iklan

JUSTISA, BOBONARU, HEADLINE, LEI, MUNISÍPIU

MJ orienta DTP Bobonaro identifika rai no uma Estadu

MJ orienta DTP Bobonaro identifika rai no uma Estadu

Ministru Justisa, Tiago Amarál Saramento. Imajen Tatoli/Sérgio da Cruz.

BOBONARO, 04 janeiru 2023 (TATOLI)-Ministru Justisa, Tiago Amaral Sarmento, orienta Diresaun Terra no Propriedade (DTP) iha munisípiu Bobonaro, atu tún ba terrenu hodi identifika uma no rai Estadu eransa okupasaun governu indonezía no portugés nian.

Ministru Tiago Sarmento hakarak identifika rai no uma estadu  hirak-ne’e, tanba konsitituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste mak ezije no garante katak sidadaun hotu-hotu iha asesu sai na’in ba rai.

Ne’e duni Ministériu no Justisa liuhosi Diresaun Nasionál Terra no Propriedade mak iha kompeténsia jere no administra atu ema hotu hetan sertifikadu na’in ba rai ho loloos.

Tanba bazea ba lei númeru 1/2003, lei númeru 13/2013 kona-bá titulariza bens movel, dekretu lei númeru 09/2014 kona-bá arrendamentu ne’ebé kompleta hotu ona kona-bá norma regulár eziste hosi tinan 2003 no VIII governu prodús tán norma diploma ministeriál.

Notísia relevante: MJ husu DTP munisípiu hotu regulariza patrimóniu estadu

Maibé durante ne’e rai no uma estadu sira-ne’ebé okupasaun indonézia no kolonializmu portugués sira husik hela, governu seidauk konsege jere no administra ho didi’ak, tanba ne’e mak laiha serteza no seguransa ba rai

Nune’e iha loron 28 novembru, Ministériu Justisa atribui sertifikadu títulu na’in ba rai ne’ebé  pertense ba sidadaun ida nian, rai komunitáriu inklui rai ne’ebé pertense ba arrenda estadu nian, atubele hatene iha serteza no seguransa hodi minimiza kazu disputa rai ne’ebé rejista kada tinan iha Tribunál.

“Ha’u fó Trabalho Para Casa ba ita-boot sira, ha’u hakarak iha fulan rua nia laran ita-boot sira buka identifika rai no uma estádu sira iha postu adiministrativu neen, munisípiu Bobonaro ne’ebé uluk pertense ba governu Indonézia, identifika rai no uma ema estranjeiru portugués sira husik hela,” Ministru Tiago hateten asuntu ne’e, bainhira halo enkontru ho diretór no funsionáriu Diresaun Terra no Propriede no Diresaun Servisu Konservatóriu Rejistu Notariadu, iha Maliana, kuarta ne’e.

Orientasaun ne’e Ministru Tiago Sarmento hatún atubele kontrola regulariza ho di’ak liután patrimóniu estadu iha futuru, liuhosi atribuisaun kontratu arrendamentu hodi selu taxa ba estadu tuir lei haruka.

“Ita hatún nian presu ne’ebé razoável bazea ba kondisaun no situasaun reál sidadaun sira hasoru, maibé kada sidadaun iha devér obrigatóriu atu kontribui ba dezenvolvimdentu, tanba reseita iha parte Ministériu Justisa nian maka Diresaun Nasionál Notáriu no Diresaun Nasionál Terra no Propriedade,” Ministru Tiago fó orientasaun.

Tuir nia, uma no rai estadu hirak-ne’ebé governu no sidadaun estranjeiru sira iha munisípiu Bobonaro mak hanesan uma perumahan kodim iha suku Riatbou, postu administrativu Maliana, uma perumahan iha Ramaskora, suku Raifun no rai sira iha Tunubibi, suku Tapo-Memo ne’ebé sidadaun transmigrasaun orijen Bali, Indonezía sira utiliza halo natar no uma sira iha merkadu kapitál Maliana.

Ministru Tiago afirma, rai no uma sira-ne’ebé daudaun sidadaun sira okupa konsidera hanesan direitu sekunder, tanba bainhira estadu ka governu seidauk atribui sertifikadu títulu na’in ba rai.

“Buat hotu ne’ebé governu Indonézia ninian, ne’e governu Timor-Leste nian, buat hotu ne’ebé mak ema Indonézia nian, ne’e governu Timor-Leste mak Jere, a não ser ita-boot sira hatudu mai katak ne’e rai uma-lulik, sadam fatin sira ne’e mak foin rai privadu,” nia katak.

Governante ne’e apela ba komunidade sira koopera ho ekipa sira iha terrenu bainhira halo rekollamentu dadus, tanba lei mak ezije Ministériu Justisa aplika.

Nia apela ba ema hotu atu hatoman-aan no disiplina ho lei, nune’e buat hotu ne’e regulariza tuir lei haruka.

Diretór Servisu Terra Propriedade no Servisu Kadestrál, munisípiu Bobonaro, Castro Laco Martins, sei halo enkontru ho funsionáriu sira hodi kria planu operasionál ida atu kumpre orientasaun Ministru Justisa nian ne’e.

“Iha fulan ida no fulan rua nia laran ami aprezenta ba ministru, tanba ita iha Bobonaro iha postu administrarivu neen, ami sei esforsu koordena ho parte hotu atubele hetan dadus hodi bele identifika rai no uma estadu indonézia no portugés nia ne’e iha munisípiu Bobonaro,” nia promete.

Enkuantu Ministru Justisa Tiago Sarmento, sei tún ba munisípiu 12 inklui Rejiaun Administrativu Oe-Cuse Ambeno (RAEOA) hodi orienta dirijente sira identfika rai no uma estadu sira.

Notísia relevante: MJ sertifika ema estranjeiru haat iha RAEOA sai sidadaun timor-oan

Jornalista: Sérgio da Cruz

Editór: Evaristo Soares Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!