DILI, 03 Setembru 2025 (TATOLI)—Estudante universitária ne’ebé halibur-an iha Estudante Universidade Timor-Lorosa’e (EUTL) husu ba Parlamentu Nasionál (PN) atu halakon kultura sosa karreta luxu tanba sira konsidera la justu.
EUTL kompostu husi estudante universitária sira iha Universidade nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), Universidade Dili (UNDIL), Universidade Orientál Timor Lorosa’e (UNDIL)no Universidade da Páz (UNPAZ).
“Podiaser hodi investe filafali ba setór produtivu sira hanesan edukasaun, saúde, agrikultura, turizmu, estrada eletrisidade, tanba konsidera la justu,” Portavós EUTL, Caetano da Cruz, Caetano hato’o liuhusi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha resintu Kampus Sentrál UNTL, Kuarta ne’e.
Estudante sira nota katak lala’ok dezenvolvimentu ohin loron husi leten ba kraik, nune’e implika distribuisaun injustu ba rekursu Timór nian.
Notísia relevante : Estudante universitária konsidera la nesesária sosa karreta ba deputadu sira
Aleinde ne’e, iha Konstituisaun artigu 6o katak, Estadu tenke halo repartisaun justa ba soin Timór nian atu povu hotu bele sente moris ho dignidade no saudável.
“Ida-ne’e, tuir ami-nia haree la akontese iha modelu foti desizaun ne’ebé inpoin husi leten ba kraik hodi ema-hotu subordina, laiha demokrasia partisipativu, maibé iha mak demokrasia ba elite minoria, aliás ditadura dos elites,” Reprezentante estudante ne’e katak.
Nota mós katak, antes ne’e PN aprova ona orsamentu millaun $4,2 hodi sosa karrta unidade 65 ba deputadu sira ho razaun atu halo fiskalizasaun, enkuantu bainhira halo manutensaun kustu sai boot liu duke sosa kareta foun.
“Ho razaun hira ne’e, mak ami estudante EUTL lamenta tebes ka diskorda totál ba polítika Parlamentu Nasionál ne’ebe atu sosa kareta luxu ba deputadu 65, tamba ita haree no observa polítika sosa karreta prado ba deputadu sira la’os foin primeira vez, maibé sai hanesan ona kustume ka kultura desde governasaun dahuluk to’o governasaun dasia ne’e,” Portavós tenik.
Notísia relevante : PN prevee millaun $4-resin atu sosa karreta ba Deputadu sira
Universitáriu sira konsidera deputadu laiha ona funsionalidade hodi diskute problema sosiál ne’ebé akontese iha Estadu RDTL ida-ne’e, liuliu ospitál sira laiha aimoruk ne’ebé sufisiente hodi trata pasiente sira no menus karreta ambulánsia.
Aleinde ne’e, estudante universitária sira akompaña mós katak edukasaun hakdasak liu, insufisiénsia materiál no infraestrutura sira hanesan meza, kadeira, biblioteka, sorin ida la rekoñese mós profesór ne’ebé durante tinan naruk vonluntáriu no la kapasita ka mellora profesór sira-nia abilidade hanorin liuhusi formasaun.
Problema seluk ne’ebé estudante sira asiste mak populasaun ne’ebé afetadu husi despeju administrativu forsada, daudaun ne’e barak mak seidauk hetan indenizasaun no infraestutura bazika hanesan estrada, bee-moos no eletrisidade nafatin sai preokupasaun ba povu liuliu iha área rurál.
“Ho problema hirak ne’e, ami estudante EUTL husu ba Parlamentu Nasionál, liuliu komisaun relevante, presiza tetu didi’ak antes prevee orsamentu atu sosa karreta prado ba deputadu sira, tamba ita haree montante osan ho kustu ne’ebé boot tebes, ida-ne’e bele aloka fali ba nesidade seluk povu nian,” Reprezentante estudante argumenta.
Nune’e, Caetano da Cruz husu ba deputadu sira hodi ejize ba Governu atu halo idenizasaun ba populasaun ne’ebé hetan despeju administrativu forsada, tanba oras ne’e barak nak seidauk hetan pagamentu.
“Ami mós husu Parlamentu Nasionál atu halakon tiha Lei Pensaun Vitalísia ne’ebé la fó benefísiu ba povu, maibé fo bokur de’it ba ema balun no husu ba Parlamentu hodi altera Lei Manifestasaun, liuliu klaúzula ida kona-ba restrisaun metru 100 tanba ida-ne’e hamate demokrasia,” estudante hato’o.
Jornalista : Osória Marques
Editora : Julia Chatarina




