OEKUSI, 14 Maiu 2026 (TATOLI) – Ministériu Finansa (MF) hamutuk ho Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) no ministériu relevante sira seluk, kinta ne’e, hala’o konsultasaun públika sidadania iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA). Objetivu husi konsultasaun ne’e mak atu rona komunidade sira-nia lian no hanoin hodi nune’e bele define prioridade sira iha elaborasaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027.
Diretór Nasionál Planeiamentu iha Ministériu Finansa, Amilton Lemos, iha nia aprezentasaun informa katak OJE mak instrumentu prinsipál Governu nian atu responde ba nesesidade sidadaun sira.
Tuir nia, konsulta sidadania ne’e hanesan prosesu regulár ne’ebé realiza kada tinan antes tama ba siklu preparasaun no submisaun orsamentu fiskál ba tinan tuirmai. Prosesu ida-ne’e foka ba kestaun tolu (3) prinsipál: Garante Polítika Públika: Asegura katak programa sira tuir duni realidade; Transparénsia: Foti desizaun bazeia ba evidénsia no partisipasaun husi sidadaun, órgaun soberania, no parseiru sosiál sira. Inklui, Prestasaun Serbisu: Komprende dezafiu reál iha munisípiu sira hodi hadi’a kualidade serbisu públiku.
“Konsultasaun ida-ne’e la’ós de’it prátika di’ak, maibé parte ofisiál husi prosesu orsamentál. Ami hakarak rona direita husi autoridade lokál sira, liliu xefe suku, xefe aldeia, no Konsellu Suku sira,” Amilton Lemos esplika iha Salaun Administrasaun Numbei, ohin.
Impaktu ba Planu Estratéjiku
Rezultadu husi konsultasaun ne’e sei sai baze fundamental ba Relatóriu konsultasaun nasionál, Definisaun prioridade Governu nian, no Planu Asaun Anuál (PAA) ba tinan 2027.

Iha fatin hanesan, Prezidente Autoridade RAEOA, Régio da Cruz Salu, konsidera katak inisiativa ne’e sei ajuda tebes prosesu elaborasaun planu estratéjiku sira, tanba sujestaun sira ne’ebé mai husi baze mak refleta kondisaun reál povu nian.
“Konsultasaun ohin tenke iha diskusaun naruk ho ambiente amizade. Ita hotu tenke fó atensaun, tanba prátika ne’e reprezenta Governu nia obrigasaun atu rona nia sidadaun sira kona-ba devér Estadu nian ba povu no rai,” Régio hateten.
Notísia relevante:Governu halo konsulta sidadania kona-ba elaborasaun OJE 2027 iha Bobonaru
Entretantu, partisipa iha konsultasaun públika ne’e mak xefe suku na’in-20, xefe aldeia sira, reprezentante Organizasaun Naun Governamentál (ONG) lokál, grupu feto, juventude, lideransa relijioza, inklui kargu xefia sira iha estrutura Autoridade RAEOA.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




