DILI, 10 Agostu 2025 (TATOLI)- Konsellu Ministru aprova projetu dekretu-lei ne’ebé ho objetivu atu regulariza no estabelese Rejime Jurídiku ba Jestaun no Utilizasaun Beins Imóveis Domíniu Públiku no Privadu Estadu nian.
Ministru Justisa, Sérgio Hornai, hateten diploma ne’e define ho klaru distinsaun entre beins imóveis domíniu públiku no privadu Estadu nian, hodi define regra ba sira-nia utilizasaun, administrasaun no alienasaun karik presiza.
“Ida-ne’e introdús mekanizmu sira ne’ebé hametin transparénsia, konkorrénsia no administrasaun di’ak, hodi garante katak bein sira-ne’e, ne’ebé pertense ba sidadaun hotu-hotu, jere ho efisiénsia liután”, nia dehan iha Palásiu Governu, ohin.
Governante ne’e subliña entre medida prinsipál sira, maka kriasaun inventáriu sira ne’ebé atualizadu, ezijénsia kontrapartida nian ba uzu privadu no ezijénsia katak alienasaun imóvel presiza autorizasaun prévia Governu nian, hodi prevene prátika sira ne’ebé bele prejudika interese públiku no garante jestaun ba patrimóniu Estadu ne’ebé rigoroza no sustentavel.
Nia hateten dekretu-lei ida-ne’e bele halo armonizasaun ba iha estruturante balun, liuliu dekretu-lei númeru 19/2004 ne’ebé uza hela no espera katak aban bainrua iha ona publikasaun husi Jornál Repúblika.
“Tanba lei ida-ne’e kontribui tebes oinsá mak bele regulariza iha situasaun tolu importante mak ita halo rekoñesimentu ba rai domíniu privadu Estadu, nune’e ita bele atribui ba iha sidadaun sira tantu nasionál no internasionál ba rezidénsia iha negósiu, indústria nomós atividade públiku nian”.
“Karik iha utilizasaun ba iha direitu ba rai, ita bele fó ona direitu superfísiu ba iha sidadaun sira tantu nasionál no internasionál, liuliu iha setór privadu ne’ebé ami halo kooperasaun metin ho Kámara Komérsiu no Indústria Timor-Leste”, salienta.
Nia esplika katak ho dekretu-lei ne’e Konsellu Ministru ho unanimidade a-favór hodi regulariza liután serbisu sira iha Diresaun Jerál Terra no Propriedade, liuliu ba iha Administrasaun Jestaun Terra no Propriedade iha domíniu privadu Estadu no domíniu públiku Estadu nian.
“Kona-ba atribuisaun títulu daudaun serbisu la’o hela, tanba atribuisaun títulu rai ne’e iha situasaun rua mak ida rekoñesimentu ba iha titularidade hanesan konforme ita-nia lei númeru 13/2017 ko’alia kona-ba rejime jurídiku kona-ba titularidade ninian no seluk atu konverte direitu anteriór sira ne’ebé iha tiha ona dokumentu komprovativu balun ne’ebé iha hela sidadaun sira-nia liman. Ita atu halo rekoñesimentu hodi haree kona-ba deklarasaun titularidade, ikus mai ita halo atribuisaun títulu sertifikadu ba ita-nia sidadaun sira”, dehan.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora





