DILI, 01 Maiu 2026 (TATOLI)—Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID) liuhusi Juíz Estájiariu Amando Freitas no Juíz José Araújo, Sesta ne’e, hasai despaisu hodi aplika medida koasaun Prizaun Preventiva ba arguidu na’in-rua ho inisiál CF no IP tanba iha indísiu forte halo transasaun droga ho tipu sabu-sabu, ho kuantidade grama ida.
Prosesu ba arguidu na’in-rua ne’e halo separadamente tanba rejista ho Númeru Úniku Kriminál (NUK) la hanesan. Suspeitu CF rejistu ho NUK 0155/26-PNSIC no IP inklui arguidu na’in-tolu seluk rejista ho NUK 053/26-PNCIC.
Nune’e, iha Tribunál nia despaisu ne’e aplika Prizaun Preventiva ba arguidu CF no IP tanba arguidu CF nu’udar xineza hanesan na’in ba sasán no arguidu IP nu’udar indonéziu mak lori no fa’an ba arguidu na’in-tolu seluk hanesan AF, YM no S hodi konsumu.
Notísia relevante : MP alega arguidu na’in-haat ne’ebé envolve kazu droga ho medida koasaun Prizaun Preventiva
Husi sirkustánsia sira ne’e mak Tribunál entende no tuir konviksaun hodi deside medida koasaun Prizaun Preventiva tanba arguidu sira-nia hahalok priense duni ba krime ne’ebé Ministériu Públiku (MP) imputa tuir lei númeru 2/2017 kona-ba rejime jurídiku ba tráfiku no kombate konsumu ilísitu droga, ne’ebé previstu artigu 7, konjuga artigu 10 ne’ebé hateten katak sé mak lori droga ne’e nia moldura penál tinan-lima to’o 15.
KAPÍTULU II Tráfiku no infrasaun seluk tan
Artigu 7° Tráfiku no atividade ilísita
Ema ruma, lahó autorizasaun, kuda, prodús, fábrika, hasai, prepara, oferese, tau folin, fa’an, distribui, sosa, fó, ka tan títulu ruma simu husi ema seluk, fó de’it ba ema seluk, lori bá-mai, importa, esporta, halekar ka tahan ilísitu, ai-horis, substánsia ka preparasaun ne’ebé hakerek iha tabela I to’o III, lahó kazu hirak-ne’ebé hatuur ona iha artigu 27°, sei kastigu ho pena dadur tinan-lima to’o 15.
Tanba moldura penál ne’ebé arguidu sira hetan tinan-lima, nune’e priense ba medida koasaun Prizaun Preventiva.
Enkuantu, arguidu na’in-tolu seluk hanesan AF, YM no S ne’e konsumu de’it, entaun bazeia ba artigu 17 no 28 husi lei númeru 2/2017 sira konsumu laliu kuantidade grama 0,2, tanba ne’e Tribunál aplika de’it kausaun ekonómika ba arguidu sira.
Tanba tuir husi artigu ne’e hateten katak kuandu konsumu droga ho kuantidade grama 0,2 mak foin aplika pena, maibé arguidu na’in-tolu konsumu kuantidade kiik husi grama 0,2 ka konsumu grama 0,125 grama. Tanba ne’e, arguidu na’in-tolu hetan kausaun ekonómika.
Kausaun ekonómika ne’ebé liuhusi despaisu Tribunál aplika ba arguidu sira mak hamutuk $10.000, nune’e arguidu AF iha obrigasaun selu kausaun ba Tribunál ho valór $5.000, arguida YM selu kausaun ekonómika ho valór $2.500 no arguida S iha obrigasaun selu kausaun ekonómika ho valór $2.500.
Tribunál mós hasai desizaun hodi preende arguidu na’in-tolu nia pasaporte, nune’e bainhira arguidu sira selu hotu ona kausaun ekonómika mak foin foti fali sira-nia pasaporte.
Defeza husi Arguidu IP, Defensór Públiku Manuel Amaral, hateten, Tribunál aplika Prizaun Preventiva ba nia kliente tanba nia konfensa faktus katak sasán ne’e nia hola no nia rasik mak fa’an ba arguidu na’in-tolu seluk atu konsumu.
Defeza Manuel Amaral, hateten, maski nune’e, nu’udar Defeza sei halo rekursu hodi kontra Tribunál nia despaisu tanba tuir lei, ida ne’ebé na’in ba sasán droga ka fabrika sasán mak hetan, maibé ba kazu ida arguidu sasán la’ós ninian.
Tanba ne’e, nu’udar Defeza, nia parte sei halo rekursu durante loron-30, hahú husi simu Tribunál nia notifikasaun liga ba despaisu kazu ne’e nian.
Iha fatin hanesan, Defeza husi arguidu AF, Defensór Públiku Anzelmo Pinto Akara, dehan, nia parte simu Tribunál nia desizaun no konsidera Tribunál nia despaisu justu no adekuandu, tanba ne’e nia sei la halo rekursu.
Nia hatutan, arguidu AF aseita selu kausaun ekonómika ho valór $5.000 ba Tribunál.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina





