iklan

EKONOMIA, HEADLINE, MUNISÍPIU

Sekretáriu Estadu Arsénio enkoraja povu agrikultór labele baruk prodús produtu

Sekretáriu Estadu Arsénio enkoraja povu agrikultór labele baruk prodús produtu

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira da Silva hamutuk ho MOKATIL kolleta modo, iha sentru multi-setoriál, Aileu, tersa (08/08/2023). Imajen Tatoli/Antónia Gusmão

AILEU, 08 agostu 2023 (TATOLI)-Sekretáriu Estadu Koopera (SEKoop), Arsénio Pereira da Silva, husu ba povu agrikultór sira ne’ebé hamahan-an iha Movimentu Kamponéz Timor-Leste (MOKATIL) atu labele baruk prodús produtu hanesan modo, hakiak animál, no atividade kooperativa sira seluk.

Sekretário Estadu Koiperativa, Arsénio Pereira da Silva hasai foto hamutuk ho membru sentru multi-setoriál Aileu, iha suku Liurai, tersa (08/08/2023). Imajen Tatoli/Antónia Gusmão

“Atu hetan osan no hadi’a ekonomia família la’ós tenke serbisu nu’udar funsionáriu públiku tanba kompara ho funsionáriu diferente tanba funsionáriu kada fulan mak simu osan maibé agrikultór kada semana simu osan liuhosi produtu sira ne’ebé prodús lorloron,”  Sekretáriu Estadu hateten hafoin kuda batar no foos (bafo)/sorghum Kay Rala no kolleta modo iha sentru multi-sensoriál Francisco Xavier, iha aldeia Bandeira hun, suku Liurai, postu administrativu Aileu vila, munisípiu Aileu, tersa ne’e.

Nia dehan, Governu sempre halo desizaun ba programa, liu-liu setór kooperativa ne’ebé bele muda povu nia moris, tanba ne’e atividade sira ne’ebé halo ona lansamentu hanesan Bafo Kay Rala, loloos hanesan kontinusaun Governu uluk nian maibé foin hahú filafali hafoin para tiha tinan-tolu nia laran.

“Momentu ne’ebá mak kontinua, karik to’o agora tama ona multi industrializasaun tanba produtu ida-ne’e sai matéria prima ba indústria,” nia akresenta.

Notísia relevante : Komunidade utiliza rai ektare 50 iha Guiço kuda Bafo Kay Rala

Produtu Bafo nu’udar programa prioridade IX Governu iha tinan 2023 no tau ona iha planu katak iha inísiu fulan-dezembru halo lansamentu nasionál ba produtu kooperativa, ne’ebé sei halo Bafo Kay Rala sai prioridade no produtu saida de’it mak grupu kooperativa sira prodús.

“Tanba produtu sira ne’ebé prodús sei serbisu hamutuk ho liña ministériu seluk hanesan Ministériu Edukasaun tanba sei fornese ba merenda eskolár,” governante ne’e adianta.

Husu líder MOKATIL Aileu organiza malu

Sekretária Estadu promete katak ba futuru sentru MOKATIL ne’ebé lokaliza iha suku Liurai sei transforma sai sentru boot ida, nune’e la’ós hakiak fahi no kuda Bafo de’it, maibé mós hakiak karau no manu tanba antes ne’e hakiak ona manu maibé tinan-tolu nia laran ho mudansa Governu maka atividade ne’e la  konsege kontinua.

“Ha’u husu ba líder MOKATIL Aileu atu organiza malu nafatin para kontinua. Enkuantu modo ne’ebé kolleta klaru katak merkadu iha nasionál no lokál mós barak tanba modo hanesan brokoli ne’e ninia boot tebes, bainhira prodús barak mak lori ba merkadu husu atu konserva didi’ak hodi to’o iha konsumidór sira di’ak nafatin,” nia fó hanoin.

Ezekutivu ne’e promete mós katak sei apoia sentru MOKATIL ne’ebé akumula mós kooperativa kréditu uniaun. Tanba koperativa ne’e ajuda tebes ekonomia família.

Iha biban hanesan, Segundu Komandante munisípiu Aileu, Inspetór Xefe, Jacinto Conceição dos Santos, konsidera atividade sira ne’e nu’udar inisiativa di’ak.

“Atividade sira hanesan ne’e dala ruma ema-nia hanoin halai liubá osan, katak hanusa mak atu hetan osan, no hetan tiha osan la hanoin ona atu kontinua, ne’ebé atividade sira ne’e importante no hein katak ho kolleta tiha modo sira ne’e labele para de’it iha ne’e, ne’ebé tenke konsistente tanba ne’e di’ak ba imi no imi-nia oan sira nia futuru,” Autoridade seguransa ne’e hateten.

Segundu Komandante Aileu ne’e apresia tebes ho atividade kooperativa ne’e no fiar katak hosi atividade ne’e bele hadi’a ida-idak nia ekonomia família.

Nune’e mós, Prezidente MOKATIL Aileu, Januário Araújo, hateten rai ne’ebé utiliza hodi kuda Bafo hamutuk ektare rua de’it maibé planu ona atu alarga tan, enkuantu rai ne’ebé utiliza kuda modo hamutuk ektare rua.

“Bafo Kay Rala ne’e kolleta tiha ona tanba iha programa sesta bázika foin lalais ne’e ami kontribui tonelada 100,” nia relata.

Prezidente MOKATIL ne’e preokupa mós katak durante ne’e seidauk iha merkadu ka loja atu sira hodi sira-nia produtu bá fa’an maibé produtu ne’ebé kolleta lori bá merkadu lokál de’it.

“Ami fa’an bá merkadu lokál de’it no sira sosa tuir sira-nia presiza,”nia tenik.

Sentru produsaun MOKATIL Aileu ne’e naran Sentru multi-setoriál Francisco Xavier, lokaliza iha aldeia Bandeira hun, suku Liurai, postu administrativu Aileu Vila, Munisípiu Aileu, iha rai ektare 46, enkuantu rai 32 ektare seidauk utiliza.

Sentru multi-setoriál ne’e hahú atividade hosi 2019 to’o agora, hanesan ortikultura, Bafo, koperativa kréditu uniaun, ne’ebé daudaun iha ona kapitál hamutuk $15.400 hosi membru 75.

Biban ne’e, líder Kooperativa Kréditu Uniaun ne’e entrega mós proposta ida ba SEKoop.

Hafoin ramata kuda Bafo no kolleta modo iha Aileu, Sekretáriu Estadu ho komitiva kontinua halo viajen bá munisípiu Manufahi.

Jornalista     : Antónia Gusmão

Editora          : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!