DILI, 07 novembru 2023 (TATOLI) – Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus, hateten implementasaun programa lian materna iha munisípiu Lautém, Manatuto no Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) reforsa literasia no numerasia ba estudante sira no liuhusi programa ne’e estudante rihun 2-resin maka hatene lee no hakerek.
Implementasaun dalen materna nu’udar programa pilotu ida ne’ebé realiza ba eskola 10 iha munisípiu rua no RAEOA. Tuir dadus, alunu sira hatudu progresu di’ak no labarik sira iha vontade atu aprende.
Ho projetu pilotu ne’ebé hatudu progresu di’ak maka iha proposta balun mai husi munisípiu seluk ba espansaun programa lian materna, maibé to’o agora Ministériu Edukasaun seidauk foti desizaun ida, tanba presiza define polítika ida di’ak ba implementasaun dalen tetun.
“Atu loke tan programa lian materna ne’e ba munisípiu sira seluk presiza tetu ho didi’ak. Tanba durante ne’e, Ministériu Edukasaun enfrenta dezafiu ho disionáriu no livru referénsia. Seidauk iha ema atu hakerek no halo estudu hodi halo definisaun kona-ba hanorin ho loloos ne’e oinsá?”, Dulce de Jesus tenik iha Vila Verde, ohin.
Polítika Governu nian atu implementa dalen lokál ba eskola bázika sira la sai impedimentu ida ba estudante sira. Husi prosesu aprende lia-materna ne’e atu fasilita de’it alunu sira, tanba sira mós aprende tetun no portugés no bainhira hakat bá sétimu ka nonu anu sei aprende língua ingleza.
Implementasaun lia-materna iha eskola bázika ne’e simplesmente atu reforsa de’it estudante sira-nian baze literasai no numerasia. “Tanba teorikamente hateten katak karik ema ka labarik ida aprende husi lian ne’ebé maka sira hatene fásil liu atu aprende literasia no numerasia. Bainhira estudante ida maka hatene lee husi lian ida konserteza labarik ne’e sei hatene mós lee iha lian tetun ne’ebé laiha diferensa ida tanba aprende lia-materna no aprende tetun uza alfabetu ida de’it”, governante ne’e dehan..
Relasiona ho desizaun Governu anteriór nian hodi hapara provizorimente implementasaun lia-materna iha munisípiu rua no RAEOA ne’e tanba atu halo avaliasaun ba programa ne’e no observa katak ne’e iha duni benefísiu ka la’e. “Maibé, to’o agora programa kontinua la’o hela tanba hatudu duni progresu”, realsa.
Notísia relevante: Sá opsaun di’akliu ba língua ensinu iha TL?
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora





