DILI, 02 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapeutiku iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Vidal de Jesus Lopes, informa husi Janeiru to’o 02 Fevereiru 2026 ne’e, HNGV rejista kazu dengue 383 no husi totál ne’e ema na’in-lima mak mate.
Notísia Relevante: MS rejista kazu dengue 1.002 iha Janeiru no intensifika medida prevensaun
“Tuir dadus husi Hospitál Nasionál Guido Valadares rejista pasiente dengue atus tolu resin no husi pasiente ne’e na’in lima (5) mak mate ho idade ne’ebé mak menoridade,” Vidal de Jesus Lopes hateten ba jornalista sira, iha nia kna’ar fatin, Bidau, ohin.
Nia hatutan, tanba espasu iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV) ne’e overload mak HNGV servisu hamutuk ho Servisu Saúde Munisípiu Dili atu transfere pasiente moras dengue ho level kmaan sira-ne’e ba sentru saúde sira iha Dili mak sentru saúde Formosa, Dom Aleixo no seluk tan.
Tanba ne’e, nia informa, daudaun ne’e husi parte HNGV transfere ona pasiente dengue na’in-ualu (8) ne’ebé halo hela tratamentu iha ospitál temporáriu iha kuarentena Tasi-Tolu.
“Hospitál Nasionál Guido Valadares halo transferénsia ba ospitál temporáriu iha Tasi-Tolu ne’e, tuir sintoma level to’o modernu, faze isin manas nian ne’e tama iha faze krítiku no faze rekuperasaun. Maibé ida-ne’e ita haree nia sintoma level ka nia sintoma naton ne’e mak ita haruka ba ospitál temporáriu iha Tasi-Tolu. Ita labele haruka todan liu mak ba, maibé todan ne’e hotu iha ne’e,” nia dehan.
Nia espliika, kazu dengue mak sa’e maka’as no haree ba espasu ne’ebé mak ladún sufisiente mak Ministériu Saúde ho Hospitál Nasionál Guido Valadares estabelese mós ospitál temporáriu iha kuarententa Tasi-Tolu, nune’e bele muda pasiente balun ba fatin ne’ebá.
“Ita komesa muda pasiente dengue ba iha ne’ebá hahú iha Sexta (30 Janeiru) kalan no Sábadu (01 Fevereiru) ne’e hamutuk pasiente na’in-12 maibé agora balun alta fali ona. Atualmente pasiente baixa iha ospitál temporáriu Tasi-Tolu ne’e hamutuk na’in-ualu,” nia dehan
Nia hatutan, moras dengue ne’ebé daudaun ne’e akontese ne’e afeta liu ba labarik sira-ne’ebé mak ho idade tinan ida (1) ba leten.
Nia relata, ba profisionál saúde sira-ne’ebé mak atu destaka iha ospitál temporáriu Tasi-Tolu ne’e mai husi ekipa konjuta ida-ne’ebé kompostu husi Ministériu Saúde, Hospitál Nasionál Guido Valadares, Institutu Nasionál Saúde Públika Timor-Leste, Institutu Nasionál Farmásia Produtu no Médiku, Servisu Nasionál Ambulánsia Emerjénsia no Médikamentu nomós Laboratóriu Nasionál.
“Pesoál Saúde iha ne’ebá sufisiente hela, tanba ami mai agradese jere ospitál temporáriu Tasi-Tolu la’ós Hospitál Nasionál Guido Valadares de’it, maibé ne’e ekipa konjuta ida-ne’ebé lídera husi HNGV nafatin no restu ne’e apoiu HNGV atu ita bele utiliza ospitál temporáriu Tasi-Tolu ne’e ho di’ak,” nia esplika.
Nia informa, husi Janeiru to’o Fevereiru nia hahú ne’e, iha totál pasiente dengue ne’e iha tipu dengue sira-ne’e hotu kedas, entaun espasu la to’o nafatin ba pasiente sira atu baixa iha HNGV.
“Kazu dengue iha oioin, tanba kazu sira-ne’e moderadu, level balun iha Shock, balun dengue Hemorazia, tipu kazu dengue ne’e iha hotu kedan. Ne’ebé, espasu nafatin la to’o, entaun depois utilizasaun ospitál temporáriu Tasi-Tolu sente dada iis uiroan ho espasu ne’ebé mak iha. Koridór ne’e ita redús on. Tanba dalabarak koridór mós ami tau kama hodi baixa. Maibé ita redús ona no doutór sira haree bainhira tama ona faze rekuperasaun, sira fó alta kedas. Ida-ne’ebé mak sei iha faze krítiku ne’e sei halo monitorizasaun Intensivu iha ne’e, tanba dengue ne’e tratamentu sintomatiku. Bainhira liu ona faze tolu ne’e, laiha komplikasaun, sira-ne’ebé iha faze rekoperasaun bele fó alta. Dengue ne’e fó tratamentu sintomatiku inklui terapia mangement,” nia informa.
Notísia Relevante: HNGV rekoñese dengue overload, hahú transfere pasiente bá Lahane
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
