DILI, 11 Jullu 2025 (TATOLI)—Institutu Nasionál Saúde Publika Timor-Leste (INSPTL) ho Asosiasaun Maluk Timor asina akordu kooperasaun téknika, ho objetivu atu reforsa kuidadu saúde primaria liuhusi kapasitasaun ba pesoál saúde sira iha nivel hotu-hotu.
“Asina akordu tékniku ida-ne’e atu formaliza ami-nia servisu hamutuk entre INSPTL ho Maluk Timor, ho objetivu atu reforsa kuidadu saúde primaria liuhusi kapasitasaun ba pesoál saúde sira iha nivel hotu hotu, liuliu iha nivel kuidadu saúde primaria,” Prezidente INSPTL, Merita Monteiro, hateten ba jornalista sira iha salaun INSPTL, ohin.
Iha akordu tekniku ne’e hatuur servisu sira-ne’ebé mak sei halo ba oin hamutuk ho parseriu Maluk Timor mak liuhusi kapasitasaun ba pesoál saúde sira iha nivel hotu-hotu liuliu iha nivel kuidadu saúde primaria hanesan médiku, enfermeiru, parteira tékniku aliadu sira.
“Tanba ita hotu hatene katak sistema saúde ne’e la’o ho di’ak, sustentavel no rejilente. Bainhira ita-nia ekipa ne’ebé mak forte iha baze liuliu ita-nia pesoál saúde sira iha kapasdade natoon iha área ida-idak ne’ebé mak iha hanesan área klinika. Maibé, ami-nia servisu ne’e laós fó de’it formasaun espesiaál ba sira-ne’ebé iha área klinika, maibé ami mós fó formasaun ba iha área saúde publika no jestaun lideransa,” nia relata.
Liuhusi atividade asinatura akordu ne’e regula, servisu ba tinan tolu (3) ba oin nian, entaun INSPTL hamutuk dezenvolve módulu ba formasaun ne’ebé fahe ba área tolu hanesan klinika, naun klinika no jestaun lideransa.
“Ami prepara módulu formasaun iha área klinika, naun klinika ka saúde púbhliku no jestaun lideransa, tanba ita hanoin katak iha ekipa ne’ebé mak iha baze ne’e la’ós de’it ema kliniku, maibé iha mós ema-ne’ebé mak jestór tenke halo jestaun di’ak, atu nune’e servisu bele la’o. Tanba, se médiku de’it nia foku liu ba área klinika, maibé iha ne’eba pesoal sira seluk ne’ebé tenke asegura jestaun sira tenke la’o ho di’ak hanesan finanasa, lojistika, rekursu umanu sira ne’e tenke integradu,” nia afirma.
Ho objetivu ida-ne’e, nia dehan, mak INSPT kolabora ho Maluk Timor atu dezenvolve matadalan módulu formasaun sira-ne’e no banhira módulu formasaun sira-ne’e prontu ona, ita sei dijitaliza mdulu sira-ne’e.
“Ida-ne’e tanba ita lakohi halo bebeik uza manuál, entaun ho módulu formasaun sira-ne’e ita dijitaliza tiha, depois ita tau iha Plataforma dijitál no ita treinu sira atu nune’e banhira sira presiza sira bele loke liuhusi dijitál hodi haree,” nia haktuir.
Diretora Ezekutiva Maluk Timor, Dillyana Ximenes, hateten ohin asina akordu téknika ho INSPTL atu formaliza fila-fali servisu sira-ne’ebé mak durante tinan barak ona hala’o.
“Ohin, asina akordu ne’e atu formaliza fila-fali servisu sira-ne’ebé mak antes ne’e iha ona, tanba ami durante ne’e ami iha programa rheumatic heart disease (RHD), saóde orál no mós iha programa saúde inan ho oan,” Dillyana Ximenes hateten.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes




