iklan

INTERNASIONÁL

PR Horta haksolok partisipa Australia National Day

PR Horta haksolok partisipa Australia National Day

Prezidente Repúblika (PR) José Ramos Horta, haksolok hodi partisipa iha Australia National Day, iha Ótel Palm Springs, Dili, kinta (30 janeiru 2025). Imajen/Mídia PR.

DILI, 31 janeiru 2025 (TATOLI)—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, sente haksolok partisipa iha Australia National Day ne’ebé selebra iha Ótel Palm Springs, Dili, iha kinta (30/01) kalan ne’e.

“Ha’u haksolok partisipa iha selebrasaun Loron Austrália ida-ne’e, okaziaun ida-ne’ebé konvida reflesaun no selebrasaun. Ha’u mós hanoin hikas ho gratidaun belun australianu barak ne’ebé hamutuk ho kauza ba libertasaun nasionál Timor-Leste nian,” refere komunikadu imprensa ne’ebé Agência TATOLI asesu, sesta ne’e.

Austrália mak nasaun ida-ne’ebé kulturalmente diversu liu iha mundu, ho kuartu ida husi nia populasaun ne’ebé moris iha rai-li’ur ka iha pelumenus inan-aman ida-ne’ebé moris iha rai-li’ur. Diversidade ida-ne’e la’ós de’it enrikese nasaun kulturalmente no ekonomikamente, maibé mós reflete istória sira reziliénsia no solidariedade nian.

“Entre komunidade sira-ne’e, destaka diáspora timoroan ne’ebé signifikativu, tanba buka refújiu iha Austrália hahú husi agostu 1975 ba oin, durante tempu dezafiante funu sivíl no okupasaun estranjeiru nian. Ospitalidade ne’ebé hatudu husi australianu sira durante períodu ne’ebá harii fundasaun sira ba amizade sólidu ida-ne’ebé kontinua buras iha dékada sira-nia laran,” Horta tenik.

Horta hateten, iha tinan 2025, iTimor-Leste selebra tinan 50 prezensa diáspora timoroan nian iha Austrália, hodi fó onra ba sira nia kontribuisaun folin-boot iha edukasaun, saúde, arte no área barak seluk tan.

Nia hatutan, selebrasaun hirak ne’ebé hala’o iha sidade australianu oioin, sei sai nu’udár sasin ba povu nia espíritu reziliente no solidariedade ne’ebé define nasaun rua nia relasaun.

Tuir Horta, mobilidade foun sira kontinua hametin ligasaun sira-ne’e, ho chegada anuál hosi traballadór, estudante no pasiente timoroan sira-ne’ebé partisipa iha programa sira mobilidade traballu, akadémiku no saúde nian iha Austrália.

“Kooperasaun entre Timor-Leste no Austrália hakat liu fronteira sira. Ami agradese ba apoiu kontínuu husi pesoál militár australianu sira, ofisiál polísia sira, tékniku sira, espesialista sira, no emprezáriu sira, ne’ebé iha tinan barak nia laran kontribui ona ba ami-nia esforsu sira hodi atinje Objetivu sira Dezenvolvimentu Sustentável nian (ODS). Partikularmente, iha kombate hamlaha, pobreza, mánutrisaun no stunting (raes badak) entre dezafiu sira seluk,” nia hateten.

Amizade entre nasaun rua, nia afirma, hahú kedas iha momentu sira sakrifísiu boot no aten-barani nian durante Funu Mundiál Daruak, bainhira timor-oan no australianu sira luta hamutuk.

“Lasu ida-ne’e hametin liután iha tinan 1999 ho Austrália nia lideransa ba misaun International Force East Timor (INTERFET) no partisipasaun ativu iha misaun Nasaun Unida tuirmai, ne’ebé hala’o papél desizivu ida hodi restaura ita-nia independénsia no harii ita-nia Estadu direitu demokrátiku,” nia dehan.

Hahú husi ne’ebá, kooperasaun dezenvolvimentu entre Timor-Leste no Austrália sai ezemplár, hodi promove estabilidade no prosperidade iha rejiaun.

“Iha Dezembru 2024, bainhira ita selebra aniversáriu ba dala 25 ita-nia kooperasaun dezenvolvimentu nian, ha’u reflete kona-ba prinsípiu sira amizade nian, resiprosidade no objetivu komún sira-ne’ebé sempre orienta ita-nia parseria. Planu Parseria Dezenvolvimentu foun, ne’ebé apoia ita-nia esforsu hamutuk, sai hanesan testamentu ida tan ba kompromisu kontinuasaun Austrália nian atu apoia Timor-Leste nia prosesu dezenvolvimentu sustentável, inklui dezenvolvimentu kolaborativu potensiál ba Kosta Súl Timor-Leste nian, partikularmente relasiona ho esplorasaun Kampu Greater Sunrise,” nia afirma.

Loron Austrália nu’udar oportunidade ida ba povu nasaun rua atu reflete kona-ba pasadu, selebra prezente no haree ba futuru ho esperansa no determinasaun liuliu iha tinan ida-ne’ebé Timor-Leste aprofunda nia integrasaun rejionál, hametin ligasaun ho nasaun viziñu sira iha unidu nia laran sistema nasaun sira, no liuhosi Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN) entre enkuadramentu sira seluk.

“Ami reafirma ami-nia hakarak atu kontinua hametin lasu sira amizade fraterna nian entre ami-nia nasaun sira, hodi promove parseria foun no frutuoza sira iha nivel kooperasaun hotu-hotu. Ha’u propoin brinde ida ba amizade no espíritu kooperasaun entre Timor-Leste no Austrália. Atu espíritu ida-ne’e buras nafatin no fó inspirasaun ba jerasaun sira iha futuru,” Horta dehan.

Jornalista : Hortencio Sanchez

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!