BOBONARU, 03 Juñu 2025 (TATOLI)—Autoridade Munisípiu Bobonaru (AMB), tersa ne’e, hala’o serimónia lansamentu primeira pedra ba implementasaun projetu konstrusaun irrigasaun Genumatan iha aldeia Riti-Udu, suku Ritabou, postu administrativu Maliana hodi fornese bee ba natar ne’ebé agrikultór sira halo kada-tinan.
Notísia Relevante: PM Xanana hatuur fatuk dahuluk ba projetu irrigasaun Maliana II
Koordenadór Autoridade Munisípiu Bobonaru, Celestino Marques, hateten Governu lokál konstrui irrigasaun ne’e atu fasilita agrikultór sira hasa’e produsaun hare hodi responde ba nesesidade domestika munisípiu Bobonaru nia.
“Projetu irrigasaun ne’e ita konsidera ne’e investimentu tanba depois halo hotu nia sei benifisiáriu lubuk ida. Ita espera bee ne’e la’o ho di’ak, ita nia inan-aman sira-ne’ebé ninia profisaun iha área kuda hare bele utiliza didi’ak ba, atu nune’e ita bele hetan rendimentu no hasa’e produsaun hare. Atu nune’e, ita la bá nasionál no maizumenus bele kobre nesesidade domestiku Bobonaru nian ho ita-nia produsaun rasik,” Celestino Marques hateten iha nia intervensaun ba serimonia lansamentu ne’e.
Nia konfirma, tuir lolos projetu ne’e lansa iha loron 23 Maiu fulan kotuk liuba ne’e maibé la konsege tanba kondisaun klima no laiha dalan atu asesu, tanba natar-nain sira sei kolleta hela hare.
Nia husu ba kompañia konstrutora atu halo servisu tuir kontratu liuliu garante obra ninia kualidade.
“Projetu ida ne’e la’o multi-anuál ne’e projetu 2025 nian, tanba ne’e kompañia la’o tuir planu ne’ebé iha atu nune’e tama iha Setembru bele finaliza ona. Ita halo pagamentu 100% maibé importante liu ninia kualidade atu nune’e ita bele utiliza ba tempu naruk,” nia dehan.
Biban ne’e, Administradór Postu Administrativu Maliana, Augusto Caetano, reforsa irrigasaun ne’e inisia husi autoridade lokál antigu no komunidade liuhusi servisu komunál ne’ebé utiliza materiál tradisionál.
Atu kontinua obra antigu ne’e, Augusto Caetano husu ba líder komunitária atuál no komunidade sira atu koopera no kolabora ho kompañia, nune’e bele aselera projetu konstrusaun irrigasaun ne’e ho di’ak.
“Ajuda bele loke, fó dalan para karreta bele lori rai-henek, Sument4 no materiál sira ne’e halo servisu. Ita tarde tiha fulan ida, tanba ne’e husu ba inan-aman sira haree hamutuk atu obra konstrusaun hela fulan hirak ne’e bele la’o ho susesu,” nia hateten.
Xefe suku Ritabou, Maximiano dos Santos Araújo, hato’o agradesementu ba autoridade munisípiu Bobonaru ne’ebé aprova no tau prioridade hodi implementa projetu ne’e, tanba irrigasaun Genumatan funsiona ho diak sei fornese bee kobre natar hamutuk ektare 80.
“Ida-ne’ebé mak tinan-tinan ita-nia agrikultór sira halo ektare 46, restu husi ida-ne’e abandonadu tanba irrigasaun ida-ne’e bee mak la to’o fatin sira abandona ne’e. Tanba tinan-tinan ita-nia agrikultór sira uza materiál lokál sira señór ai-kabelak mak satan bee mais ladún di’ak, maibé agora irrigasaun ne’e halo kobre aldeia tomak iha komunidade Aldeia Riti-Udu mak halo natar iha ne’e no sira balu husi aldeia seluk tan,” nia dehan.
Enkuantu, obra ne’e responsabliza husi kompañia lokál Bia Basan Mogen Unipesoál, Lda, ho valór orsamentu hamutuk $229,429.35 no durasaun kontratu fulan haat nia laran, hahú husi 23 Abríl 2025 no sei finaliza iha 30 Setembru 2025.
Notísia Relevante: Servisu Agrikultura Bobonaro sei konstrui irigasaun Raegeren-Raboanan
Jornalista : Sergio da Cruz
Editór : Cancio Ximenes
