iklan

EKONOMIA, HEADLINE

CCI-TL tama formalmente ba ASEAN-BAC iha Outubru

CCI-TL tama formalmente ba ASEAN-BAC iha Outubru

Prezidente CCI-TL, Jorge Serrano. Foto Tatoli/Francisco Sony

DILI, 23 Juñu 2025 (TATOLI)-Kámara Komérsiu Indústria Timor-Leste (CCI-TL, sigla portugés) sei adere formalmente ba organizasaun ASEAN Business Advisory Council (ASEAN-BAC) iha fulan-Outubru tinan ne’e, bainhira Timor-Leste sai membru plenu ba Asosiasaun Nasaun Sudeste Azíatiku (ASEAN, iha inglés).

“ASEAN ne’e ita-nia Estadu mak tama, maibé setór privadu tama iha ASEAN-BAC ne’ebé CCI-TL mós foin daudaun ne’e formaliza ona [akordu]”, Prezidente CCI-TL, Jorge Serrano, informa ba Tatoli, ohin.

ASEAN-BAC nu’udar organizasaun naun-governamentál ne’ebé harii iha 2003 hodi fó konsellu ba líder ASEAN sira kona-ba asuntu negósiu no ekonomia.

Ninia objetivu atu fasilita integrasaun ekonómika ASEAN no hametin setór privadu iha rejiaun. ASEAN-BAC serve hanesan ponte ida entre Governu no empreza sira, fornese input estratéjiku sira ba polítika no inisiativa sira ne’ebé ho objetivu atu promove kreximentu ekonómiku, investimentu no komérsiu iha ASEAN.

“ASEAN-BAC ne’e Prezidente Kámara Komérsiu hamutuk nasaun 10. Karik Timor-Leste tama tan prezidente sai 11. Oportunidade ba ita partilla informasaun ba malu no oportunidade ba ita mós bele foti desizaun hotu iha meza. Tanba iha ne’ebá ita ko’alia negósiu, saida mak sira hakarak no merkadu ne’e hakarak tanba ami koñese realidade negósiu agora”, nia dehan.

Tuir nia, bainhira CCI-TL sai membru ba organizasaun ASEAN-BAC ne’e di’ak tebes, tanba antes seidauk sai membru, CCI-TL la tuur iha meza hodi foti desizaun ruma, maibé sai observadór de’it, entaun empreza sira tama mai halo negósiu ne’e mai de’it no la organiza didi’ak.

“Maibé, agora ita tuur ona iha meza hanesan ho sira. Nia benefísiu mak maski tama ASEAN ne’e merkadu livre, maibé ema sei la tama mai arbiru tanba ita mós tuur iha meza bele foti desizaun katak buat ne’ebé ita-nian no sira-nian haree hamutuk benefísiu mútua ba parte hotu”, salienta.

CCI-TL hanesan mahon ba setór privadu sira bainhira partisipa iha enkontru ASEAN-BAC, informasaun ne’ebé hetan buka partilla ba hothotu, nune’e ko’alia kona-ba negósiu emprezáriu idaidak hatene nia papél rasik, tanba iha ona oportunidade tama ASEAN.

Nia salienta informasaun sira ne’ebé CCI-TL hetan durante tuir enkontru iha ASEAN-BAC ne’e fahe ba setór privadu sira mak hanesan ko’alia kona-ba orgániku hanesan fo’os, ikan no seluk tan ne’ebé bele esplora.

“Ita mós bele kria turizmu ida ASEAN nian ne’ebé Timór sai destinu turístiku kona-ba ekoturizmu, turizmu kulturál, kulinária, [sítiu] relijiozu ne’ebé rai seluk seidauk iha. Ida-ne’e depende emprezáriu idaidak nia inisiativa”, nia dehan.

Nia enkoraja emprezáriu sira tenke prepara an, tanba futuru CCI-TL tama ona organizasaun ASEAN-BAC ne’e fó ona oportunidade atu prodús tanba merkadu iha ona.

“Emprezáriu idaidak tenke iha vizaun, tanba emprezáriu ne’e la presiza orientasaun mak hala’o, maibé fó de’it informasaun nia hatene ona atu halo saida. Ezemplu iha ASEAN ne’e, Indonézia no Filipina presiza saida, prodús de’it ona maski sira nasaun dezenvolvida, maibé buat balu laiha”.

“Kona-ba preparasaun tenke haree uluk nesesidade merkadu. Primeiru, ita tenke haree lai nesesidade rai-laran saida maka ita bele hodi diminui tiha importasaun. Tanba ita tama ba organizasaun ne’e kepentingan hothotu ita defende ita-nian, sira defende sira-nian”, Serrano dehan.

Tanba ne’e, inisiativa emprezáriu idaidak prepara an atu kompete, tanba CCI-TL tama ona ASEAN-BAC sei fasilita de’it produtu ne’ebé atu tama ba nasaun ne’ebé no CCI-TL sei kria kontaktu ho país sira hodi hatama produtu sira.

Nia dehan setór privadu no Governu serbisu hamutuk hodi haree ba lejizlasaun sira, nune’e bele tulun setór privadu bainhira tama ofisiálmente ba ASEAN-BAC.

Notísia relevante: CCI-TL solisita Governu prepara polítika di’ak apoia negósiu bainhira tama ASEAN

Jornalista: Arminda Fonseca

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!