OEKUSI, 19 Marsu 2026 (TATOLI) – Diresaun Nasionál Agrikultura Hortikultura Protesaun das Plantas (DNAHPP), liuhusi Departamentu Mekanizasaun Produsaun Alimentár no Jestaun Post Kolleta, kinta ne’e, fasilita kapasitasaun ba iha grupu agrikultór tolu iha suku Naimeko sub-rejiaun Pante Makasar Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) kona-ba utilizasaun mákina kuda hare no halo manutensaun.
Notísia relevante:MAPPF-Autoridade RAEOA lansa kuda hare ho mákina iha Pante Makasar
Xefe Departamentu Mekanizasaun Produsaun Alimentár no Jestaun Post Kolleta, Agostu Váz, esplika, kapasitasaun ne’e ho matéria prinsipál tolu, prosesu lu’ut viveiru to’o kuda hare iha natar ho mákina, no kapasita kona-ba manutensaun no operasaun ba mákina sira.
“Kapasitasaun ne’e maka oinsá ita-bele fahe informasaun halo viveru ba mákina kuda hare no halo operasaun ba mákina kuda haree uza viveiru kuda iha natar laran, no fó mós koñesimentu manutensaun ba mákina kuda hare ninian, nune’e ba futuru bele iha koñesimentu natoon, aleinde halo operasaun no iha mós koñesimentu kona-ba manutensaun,” nia hateten iha natar suku Naimeko, ohin.
Tanba ne’e, nia espera liuhusi formasaun ne’e bele hasa’e koñesimentu agrikultór sira, nune’e bele hasa’e produsaun no garante utilizasaun mákina sira ba tempu-naruk.
“Ita-nia esperansa katak, grupu agrikultór sira iha vontade bele intende formasaun ne’e, hodi ba oin utiliza mákina sira-ne’e hodi hasa’e produsaun liliu iha produsaun haree, no mós iha koñesimentu ona iha manutensaun, nune’e mákina sira-ne’e bele utiliza ho tempu-naruk,” nia fó hanoin.
Notísia relevante:MAPPF entrega ofisialmente ekipamentu agríkola ba autoridade RAEOA
Diretór Diresaun Rejionál Agrikultura Oekusi, José Oqui, konsidera kapasitasasaun ne’e importante la’ós ba grupu agrikultór sira de’it maibé ekipa mekanizasaun inklui tékniku estensionista suku, nune’e bele hasa’e produsaun haree.
“Treinamentu ne’e la’ós partisipa de’it husi grupu agrikultór sira maibé partisipa mós hosi ekipa mekanizasaun rejionál inklui tékniku estensionista sira, nune’e bele hetan matéria foun atu kompleta malu, atu minimiza dependénsia beibeik ba nasionál, tanba nasionál labele fó solusaun ba problema agrikultór enfrenta iha nível munisípiu, maibé prevensa ekipa nasionál atu apoia de’it kona-ba kapasitasaun, tantu funsionáriu no grupu agrikultór sira, nune’e bele iha koñesimentu kona-ba utilizasaun mákina sira-ne’e,” nia hateten.
Xefe Suku Naimeko, Marcos Liu Abi, apresia tanba Governu apoia mákina hirak-ne’e, presiza kompleta ho formasaun, nune’e bele fasilita agriklutór sira atu halai natar.
“Tinan kotuk Governu apoia ona mákina ba grupu agrikultór sira, maibé seidauk iha formasaun oinsa utiliza sasán sira-ne’e, ne’ebé hanesan autoridade suku apresia, tanba Governu lakon ona osan barak atu sosa mákina sira-ne’e ba agrikultór sira, no Governu mós iha devér atu mai fasilita formasaun ba xefe grupu sira ho membru atu hatene oinsá bele utiliza no halo manutensaun, sekuandu laiha kapasitasaun entaun sasán sira-ne’e apoia saugate de’it tanba maioria ema la kompriende atu utiliza mákina sira-ne’e, liliu ko’a hare no kuda ne’e,” nia orgullu.
Notísia relevante:Grupu agrikultór 71 implementa projetu HAPAS iha Oé-Cusse
Entretantu, grupu agrikultór tolu iha suku Naimeko, kada kada envolve membru na’in-15, no iha formasaun ekipa téknika husi diresaun nasionál aprezenta matéria no prátika durante loron ida iha natar suku Naimeko.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo
