sira-nia oan ka labarik sira ne’ebé maka sira kuida ne’e atu labele kontinua fa’an.
“Prosesu atu proteje labarik iha dalan ninin ne’e la fásil maibé presiza kontribuisaun ema hotu nian no ministériu relevante sira hotu. Bainhira ita halo aprosimasaun dala-tolu ona, ita halo koordenasaun ho Polísia, maski ita hetan reasaun maka’as husi família sira bainhira ita re-integra sira, ita lori sira fali bá, inklui husi nia sasán hotu ita lori fila no esplika ba inan-aman sira, ita hetan ona reasaun maka’as mais to’o ikus ita enkoraja família sira, maski iha situasaun difísil mais labele kontinua uza labarik fa’an iha dalan ninin,” nia akresenta.
Notísia relevante : MSSI seidauk identifika “labarik dalan ninin” iha territóriu nasionál
Biban ne’e, Diretora Ezekutiva apela ba inan-aman sira atu buka esforsu hodi hakonu oan sira-nia nesesidade tanba família nia rendimentu la’ós labarik sira-nia obrigasaun, liu-liu labarik sira-ne’ebé mak minoridade maibé loloos ne’e inan-aman nia obrigasaun.
Nia konsidera, halo serbisu hanesan fa’an sasán la’ós labarik sira-nia serbisu maibé labarik sira-nia obrigasaun mak goja sira-nia direitu fundamentu hodi asesu ba edukasaun tanba Estadu Timor-Leste garante labarik sira-nia direitu tomak.
Dinorah Granadeiro dehan, bainhira inan-aman labele ona kuidadu ho sira-nia oan, maka Estadu iha obrigasaun atu kuidadu, maibé infelizmente seidauk iha fatin própriu.
“Entaun ita nafatin halo negosiasaun ho labarik nia família sira no mekanizmu liuhusi rekomendasaun ba ministériu relevante sira atu responde, ida-ne’e maka esforsu ne’ebé daudaun husi INDDICA halo,” nia katak.
Aleinde ne’e, parte INDDICA bainhira hasoru labarik abandona eskola sempre halo aprosimasaun ba sira-nia família.
“Ita koordena ho Ministériu Edukasaun atubele fasilita labarik sira bá eskola. Ita kontinua hato’o ba Governu kona-ba labarik ne’ebé abandona nia eskola, entaun bainhira situasaun ne’e akontese maka tenke hasa’e konsiénsia inan-aman katak edukasaun ne’e importante,” nia tenik.
INDDICA sempre hamosu pareser ba Ministériu Edukasaun atubele identifika didi’ak labarik ne’ebé abadona eskola.
“Ami rekomenda ba Ministériu Solidaridade Sosiál no Inkluzaun atubele apoiu liuhusi bolsa kondisionál hodi nune’e bele tulun labarik sira kontinua eskola,” Diretora Ezekutiva akresenta.
Jornalista : Osória Marques
Editora : Julia Chatarina





