DILI, 18 Agostu 2025 (TATOLI)—Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapêutika HNGV, Vidal Lopes, klarifika médiku balun iha HNGV menus informasaun nune’e haruka pasiente sira ba hasai raan iha klinika privadu tanba mákina avaria, maibé loloos ne’e iha Laboratóriu Nasionál teste raan ne’e la’o ka funsiona hela.
Notísia Relevante: HNGV rekoñese mákina teste raan kímiku avaria
“Situasaun sira-ne’ebé mak mosu iha mídia sosiál, ha’u rasik buka tuir duni no hatene duni katak ida-ne’e akonetese, tanba kestaun komunikasaun. Entaun, teste sira-ne’ebé mak halo Instituisaun Governu halo hela liuliu laboratóriu nasionál, ne’ebé teste konfirmatóriu, depois ha’u buka tuir iha laboratóriu nasionál dehan teste raan ne’e halo hela. Iha pesoál saúde balun seidauk iha koñesementu katak ida-ne’e halo hela, ho nune’e, pesoál saúde ne’e informa ba familia pasiente atu halo fali teste raan iha klinika privadu sira,” Vidal Lopes, dehan ba jornalista sira hodi klarifika asuntu ne’ebé espalla iha mídia sosiál, iha HNGV, Bidau, ohin.
Nia hatutan, hafoin ne’e nia parte bolu pesoál saúde refere no fó hanoin katak banhira atu halo teste raan ne’e halo de’it iha laboratóriu nasionál no la presiza haruka pasiente ba halo teste raan iha klinika privadu sira.
“Tanba ne’e mak médiku sira iha HNGV balun mak laiha informasaun sufisiente atu kanaliza pasiente ba klinika privadu, maibé médiku ne’e lahatene katak teste ne’e bele halo iha laboratoriu nasionál. Kazu sira hanesan ne’e kestaun komunikasaun, kestaun sensibilizasaun, sistema karik iha médiku ida-rua mak ho intensaun rasik ho intensaun seluk ne’e, ami presiza halo investiga kle’an liutan,” nia dehan
HNGV rekoñese pesoál saúde balun komunikasaun ladun di’ak
Aleinde ne’e, Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV) rekoñese katak durante ne’e iha pesoál saúde balun halo komunikasaun ladun di’ak ba pasiente sira, bainhira ba halo tratamentu saúde iha HNGV.
“Iha pesoál saúde balun komunikasaun ladun di’ak ne’e, tanba dala ruma pasiente sira mai barak no familia pasiente balun ezije hodi fó uluk atendementu ba sira-nia oan ka familia. Balun komunikasaun ladi’ak, balun oin boot ne’e, ami rekoñese ida ka rua sei akontese nune’e. Tanba, kestaun fatór barak kontribui pasiente barak demais, balun hakarak sai prioridade, entaun ko’alia mós dalaruma familia la rona no provoka situasaun ida-ne’e mak funsionariu ko’alia lian maka’as uitoan,” Vidal Lopes hateten.
Nia esplika, iha sala emerjénsia ne’e halo triajen, bainhira iha pasiente ne’ebé presiza halo atendementu urjente no ba sira-ne’ebé mak kondisaun di’ak ka la dun grave ne’e, médiku sira tenke haruka sira hein.
“Iha emerjénsia, ita halo triajen. Ida-ne’ebé mak mean, nia mak prioridade liu, ida ne’ebé iis ida-ida no dudu ho kama de’it, ida-ne’e mak prioridade liu no sira ida la’o ba la’o mai ne’e haruka sira tuur hein lai tanba pasiente sira iha ne’ebá ne’e, kategoriza mak mean, kinur no matak. Maibé bainhira ida la’o di’ak hela la’o ba-mai, maibé id- ne’e mak hakarak uluk, entaun provoka situasaun mak dalaruma funsionariu sira hatetne ba pasiente la simu, nune’e komunikasaun la di’ak tanba parte rua la intende malu,” nia dehan.
HNGV rekoñese hahalok sira-ne’e hotu, tanba ne’e sira esforsu hodi fó treinamentu ba pesoál saúde sira no funsionáriu hotu iha HNGV, atu oinsá mak komunikasaun di’ak entre pesoál saúde no familia pasiente sira.
“Esforsu la’o hela. Maske iha situasaun presaun boot nia laran, sira kontrola emosaun sira no treinamentu mós agora dadauk lao hela. Tanba durante ne’e treinamentu ba pesoál saúde sira iha, maibé atitude ema ida-idak nian, ita labele kontrola to’o iha nivel ida-ne’e. Maibé ba iha Instituisaun tenke regula ho lei no reforsa ho treinamentu sira-ne’e, atu nune’e ema ida-idak bele kontrola-an tanba ida ne’e Hospitál boot,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
