DILI, 04 agostu 2022 (TATOLI)–Komisaun Nasionál Kontra Kombate Traballu Infantil no Inspesaun Jerál (CNCCTI-IG, sigla portugés), relata rekomendasaun neen (6) kona-ba traballu infantil ba Ministériu Koordenadór Asuntu Ekonómiku (MKAE) atu tau ba konsiderasaun.
Notísia Relevante: Traballu infantil aumenta, MSSI husu PN aselera lei protesaun labarik
“Rekomendasaun neen ne’ebé hato’o ba MAKE mak ita presiza halo hodi bele elimina mak rekomendasaun dahuluk presiza prioritiza ba ita-nia asaun no servisu ba família sira-ne’ebé mak vulneravél katak foka liu ba labarik sira halo servisu aat,” Prezidente CNCCTI, IG, Aniceto Leto Soro, hateten ba Agência Tatoli, iha nia kna’ar fatin Hudi Laran, Dili.
Hosi rekomendasaun ne’e, nia dehan, signifika fó asisténsia sosiál ba inan-aman sira-ne’ebé nia oan halo servisu ba ema no servisu ba nia uma laran tanba nesesidade ekonómia mak obriga.
Rekomendasaun daruak, presiza adota Planu Asaun Nasionál (PAN) kontra traballlu infantile, nune’e CNCCTI-IG nia planu aprezenta ona ba MKAE iha segunda (01/08) no MKAE dehan sei tau prioridade nune’e haruka ba Konsellu Ministru atu diskute hodi hetan aprovasaun.
Rekomendasaun datoluk, atu habelar tan orsamentu transferénsia liu-liu apoiu ba labarik sira atu eskola. Ezemplu, liuhosi programa bolsa da mãe jerasaun foun.
“Porgrama ida-ne’e ita hanoin lalika fó ba inan-aman, maibé fó ba labarik ne’e rasik no direta ba eskola ne’ebé mak nia eskola bá hodi tau iha labarik nia konta bankaria. Nune’e eskola mak kontrola eskola ne’ebé mak nia eskola ba no fasilidade hotu-hotu iha eskola mesak gratuita ba labarik ne’e,” nia dehan.
Tan ne’e, nia sujere karik eskola gratuita ona ba labarik entaun eskola mós buka meiu ida nune’e bus (kerreta) id abele fasilita ka tula labarik ne’ebé kbiit laek ba eskola.
Rekomendasaun dahaat, Governu presiza fó subsídiu no rekomendasuan tuir mai atu hasa’e inan-aman no empregadór sira-nia kuoñesimentu ba impaktu negativu hosi traballu infantil ne’e.
Nia dehan, ida-ne’e iha prosesu nia-laran no involve ministériu 13 hodi halo koordenasaun no kolaborasaun oinsá mak bele minimiza no redús labarik ne’ebé halo servisu ba ema.
“Ita espera katak iha tinan ne’e bele aprova, nune’e bele implementa ona,” Leto Soro hateten.
Rekomendasaun daneen, halo dezeña servisu no sistema kréditu ba labarik ne’ebé inan-aman laiha ka mate ona.
“Ita hein Governu bele aprova rekomendasaun hirak-ne’e nune’e ita bele implementa, no bainhira ita implementa rekomendasaun ne’e iha vantajen mak atu redús númeru labarik infantil rihun 52 iha Timor-Leste,” nia dehan.
Hosi totál labarik ne’e, nia dehan, sira halo atividade perigozu katak atividade ne’ebé mak prejudika ba ninia dezenvolvimentu fíziku, mentalidade no ba edukasaun.
“Se ita la halo rekomendasaun ne’e mak númeru traballu infantil sei aumenta tanba situasaun labarik servisu ne’e la’ós tanba nia hakarak lae, nesesidade ekonómia ka situasaun moris iha família,” nia dehan.
Ho ida-ne’e, bainhira implementa tiha rekomendsaun neen (6) ne’e, sei enkoraja labarik nia inan-aman no ema ne’ebé mak haruka sira halo servisu.
“Kuandu sira hetan ona finansa ne’ebé mak sufisiente ho di’ak mak sira sei la ba servisu ona no sei tau prioridade ba sira-nia eskola ona,” nia dehan.
Notísia Relevante: CNCCTI-IG relata Traballu Infantil iha TL hamutuk 52.000 ba Xefe Estadu
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes
