DILI, 29 Jullu 2025 (TATOLI – Miguelia Pereira Ximenes Belo, koñesidu ho naran “Key”, mak joven timoroan ida ne’ebé halo istória hodi reprezenta Timor-Leste ba dahuluk iha modalidade voleiból praia iha Jogu Desportivu Komunidade País Ko’alia Lian Portugés (CPLP) Edisaun da-12.
Ho de’it tinan 13, Miguelia partisipa jogu hamutuk ho nia kolega na’in-tolu – Augusta Belo, Noeh Deo Gracias no Felisberto Faria da Silva – iha kompetisaun internasionál ne’ebé reúne jovens husi nasaun neen – Angola, Kabuverde, Mosambike, Portugál, Saun Tomé no Prínsipe no Timor-Leste.
Eventu ne’ebé inklui modalidade ualu: futeból, ténis kampu, voleiból praia, karaté-do, taekwondo, basketeból no atletizmu. Voleiból praia ne’ebé hahú iha loron 20 to’o 24 Jullu, ne’ebé mak Miguelia envolve tantu iha ekipa femenina komu mista.
Durante jogu, Miguelia destaka ba nia atitude pozitiva, espíritu ekipa no talentu iha kampu. Hatudu nia maturidade aleinde nia idade, Key simu basa-liman maka’as husi públiku no apoiu másimu husi nia família, liuliu nia papá, João da Silva, ne’ebé akompaña nia iha jogu sira to’o finál. Nia mós hetan apoiu másimu husi nia mamá Paulina Bento.

“Ha’u gosta voleiból praia, tanba inspira husi ha’u-nia pai ne’ebé uluk mós nu’udar jogadór voleiból praia. Ha’u hakarak tuir nia ain fatin”, Miguelia hateten ba Tatoli.
Antes integra ba selesaun nasionál, Miguelia hahú treinu voleiból iha Sport Laulara Benfica (SLB), iha ne’ebé tékniku selesaun observa treinu iha volei praia no iha jináziu, ne’ebé ikus mai selesiona nia hodi integra iha ekipa nasionál.
Maski iha presaun no dezafiu kompete ho atleta estranjeiru sira ho estilu no fíziku la hanesan, Miguelia la husik atu lakon ho sira. “Laran-taridu uitoan bainhira ekipa hili ha’u, tanba sei hasoru jogadór sira husi nasaun CPLP nian. Maibé liafuan motivasaun husi ha’u-nia pai no mãe mak fó forsa ba ha’u”, nia konta.

“Pai no mãe hateten forsa, joga kalma no tenke hatudu jogu di’ak. Liafuan ida-ne’e sempre motiva ha’u iha kampu laran”, Key husi munisípiu Baukau ne’e hasara tuir.
Ho nia esforsu ida-ne’e lori rezultadu. Miguelia, ho nia kolega ekipa, alkansa segundu lugar iha kompetisaun mista no femenina iha voleiból praia, garante medalla osan-mutin ba Timor-Leste. Marka istória signifikativa ba país, liuliu ida-ne’e konsidera hanesan partisipasaun dahuluk timoroan nian iha Jogu CPLP.
Nia salienta prinsipál dezafiu ne’ebé hasoru iha modalidade ne’e. “Iha kampu, ema na’in-rua de’it mak joga. Entaun tenke soe an bá-mai. Postura jogadór sira husi nasaun seluk la hanesan. Maibé dezafiu ida-ne’e ha’u aprende buat barak”.
Miguelia apela ba Governu atu investe barak iha voleiból praia, liuliu ba formasaun joven feto sira. “Tanba iha ita-nia rai ne’e, koñesimentu kona-ba voleiból praia sei mínimu tebes. Nune’e, bainhira investe ona, iha futuru, vólei praia nia jogadór sira barak hodi kompete”, nia sujere.

Hodi hateke ba futuru ne’ebé di’ak, Miguelia ne’ebé moris iha Dili, kontinua nia estudu iha Koléjiu Paulo VI, iha Dili, iha klase 8.ª. Nia mak oan ikun husi maun-alin na’in-lima, iha família ne’ebé dedika no envolve iha desportu.
Istória Miguelia nian mak la’ós de’it kona-ba desportu. Maibé ezemplu ida husi korajen, esforsu no inspirasaun ba joven timoroan sira seluk.
Notísia relevante: Miguelia no Noeh lori Timor-Leste manán iha kompetisaun voleiból mistu
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora





