DILI, 03 fevereiru 2026( TATOLI) – Tribunál Rekursu (TR) hasai akordaun hodi husu ba Estadu Timor-Leste selu rekompensaun ba antigu Prezidente RTTL, E.P, Gil da Costa ‘Naldo Rei’ ho montante $68.094,00 tanba ezonerasaun iha loron 09 fulan-outubru 2019 la tuir prosedimentu legal.
Nia dehan, akordaun Tribunál ne’e sita katak ezonerasaun ne’e deside iha tempu VIII Governu Konstitusionál liuhusi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Mericio Juvinal dos Reis ne’ebé aprezenta ba Konsellu Ministru hodi ezonera nia la tuir prosedimentu legál .
Notísia relevante: Gil da Costa: “Nu’udar Ema Rezisténsia, Ha’u simu Ho Fuan Boot”
“Liuhusi akórdaun ne’e, Tribunál Rekursu deside kondena Estadu Timor-Leste no ezije selu kompensasaun ba ha’u ho pagamentu tipu rua; ida selu ha’u-nia saláriu korrespondente ba períodu entre 16 Janeiru 2019 no 01 fevereiru 2022, katak tinan tolu no fulan ida ho montante totál $68.094.00 no mós juru sira ho taxa legál 6%, hahú sura husi data sitasaun to’o loron pagamentu,” Naldo Rei informa liuhusi konferénsia imprensa iha Asosiasaun HAK, Farol, tersa ne’e.
Nia dehan, iha akordaun Tribunál Rekursu nian ne’e ejize hodi selu mós danu la’ós patrimoniál ho osan hamutuk $2000.00.
“Selu mós ba ha’u montante $2.000.00 ba prejuízu naun-patrimoniál ho mós taxa legál jurus 6%, hahú sura husi data sitasaun to’o loron pagamentu,” nia informa.
Gil da Costa hateten, maske nia kazu ne’e Tribunál Dili no Tribunál Rekursu lori tempu kleur hodi hakotu kazu ne’e maibé hanesan sidadaun, nia agradese tanba desizaun ne’ebé Tribunál hasai ne’e adekuadu no imparsiál.
“Agradese tebes tanba foti desizaun ho imparsialidade tomak.”
Nia hatutan, Tribunál Rekursu foti akordaun bazeia iha prosesu alegasaum no julgamentu hodi analiza evidénsia no depoimentu sira husi sásin kredível sira, ne’e duni haan tempu kleur.
“Ha’u hasoru susar no sente prejudikadu tebes iha ha’u-nia vida profisionál durante tinan hitu, maibé, justisa hatuur ona,” nia afirma.
Naldo Rei afirma ho desizaun Tribunál nian ne’e hafanu ukun na’in sira katak nu’udar ukun na’in labele desizaun tuir sira-nia hakarak.
“Nu’udar sidaudaun, ha’u sente kontente tanba desizaun Tribunál bele fanu ukun-na’in sira atu labele halo dezisaun tuir sira-nia hakarak de’it. Katak ukun-nain sira, bainhira sira hala’o sira-nia servisu, sira mós tenke iha responsabilidade hodi konsidera no garante ema seluk nia direitu bazeia ba lei no regulamentu ne’ebé vigora iha ita-nia rai doben Timor-Leste,” nia fó hanoin ba desizór polítiku sira.
“Ha’u kontente tanba tribunál halo justisa tuir duni faktu provadu kona-ba violasaun ba ha’u-nia direitu nu’udar sidadaun no ema profisionál mídia nian. Ezonerasaun dezumana ne’e halo ho manobra oioin ho objetivu polítiku atu hasees ema ho kór polítika oin seluk,” nia haktuir.
Naldo Rei fundamenta katak, justisa iha Timor-Leste eziste duni no hatuur buat hotu tuir nia dalan.
“Ha’u hakarak deklara ba públiku katak justisa mak dalan loos liu atu hetan lia-loos. Maske prosesu la’o neineik maibé lia-loos sempre manán, Timor-Leste hamriik tuir duni regra Estadu Direitu nian, ne’ebé define iha Konstituisaun RDTL,” nia dehan.
Nia husu ba Governante sira ka ukun nain sira labele uza sira-nia podér polítiku hodi hanehan ema seluk nia direitu no justifika-an ba públiku katak sira mak loos hela de’it.
Nia informa, ba nia kazu ne’e rasik IX Governu konstitusionál mós hato’o rekusu ba nia kazu ne’e maibé Tribunál Rekursu hatún iha outobru hodi a-favór ba eis Prezidente RTTL EP.
“IX Governu halo rekursu ba Tribunál Rekursu. Maibé, iha 9 outubru 2025, Tribunál Rekursu hakotu prosesu ne’e ho akordaun ida hasoru desizaun sala Governu nian.
Iha biban ne’e Naldo Rei mós fó agradesimentu ba nia advogadu sira husi firma Da Silva Teixeira & Associados, Lda.
Nia dehan, vitória ida-ne’e nia oferese ba povu ain-tanan sira, povu kbiit-la’ek sira, povu ne’ebé hamrook ba justisa no ba povu Timor-Leste ne’ebé luta ba lia-loos.
“Imi mak ha’u-nia aspirasaun no vitória ne’e ba ha’u no ba ita tomak,” nia konklui.
Reprezentante Advogadu sira husi firma Da Silva Teixeira & Associados, Lda, José Teixeira hateten, akordaun Tribunál Rekursu nian ne’e Tranzitu ein-julgadu tanba ne’e Estadu iha obrigasaun tenke selu hahú husi desizaun Tribunál Rekursu nian ne’ebé sita ona ba parte sira iha kazu ida-ne’e.
“Maske VII Governu konstitusionál mandatu remata ona maibé iha kazu ida ne’e Ministeriu Públiku mak reprezenta Estadu tanba ne’e mak iha akordaun ejize Estadu selu señor Naldo Rei,” nia afirma.
José Teixeira hateten, kuandu Estadu la kumpre desizaun Tribunál Rekursu nian entaun nu’udar Advogadu ne’ebé fó asisténsia ba nia kliente (Gil da Costa) sei hatama prosesu ida hanaran asaun ezekutiva ba Tribunál Rekursu hodi obriga Estadu Timor-Leste Leste tenke selu ba nia kliente tuir saida mak konsta iha akordaun Tribunál Rekursu nian.
Rekorda fali katak, iha VII Governu Konstitusionál liuhusi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Matias Boavida iha loron 1 fevereiru 2018 aprezenta ba Konsellu Ministru hodi nomeia Gil da Costa ‘Naldo Rei’ hodi lidera Prezidente RTTL EP ba Mandatu tinan haat (2018-2022), maibé iha loron 09 Janeiru 2019 VIII Governu konstitusionál liuhusi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál Mericio Juvinal dos Reis “Akara” ezonera Prezidente RTTL EP Gil da Costa Naldo Rei iha momentu tanba Governu konsidera katak iha irregularidade iha prosesu administrasaun no finansa.
Notísia relevante: Governu Nomea Francisco Gari Lidera RTTL,EP
Jornalista: Natalino Costa
Editór: Evaristo Soares Martins
