iklan

BAUKAU, HEADLINE, MUNISÍPIU

Governu presiza hasa’e kapasitasaun rekursu umanu molok adere ba ASEAN

Governu presiza hasa’e kapasitasaun rekursu umanu molok adere ba ASEAN

Xefe Suku Maluru, Postu Administrativu Matebian, Munisipiu Baukau, Nuno Florindo. Imajen TATOLI/Natalino Belo

BAUKAU, 27 Juñu 2025 (TATOLI)—Autoridade lokál konsidera Timor-Leste presiza hasa’e kapasitasaun rekursu umanu antes adezaun ba Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN-sigla ingleza).

Xefe Suku Maluru, Postu Administrativu Matebian, Munisipiu Baukau, Nuno Florindo, hateten desizaun adezaun ba ASEAN nafatin iha inpaktu ba Timor-Leste tanba fatór rekursu umanu ne’ebé seidauk preparadu tanba setór edukasaun seidauk avansadu kompara ho membru seluk ne’ebé iha ona faze utilizasaun teknolojia.

“ASEAN ne’e organizasaun ida-ne’ebé boot, haree liubá aspetu sosiál, ekonomia no kultura ita seidauk bele, tanba ASEAN organizasaun ne’ebé kompetetivu. Ita ko’alia kona-ba intervensaun ASEAN nian ne’e la fó benefísiu ba Timor-Leste, tanba ita iha rekursu umanu fraku,” Xefe Suku Maluru hateten iha Vila Antiga, Baukau, sesta ne’e.

Nuno salienta, Timor-Leste nia rekursu umanu menus koñesimentu no maioria buka moris iha rai-li’ur inklui joven barak seidauk preparadu atu kompete ho nasaun ASEAN seluk nune’e setór edukasaun tenke esforsu hodi adapta tuir mudansa globál.

Tuir Autoridade Suku Maluru ne’e katak, ASEAN nu’udár organizasaun ne’ebé kompetetór ne’ebé nasaun sira-ne’ebé membru ASEAN avansa ona ba nesesidade sekundária nian halo robótika no seluk tan, maibé Timor-Leste seidauk bele, tanba sistema edukasaun sei fraku.

Situasaun referida sai obstáklu ba Timor-Leste tanba bainhira ofisialmente sai membru plenu ASEAN, posibilidade sei okupa husi rekursu umanu husi estranjeiru no Timoroan kontinua sai dezempregu iha nasaun rasik.

“Husu líder nasionál sira atu fó-atensaun, bainhira Timor-Leste sai membru plenu ASEAN, tenke tetu aspetu hotu,” Nuno fó hanoin.

Entretantu, Timor-Leste rasik hato’o pedidu atu sai membru ASEAN iha tinan 2011 no iha tinan-2021 Timor-Leste sai nu’udár membru observadór hodi hein kompleta tan rekezitu sira antes sai membru permanente, nune’e tuir planu tinan-ne’e ofisialmente sai membru plenu ASEAN.

ASEAN rasik iha membru permanente hamutuk nasaun sanulu  kompostu husi Kambódia, Indonézia, Laos,Vietname, Brunei Darussalam, Singapura, Myanmar, Filipina no Thailándia.

Jornalista: Natalino Belo 

Editór: Xisto Freitas da Piedade 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!