Top

Primeiru-Ministru esklarese suspensaun ba siklu estudu foun

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 10 Abríl 2025 (TATOLI)-Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, esklarese rezolusaun governu sobre suspensaun abertura siklu estudu foun sira iha ensinu superiór no aprovasaun ba projetu proposta lei ne’ebé aprezenta husi Ministru Justisa, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai.

“Kualidade ensinu mak tun, ne’ebé ita forma hela, tanba ne’e mak suspende”, esklarese Xefe Governu ba jornalista sira hafoin enkontru semanál ho Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, iha Palásiu Prezidensiál, ohin.

Eis-Prezidente Repúblika ne’e hatutan dezisaun ne’e la’ós haree ba númeru graduadu kada-tinan, maibé liga ho kualidade edukasaun.

“Se ita hakarak forma jerasaun foun ne’ebé bele kaer ita-nia rai, entaun presiza kualidade duni. Ha’u ko’alia bei-beik ona katak, labele hanoin dehan universidade bele fó graduasaun rihun 10, ita atu fó de’it 50. Di’ak ne’e mak ita hakarak, la’e ita susar”, afirma.

Proposta referida aprezenta husi Ministru Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura, hanesan projetu Rezolusaun Governu, ho ninia objetivu evita saturasaun (ne’ebé liu tiha limite) hosi merkadu traballu ho profisionál iha área sira ne’ebé eziste ona númeru sufisiente hosi formadu sira, hodi promove adekuasaun ne’ebé di’ak-liu entre oferta edukasionál no nesesidade Nasaun nian.

Área sira ne’ebé afeta ba suspensaun ne’e inklui kursu Direitu ka Siénsia Direitu, Jestaun, Kontabilidade, Jestaun Finanseira, Jestaun Públika, Enjeñaria Sivíl, Enjeñaria Informátika, Konstrusaun Sivíl, Saúde Públika, Enfermajen, Parteira, Administrasaun Públika, Siénsia Polítika no Relasaun Internasionál.

Instituisaun ensinu superiór sira sei la bele loke kursu foun sira iha área sira-ne’e to’o diploma legál foun sira kona-ba planeamentu kurrikulár no regulamentu ba siklu estudu nian hetan aprovasaun. Rezolusaun Governu ida-ne’e mós determina hodi taka kedas  kursus doutoramentu ne’ebé la hetan autorizasaun ne’ebé la’o hela iha rai-laran.

Medida ida-ne’e sei tama iha vigór to’o konklui prosedimentu lejizlativu ne’ebé nesesáriu ba regulamentasaun kompleta ensinu superiór nian, ne’ebé permite halo avaliasaun hikas ba oferta kursu tuir nesesidade merkadu traballu no evolusaun setór edukativu nian.

Notísia relevante: Governu suspende abertura siklu estudu foun iha Ensinu Superiór

Estatutu ministériu públiku

Enkontru Konsellu Ministru horisehik mós aprova projetu proposta lei ne’ebé aprezenta hosi Ministru Justisa, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai, kona-ba alterasaun daruak ba lei númeru 7/2022, loron 19 fulan-Maiu, ne’ebé aprova Estatutu Ministériu Públiku nian.

Objetivu hosi proposta lei ida-ne’e mak introdús norma ida iha dispozisaun tranzitória no finál, ne’ebé sei permite katak Prokuradoria-Jerál Repúblika, liuhosi ninia órgaun jestaun no dixiplina, bele nomeia majistradu sira ne’ebé, to’o kria kondisaun adekuada sira, seidauk iha kategoria ka klase ne’ebé prevee iha estatutu, hodi okupa kargu sira Inspetór Koordenadór Ministériu Públiku no Prokuradór Repúblika Koordenadór nian.

To’o realizasaun konkursu no promosaun majistradu ba kategoria Prokuradór Repúblika Rekursu, alterasaun ida-ne’e sei permite mós kargu sira ne’ebé ezije kategoria ida-ne’e tuir Estatutu, bele nomeia Prokuradór Repúblika Klase da-1.

Lei númeru 7/2022, loron 19 fulan-Maiu, artigu 177 (Kategoria karreira), alínea 1) karreira iha Ministériu Públiku inklui kategória sira tuirmai: a) Ministériu Públiku 3ª Klase; b) Ministériu Públiku 2ª Klase; c) Ministériu Públiku 1ª Klase; d) Ministériu Públiku ba Rekursu.

Alínea 2) kareira iha ministériu públiku hahú iha kategória ministériu públika terseira-klase. Alínea 3) funsionáriu sira karreira judisiáriu nian Ministériu Públiku hetan aprovasaun no muda liuhosi diploma reuniaun konjunta ministeriál membru Governu sira-nian responsável ba área finansa no justisa nian, rona Prokuradór-Jerál Repúblika no Konsellu Superiór husi Ministériu Públiku.

Alterasaun ida-ne’e sei posibilita mós katak Prokuradoria-Jerál Repúblika, liuhosi ninia órgaun jestaun no dixiplina nian, tuir Konstituisaun Repúblika, realiza konkursu hodi hetan asesu ba kategoria Prokuradór Repúblika Rekursu nian.

Notísia relevante: Governu altera Estatutu Ministériu Públiku

Jornalista       : Osória Marques

Editora           : Rita Almeida

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!