DILI, 22 setembru 2025 (TATOLI)–Diretór Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál Nasionál (PCIC, sigla portugés), Vicente Fernades e Brito kompromete, sei intensifika serbisu hamutuk ho parseiru International Police (INTERPOL) hodi kontinua buka tuir jogu ilísitu no online scam iha Timor-Leste.
Nia haktuir, PCIC no entidade seguransa seluk konsege harahun no rekolla faktu ba rede krime organizadu transnasionál ne’ebé espalla iha Timor-Leste, liuliu iha Oekusi hodi prosesa iha Tribunál.
“Prova ne’ebé PCIC rekolla, iha duni elementu sufisiente atubele konklui katak krime online scam ne’e akontese iha Oekusi. Tanba ne’e, ita iha arguidu na’in-neen, balun iha ona prizaun preventiva,” Diretór hato’o ba Jornalista sira hafoin partisipa iha ezersísiu CARAT 2025, ne’ebé hala’o iha Estádiu Munisipál Dili, Segunda ne’e.
Notísia relevante : Kazu jogu online iha Oekusi, Tribunál aplika prizaun preventiva ba arguidu na’in-neen
Nia nota husi relatóriu Organizasaun Nasaun Unida (ONU) nian, dekreve katak krime online scam mai duni husi Tailándia no tama iha Timor-Leste. Maibé Timor-Leste ninia intervensaun ba krime referidu rápidu tebes.
“Atu hateten katak iha duni kazu ida-ne’e iha ita-nia rai, iha territóriu nasionál. Maibé iha parte seluk hatudu katak Timor-Leste iha duni ninia kompromisu atu kombate krime rede organizadu transnasionál iha territóriu nasionál, ho tempu ida muito rapido ka tres meses hanesan ne’e,” nia akresenta.
Hodi hatutan : “Ha’u hanoin relatóriu ONU nian demaziadu, tanba hare husi aspetu positivu Timor-leste konsege estraga jaringan ne’ebé mak instala iha Oekusi, tanba mós serbisu liuhusi kooperasaun, entaun ida-ne’e progresu di’ak ida,”
PCIC serbisu hamutuk ho parseiru INTERPOL detekta iha duni krime jogu ilísitu no online scam eziste iha rai-laran.
“Ita haree krime ne’e komete intervenente krime sindikatu scam, tanba ne’e iha faze investigasaun, tanba ne’e segredu justisa, maibé balun Tribunál aplika ona prizaun preventiva. Ida-ne’e hatudu katak iha elementu sufisiente ne’ebé arguidu sira prátika komete krime referidu,” Diretór katak.
Diretór PCIC admite, iha duni rede organizadu transnasionál ba krime jogu ilísitu no scam online, maibé iha elementu sufiente katak iha ema na’in-tolu ka haat mak envolve iha organizasaun sindikatu maibé buat hotu-hotu iha faze investigasaun.
“Ha’u seidauk bele pronúnsia katak envolve husi membru Governu ka sé de’it tanba kazu krime iha hela faze investigasaun. Ita labele fó sai tanba segredu justisa,” nia tenik.
Nia rekoñese, PCIC nia intervensaun ba kazu ne’e importante ba rai ne’e, liuliu medida reprezivu ne’ebé persiza reforsa tanba hatudu ba mundu katak Timor-leste iha pasu pozitivu, kompromisu no vontade atu kombate krime hirak ne’e.
“Maski ne’e la fasil. Ita persiza kapasidade no kooperasaun internasionál sira. Kazu jogu ilísitu no online scam ne’e la’ós akontese deit iha Timor-Leste, maibé akontese iha nasaun barak iha mundu internasionál, maibé Timor-Leste ninia intervensaun ba krime referi ho rápidu tebes. Ita halo ona intervensaun ho espíritu kooperasaun entre entidade sira ita no konsege blokeia,” nia hato’o.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina




