iklan

DILI, HEADLINE, LIKISÁ

Komunidade Ulmera hamutuk na’in 80-resin moris ho kuda ai-parapa oan

Komunidade Ulmera hamutuk na’in 80-resin moris ho kuda ai-parapa oan

Xefe Suku Ulmera Postu Administrativu Bazartete, Munisípiu Liquiça, Martinho Correia. Imajen Tatoli

DILI, 11 abril 2023 (TATOLI) – Komunidade na’in 80-resin (iha Ulmera) moris ho kuda ai-parapa oan, Xefe Suku Ulmera Postu Administrativu Bazartete, Munisípiu Liquiça, Martinho Correia informa.

“Iha Ulmera komunidade sira iha tinan hira ba kotuk hetan apoiu hosi UNDP atu kuda ai-parapa oan, bainhira sira bibit (viveiru) moris ona kuda iha tasi Ulmera nian presu $0,50. Bainhira lori sai ba kuda iha tasi, fatin seluk hanesan Dili no seluktan ai-oan hun ida $0,75, ne’ebé komunidade sira ne’e kria rasik kampu  traballu ba aan rasin ne’ebé ajuda hosi UNDP,” Xefe Suku Martinho Correia ne’e ba Agência Tatoli, liuhusi entrevista eskluziva, iha Farol Dili, tersa ne’e.

Notísia relevante:Ai-parapa iha valór ekonómia boot ba Timor-Leste

Alende kuda ai-parapa iha mós komunidade seluk ne’ebé kria mós grupu hodi haki’ak budu tasi eh alga marina (rumput laut) ne’ebé sempre lori ba fa’an iha Dili maske ho estoke ne’ebé limitadu maibé kada loron komunidade sira sempre kolleta lori ba merkadu.

“Iha mós grupu ki’ik sira halibur malu hamutuk kuaze ema na’in-40 hanesan ne’e hakiak budu tasi maske ladun barak maibé konsege fó moris ona ba sira,” Xefe Suku ne’e dehan.

Durante Mandatu, Xefe Suku Ulmera, Postu Administrativu Bazartete, Munisípiu Liquiça, Martinho Correia hamosu lei suku hodi regulla komunidade sira atu bele la’o tuir regra loloos, no estabelese no mós kolabora tuir lei interna ida ne’e.

Enkuantu komunidade iha parte foho moris ho kuda ai-fuan, ai-farina, batar, talas hudi, kafé no seluktan.

Dezenvolvimentu Suku Ulmera

Daudaun ne’e Ulmera nia dezenvolvimentu la’o di’ak uitoan tanba iha kompaña balun hanesan York Transport, LEA Unipesoal Lda, fábrika masin konsege fó ona serbisu ba joven sira iha Ulmera.

“Ita iha kompaña lokál balu mai loke serbisu iha Ulmera ita kuaze joven barak mak ba servisu iha ne’ebá. Alende ne’e, joven barak mós servisu iha Porto Tibar. Ne’ebé, ha’u-nia komunidade barak mak asesu ona ba kampu traballu, mas balun seidauk maibé husu ba sira atu labele tur nonok de’it tenke esforsu aan nafatin,” nia haktuir.

Iha parte seluk, kona-ba Uma Naroman ba Povu (UNP) iha Ulmera komunidade uma-ka’in hamutuk 12 mak asesu no daudaun ne’e atinje ona 80% no sei halo inaugurasaun iha fulan maiu tinan ne’e.

“UNP agora daudaun ne’e iha família hamutuk 12 mak simu. Progresu agora atinje ona 80%, hein tan maiu hanesan ne’e ita bele inaugura ona. Kona-ba Cesta bázika no subsídiu $200, komunidade sira hotu laiha ida mak la hetan maski iha difikuldade maibé hanesan autoridade Suku ita rezolve komunidade sira simu hotu kedan,” nia relata.

Xefe Suku ne’e asume nia knaar hanesan lideransa Suku iha tinan 2016 bainhira povu hotu iha Ulmera fó konfiansa liuhosi eleisaun hodi troka Xefe Suku sesante Laurentino Ribeiro.

Autoridade lokál ne’e mós hatutan katak, iha ita-nia suku Ulmera ita iha aldeia (9) sia, nia área ka luan ne’e mak 93,02 km, jeografikamente nia iha área tasi-ibun, no hola parte baliza entre lorosa’e ho suku Tibar, ba foho baliza ho suku Liho ho Tarasu Postu adminitrativu Railaku, Munisípiu Ermera, depois suku Fahi-lebu Bazartete Mota-ulun.

Suku Ulmera kompostu hosi Aldeia hamutuk sia hanesan Ermeta, Esirat, Fatubesi-lolo, Manemuno, Manemori, Neran, Nauner, Terlau no Titisari.

Ulmera ho populasaun hamutuk 4,646 totál uma-ka’in hamutuk 1.034 maioria populasaun moris ho vida peskadór no agrikultór.

Jornalista   : Hortencio Sanchez

Editór         : Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!