VIKEKE, 18 Fevereiru 2025 (TATOLI)—Irrigasaun tékniku Bebui lokaliza iha suku Afaloikai, postu Uatulari, munisípiu Vikeke daudaun ne’e nakonu ho sedimentasaun, nune’e afeta ba natar ektare 1.000 tanba labele fornese bee ba natar.
Administradór postu Uatulari, Jorge Ribeiro, haktuir irrigasaun Bebui daudaun ne’e mosu sendimentasaun rai henek, rai, fatuk maknu husi Irrigasaun hun Bebui to’o suku Uaitame agora nakonu.
“Irrigasaun Bebeui daudaun ne’e rai henek, fatuk inklui rai mak nakonu. Tanba bainhira udan mota tun, gurda sira-ne’ebé hein iha irrigasaun la taka irrigasaun nia odamatan. Entaun, mota tun lalin rai henek, rai no fatuk nakonu tiha irrigasaun nune’e iha irrigasaun nia hun kuaze taka tomak to’o iha parte Uaitme,” Autoridade Uatulari ne’e hateten ba Agência Tatoli, iha postu Uatulari, ohin.
Sedimentasaun ne’e, nia dehan, presiza eskavatór hodi suru sai rai-henek, rai no fatuk sira-ne’ebé nakonu iha irrigasan ne’e.
“Ida-ne’e presiza apoiu eskavatór ruma hodi limpeza, atu nune’e ita-nia agrikultór sira bele halo natar. Kestaun ne’e, ita-nia agrikultór sira aprezenta ona ba ha’u, dehan agrikultór sir organiza malu hodi suru sai. Maibé, ha’u sente suru de’it ne’e sei lori tempu naruk.
Nia dehan, preokupasaun ne’e prezenta ona ba Servisu Ministériu Agrikultura Peska, Pekuária no Floresta (SMAPPF) Vikeke hodi buka solusaun ba Irrigasaun Bebui ne’ebé daudaun ne’e mosu sedimentasaun.
“Sedimentasaun iha irrigasaun Bebui ne’e, ha’u hato’o ona ba diretór SMAPPF Vikeke hodi mobiliza eskavatór hodi normaliza sedimentasaun sira-ne’e,” nia dehan.
Iha fatin ketak, diretór SMAPPF munisípiu Vikeke, Olivio Soares Freitas, hateten eskavatór ida mak daudaun ne’e iha postu Uatulari, maibé operatór seidauk asina kontratu, nune’e to’o agora seidauk halo servisu.
“Kona-ba eskavatór ida mak iha Uatulari, maibé ita-nia operadór lori eskavatór seidauk asina kontratu. Tan ne’e mak operatór referidu seidauk bele halo servisu,” nia dehan.
Kona-ba irrigasaun ne’e, Koordenadór Extensionista postu Uatulari, Francisco T. Belo, kona-ba sedimentasaun koordena ona ho parte natar na’in sira, maibé to’o agora seidauk ba halo limpeza.
“Ami halo ona koordenasaun ho ita-nia agrikultór no natar na’in sira maibé sira lakohi ba servisu. Se ida-ne’e mak la halo limpeza, difisil atu kanaliza bee ba natar,” nia realsa.
Nia dehan. ba epoka 2025 kanaliza bee ba natar iha fulan-Fevereiru no fulan-Marsu agrikultór sira hahú halai natar, maibé mosu sedimentasaun bee to’o agora seidauk kanaliza ba natar.
Enkuantu, tuir observasaun jornalista Tatoli nota husi irrigasaun nia hun to’o área suku Matahoi ne’e, daudaun ne’e rai-henek, rai no fatuk kahor malu bou nakonu no balun duut mak moris iha irrigasaun nia laran.
Notísia Relevante : MAPPF prevee millaun $5-resin konstrui irrigasaun iha Baucau-Bobonaro-Viqueque
Jornalisra : Vitorino Lopes da Costa
Editór : Cancio Ximenes
