iklan

EKONOMIA, DILI

Governu apoia metodolojia foun ba preparasaun OJE 2027

Governu apoia metodolojia foun ba preparasaun OJE 2027

Ministra Finansa, Santina Cardoso. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 03 Juñu 2026 (TATOLI)—Ministra Finansa, Santina Cardoso, halo aprezentasaun kona-ba metodolojia foun ba preparasaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027 iha reuniaun Konsellu Ministru, kuarta ne’e.

Konsellu MInistru deside apoia metodolojia foun ba preparasaun orsamentál, ne’ebé sei aplika ba dala uluk iha elaborasaun Orsamentu Jerál Estadu nian ba tinan 2027 no sei sai matadalan ba prosesu orsamentál tuirmai.

“Ohin, ami aprezenta mekanizmu foun oinsá atu prepara Orsamentu Jerál Estadu (OJE) fiskál 2027, ne’ebé mak sirkulár kedas ho Primeiru-Ministru nian hodi identifika prioridade ba programa Governu nian iha tetu orsamentu 2027,” Ministra Finansa, Santina Cardoso, informa ba jornalista sira iha Palásiu Governu.

Ministra dehan, programa prioridade ba tinan 2027 ne’e Primeiru-Ministru sei hasai sirkulár ba kada liña ministériu ida-idak atu responde fila-fali sirkulár husi Xefe Governu.

Iha biban ne’e, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, hateten ohin Ministra Finansa ho ekipa téknika sira aprezenta metodu foun ba preparasaun orsamentál nian, tamba antes ne’e Parlamentu Nasionál mós aprova tiha ona lei enkuadramentu legál ba orsamentu.

“Metódu foun ne’e mak iha tinan hira liubá ita bolu KRO, maibé iha aprezentasaun ohin MF muda fali ba Komité Revizaun Polítika (KRP),” nia dehan.

Nia esplika, signifika katak komité ida-ne’e sei haree polítika saida mak sai prioridade hafoin aloka orsamentu, maske orsamentu ne’e ba kada programa maibé presiza define polítika ho prioridade ba interrese povu nian.

Reforma ne’ebé enkuadra iha Dekretu-Lei nú. 42/2025, loron 30 fulan-Jullu, ne’ebé ho objetivu atu hametin dixiplina orsamentál, hadi’a aliñamentu entre prioridade polítika Governu nian no alokasaun rekursu públiku no mós promove planeamentu finanseiru plurianuál neʼebé rigorozu liu.

Modelu foun ne’e prevee katak ministériu sira prepara sira-nia proposta orsamentál bazeia ba prioridade polítika ne’ebé define ona antes, limite orsamentál ne’ebé estabelese ona no mós estimativa finanseira ba tinan hirak tuirmai, hodi reforsa previzibilidade ba despezas públikas no avaliasaun ba kustu polítika Governu nian.

Durante aprezentasaun ne’e, analiza mós mudansa prinsipál sira iha prosesu orsamentál, inklui kriasaun hosi Komité Revizaun Polítika, ne’ebé substitui Komité Revizaun Orsamentál anteriór no sei responsavel ba avaliasaun no mós verifikasaun ba prioridades hosi proposta ministeriál sira, nune’e mós adosaun hosi modelu padronizadu hodi prepara propostas no reforsa monitorizasaun ezekusaun no mós dezempeñu programa públiku.

Enkuantu aprezenta mós planu ba preparasaun OJE 2027, ne’ebé prevee, entre fulan-Juñu no fulan-Setembru, definisaun ba prioridade polítika, submisaun no avaliasaun ba proposta husi ministériu sira, hala’o jornada orsamentál, no mós aprovasaun ba proposta orsamentál husi Konsellu Ministru molok hato’o ba Parlamentu Nasionál to’o loron 1 fulan-Outubru tinan 2026.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór        : Cancio Ximenes

 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!