DILI, 30 Marsu 2026 (TATOLI)—Diretór Eskola Sekundária Jerál Fitun Naroman Timor Lorosa’e (ESJ-FINANTIL), Aniceto Berlelo, solisita Ministériu Edukasaun (ME) atu servisu hamutuk ho Ministériu Juventude, Desportu Arte no Kultura (MJDAK), hodi hamoris filafali atividade desportu eskolár hanesan modalidade xandres iha kada eskola.
“Ha’u rekomenda ba Ministériu Edukasaun, bá-oin tenke servisu hamutuk ho MJDAK, atu hamoris fali jogu desportu eskolár iha eskola hotu-hotu. Ha’u ko’alia ida-ne’e tanba desportu tenke iha kaderizasaun, entaun xave importante ida mak ita tenke kaderiza kedan estudante sira atubele sai atleta,” nia dehan ba jornalista sira iha ESJ-FINANTIL, Segunda ne’e.
Nia mós sujere ba Ministériu Edukasaun atu hamosu mós diresaun ida hodi foku ba desportu liuliu modalidade xandres tanba nia hanesan siénsia teknolojia no matemátika, entaun ida-ne’e importante hodi parte relevante tau-atensaun.
“Nune’e, kurríkulu ita implementa iha prosesu aprendizajen, bele la’o kedan ho pratika hanesan kompetisaun sira, ho ida-ne’e federasaun sira bele hetan atleta. Maibé se desportu sira hanesan ne’e laiha ita bele kria kompetisaun barak maibé jogadór mak nafatin de’it,” nia katak.
Tuir nia, atividade ida-ne’e iha mós eventu internasionál hanesan jogu Asean Scholl no Olimpiade School.
“Se bele ministériu rua ne’e servisu hamutuk karik jogu ne’e bele hala’o iha tinan ida dala ida, hahú husi munisípiu to’o nasionál,” nia tenik.
Ba kesataun ne’e, Diretór Nasionál Desportu Federasaun, MJDAK, Oscar Dias Quintas, dehan kona-ba desportu eskolár tenke haree mós ba kurríkulu edukasaun.
“Ita koa’lia kona-ba desportu eskolár, ita atu komesa husi ne’ebe ita lahatene tanba laiha kurríkulu. Ita ko’alia edukasaun fízika no desportu tenke iha kurríkulu,” nia haktuir.
Maibé, nia informa, ministériu nakloke ba ema hotu, maibé Ministériu Edukasaun tenke iha profesór no formadór nune’e bele orienta estudante sira.
“Ami prontu atu servisu ho sé de’it, tanba ita ko’alia desportu, ko’alia mós kona-ba prestasaun, entaun presiza iha rekursu umanu hanesan profesór desportu,” Oscar subliña.
Aleinde ne’e, Diretór Nasionál Ensinu Sekundáriu Jerál, Ministériu Edukasaun, Benjamin Fernandes, hateten Ministériu Edukasaun iha matéria ida edukasaun fízika desportu, maibé ministériu sei enfrenta difikuldade uitoan.
“Ami iha difikuldade uitoan tanba ami-nia manorin ba desportu menus, nune’e tinan kotuk ami rekruta na’in tolu de’it. Maibé, kona-ba desportu eskola ita sei realiza. Kurríkulu ne’e iha, tanba iha ministériu iha kurrikulér no estra-kurikulér. Estra-kurrikulér mak atividade pratika sira-ne’e. Maibé, sé ita hakarak ida detallu tinan-ne’e ministeriu planu atu halo revizaun kurríkulu entaun ita bele haree mós ida-ne’e,” Benjamin esplika.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade
