iklan

HEADLINE, MUNISÍPIU, OEKUSI, POLÍTIKA

RAEOA lansa ‘Programa Suku Amasat’ promove komunidade dezenvolve suku.

RAEOA lansa ‘Programa Suku  Amasat’ promove komunidade dezenvolve suku.

Autoridade RAEOA lansa 'Programa Suku Amasat' promove komunidade dezenvolve suku. Imajen Tatoli/Abílio Elo Nini.

OÉ-CUSSE, 23 agostu 2022 (TATOLI) – Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), tersa ne’e halo lansamentu ba implementasaun ‘Programa Suku Amasat (suku furak no kapas)’ iha suku Ban-Afi, sub-rejiaun Nítibe ho objetivu atu promove partisipasaun komunidade ba prosesu dezenvolvimentu hodi hadi’a rasik moris iha nível suku.

Adjundu Prezidente Autoridade RAEOA, Maximiano Neno, hatete, ‘Programa Suku Amasat’ ne’e, hanesan polítika ida hosi autoridade RAEOA atu promove komunidade iha suku 18 ho aldeia 63, atu partisipa direta iha serbisu nível suku ho kreativu, inovativu, independente, inkluzivu no sustentável.

Objetivu hosi polítika ne’e atu motiva komunidade sira iha suku atubele, partisipa direta ba progresu dezenvolvimentu tuir polítika autoridade RAEOA nian, nune’e bele hadi’a atendimentu iha suku.

Nune’e mós programa ne’e atu hatene partisipasaun konsellu suku no komunidade iha suku ba dezenvolvimentu no progresu kualidade moris nian, iha setór saúde, edukasaun, sosiál, kultura, turizmu komunitária segurnsa no ordén públika.

“Implementa Programa Suku Amasat iha RAEOA atu fó tulun no hadi’a komunidade nia moris atu dezenvolve rasik sira-nia suku idak-idak, hahú kedas hosi bairru laran, aldeia, to’o suku ba sub-rejionál, ikusliu RAEOA no Timor-Leste,” Maximiano Neno, ko’alia iha serimónia lansamentu iha suku Ban-Afi.

Tuir nia, programa ne’e hanesan pilotu ida atu rezolve asuntu sosiál sira iha suku, tán ne’e autoridade apoia finanseiru ho valór rihun $2, nu’udar fundu ba implementasaun, uza hodi dezenvolve suku hanesan maneira kompetisaun entre suku ida ba suku seluk.

“Programa pilotu ne’e hahú implementa ho fazeadamente, hahú uluk iha 10 mak sai alvu, sub-rejiaun Nítibe iha suku lima maibé envolve de’it suku tolu, Bene-Ufe, Lela-Ufe no Ban-Afi, enkuantu suku Usitaku ho Suni-Ufe iha faze preparasaun,” nia afirma.

Nia hatutan, iha sub-rejiaun Pássabe suku rua envolve hotu, Abani no Malelat, iha sub-rejiaun Oésilo iha suku tolu maibé envolve de’it suku ida, Bobometo, ba Usitasa’e no Usitaqueno iha faze preparasaun.

Nune’e mós iha sub-rejiaun Pante Makasar, iha suku ualu, maibé envolve de’it suku haat, hanesan Costa, Naimeko, Bobokase, no Lifau, ba suku Taiboko, Nípani, Cunha no Lalisuk iha faze preparasaun.

“Programa ne’e abranje serbisu ba setór hotu, komtempla serbisu saúde, edukasaun, solidariedade sosiál, agrikultura, ambientál no turizmu, ha’u fiar iha sensibilizasaun autoridade no komunidade iha ona polítika preparasaun kona-bá implementasaun,” nia katak.

Nia enkoraja konsellu suku sira tenke iha apoia kapasidade hosi autoridade, atu superviziona envolve iha implementasaun, avaliasaun no manutensaun, nune’e nia rezultadu bele haree katak saida mak halo iha suku laran.

Tanba xefe suku no aldeia hili hosi povu liuhosi eleisaun suku, entaun tenke iha responsabilidade tuir lei, atu haree no avalia dezenvolvimentu iha suku. Tán ne’e maka autoridade RAEOA hakarak halo kontratu liuhosi asina akordu ho suku sira, nune’e bele dezenvolve suku idak-idak.

Xefe suku Ban-Afi, José Tefa, agradese ba autoridade RAEOA tanba inísia Programa Suku Amasat, dezenvolve suku sira liuhosi serbisu ekipa, nune’e bele sai kompetisaun ho objetivu kria pás dame iha suku laran.

“Ami hanesan suku alvu, husu akompaña nafatin ami-nia lala’ok, tanba programa ne’e foin implementa, balu sei susesu, no balu lae, tán ne’e ami sei koordena nafatin ho autoridade oinsa apoia téknika tanba maioria komunidade apresia, tanba servisu rasik iha suku maibé Governu fó subsídiu, ida-ne’e orgullu bo’ot,” nia orgullu.

Durasaun ba programa pilotu suku Amasat ne’e, implementa ho durasaun kada tinan ida, ba primeiru lugár sei hetan prémiu rihun $15, segundu lugár hetan prémiu rihun $10 no terseiru lugár hetan rihun $7.

Jornalista   : Abílio Elo Nini
Editór           : Evaristo Soares Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!