Top

Timor-Leste hamutuk ho ASEAN harii reziliénsia ekonómika – MKI hato’o

Ministru Komérsiu no Indústria, Filipus Nino Pereira. Imajen Tatoli/Francisco Sony

HONG KONG, 09 Setembru 2026 (TATOLI) –Timor-Leste liuhusi Ministériu, Komérsiu no Indústria (MKI) partisipa iha simeira ‘Belt and Road’ – Sintu no Estrada, da-11, iha Hong Kong.
Ministru Komérsiu no Indústria, Filipus ‘Nino’ Pereira hato’o katak ha mundu globál ne’ebé daudaun ne’e enfrenta dezafiu oioin husi tensaun jeopolítika, interrupsaun iha kadeia fornesimentu, to’o mudansa klimátika, nasaun sira iha rejiaun Sudeste Aziátiku (ASEAN) no Timor-Leste tenke hametin kooperasaun hodi harii ekonomia ida-ne’ebé reziliente no inkluzivu.

Nia hatutan, nu’udar nasaun foun ida-ne’ebé daudaun ne’e sai membru plena ba ASEAN, Ministru Pereira subliña katak integrasaun rejionál la’ós de’it kona-ba asesu ba merkadu ne’ebé boot, maibé mós oportunidade ida hodi prepara povu, instituisaun, no negósiu sira atu partisipa ho ativu iha ekosistema ekonómika rejionál.

“Ba Timor-Leste, ami-nia prioridade klaru. Ita presiza harii ekonomia ida-ne’ebé diversifikadu liu no kompetitivu,” Ministru Nino Pereira dehan bainhira hato’o ninia intervensaun iha sesaun Diálogu Polítika: Enkuadramentu Komérsiu no Investimentu ne’ebé Reziliente iha Paizajen Globál Diversu, ne’ebé hala’o iha liña ho 11th Summit Belt and Road iha Hong Kong, perante audiénsia internasionál no rejionál.

Governante ne’e rekoñese katak setór privadu, liu-liu empreza ki’ik no média (MSME) iha Timor-Leste no nasaun sira ne’ebé sei dezenvolve hela, hasoru hela dezafiu boot hanesan asesu limitadu ba finansa, teknolojia, informasaun merkadu, padraun kualidade, no rede negósiu rejionál. Tanba ne’e, governu sira iha rejiaun presiza foku hodi ajuda negosiante lokál sira sai prontu ba merkadu globál, liuhusi dezenvolvimentu produtu ho valór akresentadu iha setór agrikultura, peska, no rekursu naturál.

Dijitalizasaun no komérsiu eletróniku mós sai nu’udar solusaun importante ida hodi ultrapasa limitasaun jeográfika. Maski nune’e, Ministru azenta katak komérsiu labele buras sein ambiente ne’ebé loos, ne’ebé presiza infraestrutura konfiavel, konetividade ne’ebé di’ak, regulamentu transparente, no ambiente investimentu prátiku.

Iha sorin seluk, Ministru Komérsiu no Indústria, Filipus ‘Nino’ Pereira haktuir katak investimentu estranjeiru no kualidade tenke lori benefísiu naruk ba rejiun tomak.

“Investimentu ho kualidade tenke kria empregu, transfere teknolojia no abilidade, hametin negósiu lokál, no kontribui ba dezenvolvimentu nivel sistema,” nia esplika.

Projeta ba oin, Timor-Leste subliña katak reziliénsia labele harii mesak. Kooperasaun ho Estadu membru ASEAN, parseiru dezenvolvimentu, organizasaun internasionál, no setór privadu mak sai xave. Iha ne’e, Hong Kong haree nu’udar parseiru estratejiku ida tanba ninia kbiit iha komérsiu internasionál, finansa, lojístika, no konetividade.

Notísia relevante:Timor-Leste ho Xina selebra akordu promove “Belt and Road Indicative”

Ministru Filipus “Nino” Pereira konklui nia intervensaun, subliña ho prinsípiu tolu ne’ebé importante ba futuru ekonómiku Timor-Leste no rejiaun ASEAN:

  1. Diversifikasaun Produtu no Merkadu: Atu nune’e ekonomia labele sai vulneravel ba impaktu esternu.
  2. Integrasaun Inkluzivu: Asegura katak empreza ki’ik no média (MSME) bele partisipa aktivamente iha mudansa klimátika no ekonómika rejionál no globál.
  3. Investimentu Estratéjiku: Atrai investimentu ne’ebé lori teknolojia, abilidade, inovasaun, no kapasidade produtiva ba tempu-naruk.

“ASEAN integrasaun la’ós kapítulu foun nia rohan. Ami prontu atu aprende husi parseiru ASEAN sira atu haforsa ami-nia kapasidade no mós kontribui ba dezenvolvimentu rejionál,” nia tenik.

Entretantu, partisipa iha Diálogu Polítika ne’ebé organiza husi Algernon Yau, JP, Sekretáriu Komérsiu no Dezenvolvimentu Ekonómiku husi Rejiaun Administrativa Espesiál Hong Kong husi Repúblika Populár Xina, Ministru Pereira hamutuk ho omólogu internasionál oioin, inklui Khandakar Abdul Muktadir, Ministru Komérsiu, Indústria, Textil no Jute husi Bangladexe; Wasantha Samarasinghe, Ministru Komérsiu, Komérsiu, Seguransa Ai-han no Dezenvolvimentu Kooperativu Sri Lanka nian; Ahmed bin Mohammed Al-Sayed, Ministru Estadu ba Asuntu Komérsiu Estranjeiru Qatar nian; Arman Shakkaliyev, Ministru Komérsiu no Integrasaun Kazakhstan nian; no Kirida Bhaopichitr, Vise-Ministra ba Komérsiu Tailándia nian.

Notísia relevante:Timor-Leste partisipa ‘Belt and Road’ iha Hong Kong hodi esplora oportunidade ekonómika

TATOLI

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!