DILI, 13 Novembru 2025 (TATOLI)-Ministériu Finansa (MF) fó prioridade atu aumenta kollesaun reseita doméstika iha proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026.
Vise-Ministra Finansa, Felícia Claudinanda Cruz Carvalho, hateten esforsu atu hasa’e reseita mak dahuluk haree ba kapasidade instituisionál, liuliu iha sistema, rekursu umanu no lei.
No Governu kontinua prepara Autoridade Tributária no Auduaneira atu administra lei Impostu sobre Valór Akrexentadu (IVA) iha tinan 2027 hanesan parte ida prinsipál ba mobilizasaun reseita doméstika ne’ebé espera atu kontribui 1.5% husi Produtu Internu Brutu (PIB).
“Reforma instituisionál atu halo revizaun lei IVA no regulamentu relevante no modernizasaun sistema dijitál, preparasaun ba implementasaun ITAS foun, hadi’a sistema kontribuinte no kapasidade rekursu umanu ne’ebé iha Autoridade Tributária no Aduaneira atu halo rekrutamentu ba pesoál 160, treinamentu ba koñesimentu lei IVA”, governante ne’e hato’o hodi responde ba preokupasaun deputadu sira-nian iha debate espesialidade ba proposta OJE 2026 loron dahuluk, iha Parlamentu, ohin.
Nia hateten reforma hirak ne’e aliña ho jestaun finanseira públika hodi garante efisiénsia no transparénsia iha jestaun IVA. “Iha esforsu ida-ne’e, Governu sei serbisu hamutuk hodi sensibiliza ba públiku no envolve parte interesada hanesan setór privadu”, dehan.
Aleinde ne’e, sei haforsa instituisionál ba entidade sira seluk ba kollesaun reseita tanba iha reseita naun-fiskál iha mós reseita ne’ebé iha impostu no koima ne’ebé kolleta husi instituisaun sira seluk.
Deputadu FRETILIN, Joaquim dos Santos, preokupa kada tinan sempre hasoru reseita doméstika sei kiik nune’e despeza OJE kontinua depedénsia ba fundu petróleu. Hodi solisita prioriza alokasaun iha setór produtivu hodi iha sustentabilidade.
Tuir livru OJE 2026, iha artigu 2, Tabela I – Reseita Setór Públiku Administrativu, subsetór, Administrasaun Sentrál husi reseita petrolífera hsmutuk $1.719.214.230, no reseita naun-petrolífeira $495.474.965.
Proposta OJE 2026 ho motante $2.214.689,195 aloka ba saláriu no vensimentu $476.870.249, bens no serbisu korrente $447.904.446, transferénsia públika $820.710.160, kapitál menór $32.556,96, no kapitál dezenvolvimentu $436.647.379.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2025/03/21/governu-halibur-reseita-domestika-millaun-260-durante-tinan-2024/
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora





