VIQUEQUE, 05 abríl 2024 (TATOLI)— Autoridade lokál no komunidade sira iha munisípiu Viqueque husu ba Governu atu hala’o intervesaun merkadu tanba folin foos kada saka kilograma 25 sa’e ona ba $20, nune’e komunidade laiha kbi’it atu sosa.
Folin foos atuál iha munisípiu Viqueque postu mak hanesan; foos manu Vitoria saka 25kg ho folin $20, Folsom saka 25kg ho folin $20, Familia de Amor saka 20kg ho folin $16,50 no foos nona manis 20kg ho folin $16,50.
Enkuantu foos ho marka Rajawali 20kg saka ida $15, Rajawali 25kg ho folin $18,5, foos gostu loos 25kg ho folin $19, foos Ikan mas 25kg ho folin $18,5, no foos perisos gostu loos 25kg ho folin $18.5.
Notísia relevante: Foos marka MCAE iha armazem hein orientasaun husi Governu
“Ita akompaña iha fulan kotuk liubá Governu liuhusi Ministériu Komérsiu Indústria lansa foos subsídiu hodi hatun presu folin foos, maibé realidade akontese ba povu área remota folin foos kontinua sa’e tanba saka ida ho kilograma 25 ho folin $19,50 to’o $20. Entaun ida-ne’e prejudika ba ita-nia povu ki’ik sira hodi sosa”, Xefe Suku Builo, Postu Administrativu Ossu, hateten ba Agência TATOLI,I.P, iha postu Ossu, sesta ne’e.
Ho situasaun ne’e, Autoridade lokál ne’e husu ba Governu liuhosi Ministru Koordenadór Asuntu Ekonómiku (MKAE) no Ministru Komérsiu no Indústria (MKI) atu halo intervesaun merkadu hodi normaliza folin foos iha merkadu.
Tuir nia, foos ho marka MTCI ne’ebé Governu sosa ne’e bele uza hodi halo intervesaun merkadu atu povu bele iha kapsidade hodi kompra. “Governu tenke haree asuntu ne’e ho sériu tanba povu ki’ik sira labele sosa ona foos hodi sustenta ba sira nia família”, nia dehan
Xefe suku Buiolo ne’e mós konfrima ona loja no kioske sira ne’ebé faan foos ho folin $20, maibé loja na’in sira konfirma katak folin sa’e tanba presu sa’e kedan husi distributór foos nasionál no konta mós transporte.
“Ministériu relevante sira tenke tau atensaun ba empresa sira-ne’ebé faan foos. Folin foos ne’e la’os fó impaktu ba ha’u-nia povu Builo, maibé impatu mós abitante sira husi suku 36 iha munisípiu Viqueuqe”, nia afirma.
Iha fatin ketak, Xefe suku Dilór, Postu Lacluta, Jacinto Ximenes, reforsa Governu presiza halo intervensaun merkadu tanba daudaun folin foos sa’e maka’as iha postu ne’e hodi fó impaktu ba povu ki’ik sira-nia moris.
“Ha’u sente Governu presiza halo intervensaun merkadu tanba povu sosa labele. Ita akompaña Folsom saka 25 kg ho folin $ 20.00, manu Vitoria ho $19.50, saku kinur Nona-manis $18.50”, nia relata.
Notísia relevante: Governu sei hadia mekanizmu distribuisun foos subsídiu
Xefe suku Irabin de Baixo, postu Uatucarbaun, José Baptista do Carmo, dehan foos subsídiu ne’ebé Governu kontrata ho empreza sira faan la to’o iha postu Uatucarbau, nune’e folin foos iha postu referidu sa’e to’o $20.
“Ha’u-nia populasaun sira husu ba Governu atu halo intervesaun merkadu hodi bele hatun folin foos iha merkadu. Tanba agora iha postu no suku foos-nia folin kontinua aumenta sa’e”, katak xefe suku Irabin de Baixo ne’e.
Prezidente CCI-TL Viqueque klarifika
Hatan ba preokupasaun ne’e, Prezidente CCI-TL munisípiu Viqueque atuál Jestór loja Borala, Florêncio Armindo da Concieção G. da Costa, klarifika katak folin foos sa’e ne’e la’os Governu maka hasa’e folin, maibé husi kedan empreza distributór sira ne’ebé importa foos mai Timor-Leste.
Nasaun sira-ne’ebé importa foos mai Timor Leste maka hanesan India, Tailándia Vietname ho folin ne’ebé sa’e kedan, nune’e fó impaktu ba merkadu iha Timor Leste.
“Ita sosa husi nasaun importadór sira-ne’e folin karun, entaun ita fa’an fali ba komsumidór sira mós folin tenke sa’e. Iha ha’u-nia loja Borala foos marka manu Vitoria 20 kg folin $16, 5, foos 25 kg folin $18 no presu foos folsom 25kg folin $22”, nia afirma.
“Folin foos sa’e difikulta ba ita-nia povu ki’ik sira. Nune’e presiza duni governu halo intervensaun merkadu”.
MCI laiha funsionáriu atu halo inspensaun
Entretantu, Funsionáriu Servisu MCI munisípiu Viqueuqe, Mario Pitno, informa, hahú husi fulan Janeiru to’o Abríl, servisu MCI la halo inspensaun no kontrola folin foos iha merkadu tanba menus funsionáriu ne’ebé destaka iha Viqueque.
“Hahú husi fulan Janeiru to’o mai agora ami la rejista folin foos sira-ne’ebé sirkula iha Viqueque. Tanba ami enfrenta difikuldade rekursu umanu. Iha tinan kotuk iha pontu vokál ida, maibé kontratu hotu. Nune’e ami labele rejista folin foos iha loja no merkadu sira”. tenik nia.
Notísia relevante: MKAE hein relatóriu husi empreza distribuidór subsídiu foos
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editór : Florencio Miranda Ximenes




