DILI, 15 Maiu 2025 (TATOLI) – Vise-Bankada Partidu Demokrátiku (PD), Armando dos Santos, konsidera komemorasaun loron restaurasaun indepedénsia Timor-Leste ba da-23 (20 Maiu 2002-20 Maiu 2025) nu’udar momentu reflesaun.
“Tempu ida ne’ebé ita halo reflesaun, ita bele estuda filafali situasaun sira ne’ebé uluk ita-nia erói pátria sira fó an duni ba ita-nia ukun-an”, Armando dos Santos hateten ba Tatoli, iha Parlamentu Nasionál, ohin.
Tanba ne’e, nia husu atu ka’er metin ida-ne’e hodi unifika forsa hamutuk atu liberta povu ba moris di’ak.
Iha fatin hanesan, Vise-Bankada FRETILIN, David Dias Ximenes ‘Mandati’, relembra 20 Maiu nu’udar loron ne’ebé ema komesa tuur hamutuk ko’alia kona-ba saida mak ukun-rasik an.
“Tanba sá mak ita hakarak ukun-rasik an? Primeiru, ita iha ona rai no povu, maibé ita seidauk iha ita-nia organizasaun polítika Governu ita-nia rasik. Entaun, momentu ne’ebá ema hanoin katak, ita tenke ukun-rasik an duni para ita hetan ita-nia Governu. Kuandu hetan tiha Governu, ema mós hanoin kedas tanba sá ita-nia Estadu, tanba ita atu ko’alia kona-ba seguransa, justisa ho moris di’ak”, dehan.
Nia fó hanoin mós atu dezenvolve setór agrikultura atu iha sustentabilidade ba ekonomia país no labele depende maka’as ba Fundu Petrolíferu, tanba loron ida sei maran. Aleinde ne’e, dezenvolve setór edukasaun hodi forma ema atu hanoin di’ak.
“Entaun ha’u nia apelu mak ne’e, ho sekuénsia ne’ebé ita liu ona, ita tuur hanoin took, uluk ita hakarak forma ita-nia nasaun tanba ita iha kolonializmu nia okos. Depois funu para ita liberta ita-nia rai. Uluk, ita-nia ema mate barak hodi hetan ukun-rasik an ne’e, seraké ita hala’o ona saida mak ita promete ba ita-nia povu? Halo tiha ona ka la’e?”, nia haktenik.
Tuir pontudevista Mandati kona-ba tema ba komemorasaun 20 Maiu 2025 “Hametin Pás no Dezenvolvimentu” katak pás iha ona, maibé falta justisa.
“Pás ne’e iha, só hakarak justisa ne’e iha, justisa ne’e ita labele inventa. Ema iha ne’ebá iha ona integridade, labele lori pás ne’e hanehan fali justisa, no justisa ita tenke respeita malu, justisa kuandu iha laiha injerénsia”, hateten.
Hodi hatutan katak “ita-nia Konstituisaun dehan kedas separasaun podér para labele injerénsia más interdependénsia ne’e la’ós submisaun ba fali malu. Ida atu tuur hamutuk ko’alia ne’e mak interdependénsia para iha desizaun jurídika, governamentais, parlamentares la’o liuhusi lei no norma”, konklui.
Notísia relevante: Estabilidade polítika sai fatór importante ba dezenvolvimentu nasaun – PPN
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
