OEKUSI, 11 Jullu 2025 (TATOLI) – Tribunál Primeira Instánsia, Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), planeia atu halo julgamentu movél iha nível suku no aldeia hodi hakbesik asisténsia justisa ba komunidade sira.
Notísia relevante:Ministru Sérgio ho PA REAOA diskute atu mellora setór justisa iha Oekusi
Juíz Administradór Tribunál Primeira Instánsia Oekusi, Evangelino Belo, informa, dezde nia prezensa iha Oekusi iha loron 16 Setembru 2024, nia observa kooperasaun komunidade Oekusi ho tribunál ladun di’ak tanba preokupasaun boot durante ne’e akontese ba komuniddae sira dalaruma ema hela iha fronteira ka fatin izoladu sira, ladun atu asesu ba transporte atu partisipa julgamentu iha tribunál ne’ebé lokaliza iha Oekusi vila.
Tuir nia, dalaruma komunidade sira labele partisipa tanba kestaun transporte no osan atu selu karreta mós laiha, depois julgamentu dalaruma loron tomak, entaun kuandu família laiha hela iha vila, depois atu fila kalan transporte laiha, entaun dalaruma akontese toba de’it iha dalan-ninin liuliu tribunál nia oin, hodi hein aban fali transporte iha mak foin viajen ba hela fatin iha foho.
“Entaun solusaun mak ne’e, dezde ha’u mai Oekusi seidauk iha tribunál movél, medida ne’ebé ita hanoin ona atu rezolve, ita tenke reativa tribunál movél ne’e, atu lori tribunál ne’e ba besik komunidade sira-nia hela fatin, liuliu sira-ne’ebé hela iha área rurál, ida ne’e responsavel tribunál Oekusi nian, planu no hanoin ona, maibé ami sei aprezenta planu ne’e konsellu superiór majistradu judisiál iha Dili, kuandu aprova mak ita bele realiza,” nia dehan ba jornalista sira iha Oekusi.
Kona-ba planu ne’e, Xefe suku Naimeko, Marcus Liu, orgullu tanba tribunál movél ne’e, sei hakbesik justisa bai ha área rurál, nu’udar mós sosializasaun atu ema hotu bele iha koñesimentu kona-ba oinsá prosesu tribunál nian.
“Ha’u hanoin planu ne’e di’akliu, tanba dala barak akontese iha tribunál, ezemplu tuir loloos to’o ne’ebá, tuku 9:00 dadeersan maibé tanba do’ok ou osan laiha atu selu karreta, entaun nia la ba partisipa julgamentu, maibé kuandu tribunál kria polítika ne’e komunidade sira iha área rurál sei kontente, tanba benefisíu ne’e barak, ema balun bele hatene kona-ba prosesu julgamentu ne’e oinsá, ne’e parte ida hanesan mós sosializasaun ida,” nia dehan.
Notísia relevante:Tribunál Primeira Instánsia RAEOA rejista kazu pendente 492
Rekorda fali katak, dezde 2022 to’o 2025 NE’E Tribunál Primeira Instánsia Oekusi rejista kazu pendente hamutuk 492 tanba númeru juís la sufisiente atu halo prosesu julgamentu. Kazu pendente sira-ne’e maioria kontra-bandu, abstratu no violénsia doméstika mak sei aas nafatin, no violasaun seksuál uitoan, maibé pendente ne’ebé iha barakliu ne’e, prosesu koletivu.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





