OEKUSI, 13 Agostu 2025 (TATOLI) – Diretora Restaurante Oekusi Amasat, Verónika Oematan, rekomenda ba Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) atu kria lixeira ka fatin ba lixu permanente ida, nune’e bele soe lixu iha nia fatin.
Verónika Oematan, hato’o nia rekomendasaun ne’e, iha ámbitu sosializasaun husi Autoridade Inspesaun no Fiskalizasaun ba Atividade Ekonómiku, Sanitária no Alimentár (AIFAESA) kona-ba rekijitu báziku ba restorante sira atu garante ijiene, iha salaun administrasauun Numbei Oekusi.
“Dala-barak ona, ha’u ko’alia ona ho ambiente sira, atu kria fatin lixu ida iha Oekusi, atu ami bele ba soe sampah (lixu), tanba ita hotu presiza fatin moos no hahán moos, ha’u hanesan restaurante, ami haree kritéria ne’ebé fó sai husi AIFAESA define buat barak liuliu soe fo’er atu garante ijiene, maibé to’o agora ami atu ba soe fo’er iha ne’ebé,” nia informa iha sesaun husu no hatan iha salaun administrasaun Numbei.
Notísia relevante:AIFAESA apela ba restaurante iha Oekusi kumpre rekizitu hodi garante ijiene
Nia lembra, katak antes 2015, Governu kria lixeira permanente ida iha aeroportu Palaban, maibé hafoin halo konstrusaun ba aeroportu Rota do Sândallo, to’o agora Oekusi seidauk iha, entaun restaurante, loja sira, liuliu plástiku atu ba soe iha ne’ebé, tan ne’e husu ba Autoridade RAEOA tenke identifika fatin permanente ida, nu’udar fatin atu soe lixu.
“Ami rasik mak sei ba soe, la presiza PAX atu mai dasa no ra’ut iha ami-nia restorante sira, tanba ami hatene, fa’an sasán depois iha responsabilidade atu tau fo’er iha nia fatin, maibé fatin permanente atu ba soe ne’e, mak seidauk iha, durante ne’e ita observa ema barak soe de’it iha tasi-ibun, ne’e tanba laiha fatin permanente, ami espera Autoridade RAEOA sei rezolve ona problema ne’e, tanba tinan barak ona,” nia rekomenda.
Notísia relevante:Garante ijiene – orden públika, SEATOU disemina dekretu-lei nú. 3/2024 iha RAEOA
Hatan ba rekomendasaun ne’e, Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Administrasaun, Andre La’o, rekoñese, dezde 2015 to’o 2025, seidauk iha fatin própriu atu soe fo’er, maibé antes ne’e Autoridade RAEOA hamutuk ho Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia Organizasaun Urbana (SEATOU) identifika ona fatin permanente, ne’ebé lokaliza iha suku Lifau.
“Ami halo ona koordenasaun ho serbisu turizmu meiu ambiente kona-ba fatin lixu, tanba ita seidauk iha fatin permanente, ne’ebé ami sei enkontru ho xefe suku sira, tanba antes ne’e ita hamutuk ho SEATOU no terra propriedade, survey (peskiza) ona fatin permanente iha suku Lifau, maibé seidauk halo levantamentu dadus ba komunidade ne’ebé iha, atu loke estrada tuir sira-nia hela fatin ba to’o foho huun, ne’ebé ita sei informa ba prezidente Autoridade RAEOA atu bele halo ona levantamentu, tanba fatin iha ona,” nia hateten.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2025/07/09/seatou-alerta-ba-abitante-kiumaria-no-palaban-iha-oekusi-hahu-buka-fatin/
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





