DILI, 12 Maiu 2026 (TATOLI)–Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), Tersa ne’e, halo julgamentu ba krime abuzu konfiansa agravadu, ne’ebé mak envolve husi arguidu JJC tanba arguidu la entrega osan ho montante osan $38.700 ba empreza Timor Telecom.
Tuir akuzasaun ne’ebé arrola husi Ministériu Públiku (MP) katak, iha loron 08 Maiu 2023, arguidu bá Loja Timor Telecom iha Timor Plaza hodi foti kartaun rekarga telemóvel ho montante osan $5.360,75 no bainhira lori bá fa’an hotu, arguidu la lori osan entrega ba empreza.
Iha loron 11 Maiu 2023, arguidu bá loja Timor Telecom iha Timor Plaza Dili hodi foti kartaun rekarga ho montante osan $1.300 hodi bá fa’an maibé nafatin la lori osan ba empreza.
Iha loron 17 Maiu 2023, arguidu bá nafatin loja Timor Telecom hodi foti tan kartaun rekarga telemóvel ho montante osan $21.372,50, maibé bainhira fa’an hotu arguidu la lori osan entrega ba empreza.
Iha loron 26 Maiu 2023, arguidu bá foti kartaun rekarga iha loja Timor Telcom Timor Plaza ho montante osan $7.500, maibé bainhira fa’an hotu arguidu la lori osan mai entrega.
Notísia relevante : ANC aprova akizisaun ba asaun 57,06% ba empreza ETO jere operadór Timor Telecom S.A
Sasin Fortanina husu ba iha arguidu atu hatama ona osan balun, maibé arguidu hatán dehan sedauk rekolla osan husi ajente ne’ebé mak fa’an.
Empreza Timor Telecom entrega motorizada marka Honda Verza, ho xapa matríkula K 4846 TL ho valor $1.700, maibé to’o agora arguidu la ingtrega fali, bainihira empreza hanesan na’in ba motorizada husu filafali.
Arguidu mós simu fundu meneiu ho valor osan $2.000, maibé to’o ohin loron arguidu la entrega fali ba empreza.
Konsekuénsia husi arguidu nia hahalok ne’e halo empreza ne’e hetan prejuizu ho montante osan $38.700.
Arguidu hatene katak osan ne’ebé nia hetan hosi fa’an pulsa la’ós ninia osan no motorizada ne’ebé fó ba nia la’ós nia propritária nomos osan fundu ba maneiu la’ós nia osan, maibé arguidu uza osan sira ne’e hanesan ninia-osan nomós motorizada ne’ebé entrega ba nia la’ós nia propritária maibé arguidu rai nafatin hanesan ninia.
Arguidu halo krime ne’e tanba funsionáriu sira iha Timor Telecom fó fiar ba nia atu fa’an kartaun rekarga telemóvel maibé ikus mai osan sira ne’e nia la entrega ba ampreza.
Nune’e, nia halo krime ho livre, deliberada, konsentemente no hatene katak hahalok ne’e proibidu no hetan pena tuir lei.
Arguidu hanesan autór materiál ba krime abuzu konfiansa agravadu iha artigu 257 tuir kódigu penál.
Deklarasaun Arguidu
Hatán ba akuzasaun ne’e, arguidu JJC deklara ba Tribunál katak faktus balun loos no balun la loos.
Arguidu deklara katak nia serbisu iha Timor Telecom hanesan marketing service hahú husi tinan 2014 to’o 2023
Iha kazu ne’e, tanba arguidu halo distribuisaun pulsa ba kliente sira no ikus iha Fulan-Maiu, arguidu la entrega osan ba empreza Timor Telecom, nune’e fó prejuizu ba empreza Timor Telecom ho valór osan $32.000.
Arguidu konta prosesu servidu iha empreza, katak bazeia ba arguidu sira-nia kontratu kada fulan-tolu, tanba ne’e kuandu arguidu serbisu fa’an pulsa ne’e tenke tuir alvu fulan-ida fa’an pulsa to’o 2.000, atu nune’e arguidu sira mós bele renova kontratu husi empreza.
“Arguidu hetan kontaktu husi empreza Timor Telecom katak lori osan sira ne’e bá entrega ona iha Timor Plaza tanba iha Fulan-Maiu ne’e seidauk entrega, entaun iha loron 29 Maiu arguidu lori osan bá Timor Plaza, maibé to’o iha dalan derrepente arguidu hetan asidente to’o hetan lupa ingatan, arguidu la hatene-an no pasta ida tau osan sé mak foti nia la hatene, depois sé mak tula arguidu bá ospitál, arguidu la hatene-an,” JJC hato’o iha sala julgamentu.
Hafoin akontesimentu ne’e, arguidu baixa durante loron-tolu to’o la hatene tuir, no motorizada mak ho kondisaun guarda lama rahun, depois ida-ne’e, liu tiha tinan-ida mak empreza mai foti motorizada.
Arguidu dehan faktus la loos ne’e mak motorizada ne’e arguidu entrega ona dehan seidauk entrega la loos, momentu ne’e sira husi ekipa Timor Telecom bá foti motorizada.
Arguidu deklara osan ne’ebé arguidu rekolla atu entrega ba empreza ho montante $35.000, iha ajente Loja Tuana-laran arguidu foti osan $2.000 husi Ajente Ferdi, iha Ajente Loja Bekora husi Ajente Manuel osan $1.000 iha loja Ajente Ai-mutin husi Alex osan $1.100 . Antes ne’e mos arguidu rekolla iha Ataúru osan $2.000.
Nia rekorda katak iha tinan 2015 kuandu fa’an pulsa $36.000, nia hetan bonus osan $1.000 maibé depois sai arguidu la hetan bonus.
Arguidu mos hateten, durante ne’e nia sempre kumpre orden serbisu, maibé bainhira hetan asidente mak sai problema maibé foin ba dahuluk.
Deklarasaun husi Reprezentante empreza no sasin sira
Reprezentante Timor Telecom, Timoti de Deus nu’udar Advogadu, deklara ba Tribunál katak motorizada ida entrega bá arguidu hodi halo serbisu ne’e foti ona iha loron 23 Outubru 2023 iha Estasaun Polísia.
Sasin deklara, hafoin akontese asidente, empreza halo ekontru ho família hodi ko’alia asuntu kona-ba arguidu foti osan iha loron 30 Juñu 2023.
Sasin mós deklara katak, laiha koñesimentu ba arguidu hetan asidente maibé rona informasaun husi kolega sira dehan arguidu hetan asidente.
“Sim, iha momentu konsege bá ospitál, sasin Regina no Arnol ba ospitál verifikasaun katak arguidu la hetan moras,” nia deklara iha sala julgamentu.
Sasin mós konta kona-ba empreza Timor Telecom halo kontratu ho arguidu deside Outubru 2014 laiha falla bá serbisu maibé falla ne’e mak iha Fulan-Maio osan la entrega.
“Tuir kontratu husi empreza, fundu meneiu ho montante fa’an pulsa ne’e $2.000 maibé haree arguidu serbisu kleur ona, sira fó liu tiha fundu meneiu liu $34.000 tanba iha konfiansa ba arguidu,” nia katak.
Sasin mós hateten, osan ne’ebé $37.000 prejuizu ba empreza ne’e tanba konta hamutuk ho osan $34.000 ne’ebé mak arguidu seidauk entrega, depois ho fundu maneiu $36.000 nomós konta ho motorizada mak $37.000 sura hamutuk mak osan $37.000.
Sasin Constantina dos Santos deklara ba Tribunál katak, sasin rekoñese duni arguidu hetan asidente iha loron 29 Maiu 2023.
“Momentu ne’e kolega telefone sasin iha tuku 5 lorokraik, sasin ba haree arguidu iha ospitál no haree arguidu toba hela la loke matan. Sasin konsege ko’alia ho arguidu, maibé arguidu la ko’alia,” nia tenik.
Sasin mós deklara katak, momentu ne’e sasin kontaktu duni arguidu atu entrega osan pulsa nian, depois arguidu dehan rekolla hotu mak sei entrega.
“Osan ne’ebé husi sasin nia parte mak arguidu atu entrega osan ho montante $25.000 hahú husi loron 08 to’o 17 Maiu ne’ebé mak arguidu foti pulsa osan seidauk entrega,” nia dehan.
Sasin deklara, arguidu mós hanesan jestór ida-ne’ebé iha komportamentu di’ak durante serbisu.
Sasin Rozina Gomes hanesan Xefe Servisu Armazein Timor Telecom iha momentu ne’ebá deklara ba Tribunál katak arguidu foti pulsa iha sasin $7.500, iha loron 26 Maio 2023 to’o agora arguidu seidauk entrega osan.
“Arguidu ema ne’ebé sempre kumpre no hatama osan liu $34.000, maibé tuir fundu maneiu ne’e $2.000 de’it fó ba arguidu, maibé tanba deit konfiansa fó liu no arguidu sempre kumpre iha kazu ne’e mak foin akontese,” nia hato’o.
Sasin mos deklara, iha koñesimentu ba arguidu ne’ebé hetan asidente iha momentu ne’ebé sasin rona informasaun husi Xefe katak arguidu hetan asidente, nune’e sasin ho ekipa bá kedan ospitál hodi haree maibé to’o iha ne’ebá sasin haree arguidu la sadar-an.
Iha fatin hanesan, Sasin Arnol Serra, deklara ba Tribunál katak arguidu ho sasin serbisu besik liu, no nota arguidu ema ne’ebé badinas, responsabilidade ho serbisu, tanba ne’e bainhira akontese sasin hakfodak.
Sasin mos realsa katak momentu arguidu hetan asidente sasin tenta atu hasoru maibé la konsege tanba momentu ne’e arguidu ho kondisaun ladi’ak maibé konsege hasoru arguidu nia kaben.
Rona tiha arguidu no sasin sira deklarasaun, Tribunál mós haree buat balun ka dúvida balun tanba mosu kestaun pur menór balun tan, tanba ne’e Tribunál presiza rona sasin balun tan.
Tribunál aseita atu rona médiku ne’ebé fo tratamentu ba arguidu, nomós ajente sira ne’ebé arguidu antes ne’e distribui pulsa.
Nune’e, Tribunál marka fali ba loron 09 Juñu tuku 04:00 hodi rona sasin sira seluk.
Audiénsia julgamentu ne’e prezide husi Juíz koletivu Ana Paula Ercília de Jesus no José Maria, MP reprezenta husi Prokuradór Nelson Magno, Arguidu hetan asisténsia husi Defensór Públiku Angelmo Pinto Akara.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina




