DILI, 31 janeiru 2024 (TATOLI) – Sekretáriu Estadu Eletrisidade Agua no Saneamentu (SEEAS), Santos Noronha, reune ho Deputy Embaixadór Nova Zelandia iha Timor-Leste Nick Borthwick hodi koalia kona-ba matadalan ba projetu utilizasaun enerjia renovavél iha Timor-Leste.
Nia subliña, iha estudu hatudu katak Timor-Leste iha área balun deskobre sai hanesan rekursu potensiál ba utilizasaun enerjia renovavel ba anin, ba bee no ba loron-matan. Área hirak ne’ebé identifikadu mak Larigutu Osu-Viqueque no Bobonaru, Lalaia-Manatutu.
“Ha’u halo enkontru ho Deputy Embaixadór Nova Zelandia hodi koalia kona-ba utilizasaun enerjia renovavel no Nova Zelandia hato’o sira nia prontidaun katak sira prontu apoiu bainhira estabelese utilizasaun enerjia renovavel”, Santos Noronha hateten ba TATOLI iha nia kna’ar fatin Caicoli, kuarta ne’e.
“Ba projetu ida-ne’e, Governu Nova Zelandia la apoiu osan ba ita maibé sira hakarak ajuda ita iha parte halo matadalan (roud map) ba utilizasaun enerjia renovavel iha Timor-Leste”, nia adianta.
Nia dehan, enkontru ida-ne’e mós envolve tékniku hosi Sekretaria Estadu Eletrisidade Agua no Saneamentu, atu bele haree hamutuk iha área tékniku nian atu karik iha futuru mak instala projetu implementa karik bele la’o di’ak.
Tanba instalasaun projetu enerjia renovavel ne’e tenke tuir natureza Timor-Leste nian, entaun matadalan ba utilizasaun enerjia renovavel ne’e mós tenke haree di’ak liuliu iha aspetu ekonómia no sosiál kulturál tenke haree di’ak para ba futuru kuandu projetu la’o bele lao ho susesu.
Nia dehan, projetu utilizasaun enerjia renovavél iha Timor-Leste ne’e importante tanba alinea ho programa IX Governu Konstusionál nian ba poupansa utilizasaun enerjia.
“Agora ita iha planu atu redús postu kombustivel nian tanba ita nia sentru elétriku Hera no Betano kada tinan ita uza kombustivel ho miliaun $100-resin, ida-nee kustu ke bo’ot tebes”, nia dehan.
Planu IX Governu konstitusionál mak atu halo poupansa iha setór ne’e, entaun Governu hanoin katak transforma ita-nia natureza sai enerjia atu bele utiliza ka labele uza de’it mina.
“Maibé ita mós aproveita ita-nia natureza ba enerjia renovavel, tanba ne’e ita servisu hamutuk ho Governu Nova Zelandia atu alkansa ida-ne’e”, Noronha konklui.
Jornalista: Natalino Costa
Editór : Zezito Silva





