iklan

NASIONÁL, POLÍTIKA

Komisaun A husu respeita prezunsaun inosénsia ba nomeasaun Longuinhos Monteiro

Komisaun A husu respeita prezunsaun inosénsia ba nomeasaun Longuinhos Monteiro

Longuinhos Monteiro

DILI, 04 setembru 2023 (TATOLI)—Prezidente Komisaun A trata asuntu Justisa no Konstituisionál iha Parlamentu Nasionál, Deputadu Patrocínio Fernandes, husu públiku atu respeita prezunsaun inosénsia, relasiona ho preokupasaun públiku kona-ba Primeiru-Ministru nomeia Longuinhos Monteiro sai Diretór Jerál Serbisu Nasionál Intelijénsia (SNI), tanba daudaun ne’e nia kazu la’o hela iha prosesu judisiál.

Notísia Relevante: Xanana nomeia Longuinhos Monteiro lidera SNI

Nia hateten, iha Timior-Leste ne’e sidadaun hotu-hotu hanesan iha lei nia oin, no iha lei hakerek bainhira ema hotu-hotu ba to’o prosesu judisiál ne’e prezunsaun inosénsia, kualkér ema ruma hanoin bele halo keixa ba nia iha Ministériu Públiku no lori ba Tribunál.

Deputadu Partidu Congresso Nacional de Reconstrução Timorense (CNRT), Patrocínio dos Reis Fernandes. Imajen/Mídia SEKOMS.

“Maibé ne’e la signifika, katak ema ne’e sala ona, tanba iha liberdade ema hotu-hotu bele espresa nia hanoin, ema ruma ha’u lahatene buat ida ema ruma ohin bele lori ha’u ba keixa iha Ministeriu Públiku ba iha Tribunál hodi kondena. Maibé, buat ne’ebé determina hateten nia kazu duni ka ka l’e, kuandu iha julgamentu Tribunál deside ona kondenadu hanesan ne’e hasai ona desizaun tránzitu julgadu foin ita dehan ema ne’e la merese ba iha fatin ne’e, nune’e públiku presiza kompreende buat ne’e,” Prezidente Komisaun A ne’e hateten ba jornalista sira iha uma fukun PN, segunda ne’e.

Tamba ne’e, nia dehan, durante Tribunál seidauk hasai desizaun ida, buat hotu prezunsaun inosénsia, ida-ne’e mak Estadu direitu demokrátiku katak buat rezultadu desizaun mai hosi legál ida.

Notísia Relevante: TDD deside liberta totál  Eis-ministru Longuinhos Monteiro

Nia parte lakohi halo komentáriu to’o ba iha ne’eba kona-ba instituisaun ne’ebé Longuinhos Monteiro atu lidera, antes ne’e  hosi parte SNI rasik mak ba to’o iha rezidénsia hodi rekolla prova sira rai arm aka kilat iha uma, ho ida ne’e prova bele halakon fila-fali antes ne’e.

“Ha’u lakohi halo komentáriu to’o ba iha ne’eba, tanba prosesu ida justisa nian mak serbisu profisionál, imparsiál para iha prosesu sira hatudu ba públiku hodi hetan konfiansa hosi públiku ba serbisu setór justisa nian, ne’ebé parte Governu parese iha nia analiza no akompañamentu ba prosesu sira-ne’e hotu mak bele halo nomeasaun ida,” nia hateten.

Aleinde Governu mak jestór ba Estadu tomak, nia mak hatene jere polítika Estadu no nia mak serbisu intelejénsia, nune’e konserteza iha analiza kle’an bele to’o hola desizaun ida hodi nomea ema ida ba lidera instituisaun Estadu ida.

Notísia Relevante: Lere husu públiku submete ba desizaun tribunál sobre kazu Longuinhos Monteiro

Maibé, Deputadu hosi bankada Fretilin no hanesan mós membru komisaun A, Joaquim dos Santos, hateten tuir lei TL nia sistema sivilista ba sidadaun hotu ne’ebé atu hetan fiar hosi povu ho Estatu atu hala’o kna’ar Estadu ninian tenke iha mós obrigasaun morál no jurídiku.

Problema la’ós TL esperiénsia ezersísiu polítiku, méritu no siénsia ema hotu-hotu bele iha, maibé tamba Timor-Leste Estadu direitu demokrátiku kualkér aktu polítiku governante foti tenke bazea ba konstituisaun ho lei.

“Kuandu aktu polítiku ne’ebé la bazeia ba konstituisaun no ho lei, ne’e ita bolu ilísitu, entaun sidadaun ne’e labele hala’o kna’ar ilisitamente. Se iha kazu ruma iha Tribunál prosesu la’o hela, tuir loloos labele hetan nomeasaun. Se kazu ne’e arkivu lai, tenke hetan lai Tribunál nia akordaun katak nia livre hosi problema. Entaun, bele hetan nomeasaun ba hala’o kna’ar sira Estadu nian liuliu kna’ar ne’e sensitivu ba seguransa Estadu,” nia hateten.

Notísia Relevante: PCIC detein eis-ministru Longuinhos Monteiro tanba deskonfia rai arma fogu iha rezidénsia

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór         : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!