OEKUSI, 19 Fevereiru 2026 (TATOLI) – Empreza lokál Pen Seka Unipesoál Lda, kinta ne’e, ofisialmente, reabilita ona estrada Sabén iha suku Bobometo sub-rejiaun Oésilo Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) ho distánsia kilometru ida (1) liu 850 nu’udar projetu emerjénsia, hafoin prosede seremónia kulturál iha loron tersa liubá.
Notísia relevante:Autoridade RAEOA sei realiza serimónia kulturál reabilita estrada Sabén
Molok empreza hahú ezekuta, Autoridade RAEOA liuhusi Koordenadór ZEEDOA Herkulanu de Sousa akompaña husi Diresaun Rejionál Infraestrutura observa uluk konidsaun, hodi enkoraza komunidade sira atu koopera, tanba estrada referida dezde tempu okupasaun foin mak Governu reabilita.
“Ohin loron istóriku ba povu Sabén, foin primeira-vés istória, Governu halo intervensaun ba estrada iha ita-nia knua laran. Tanne’e ita hotu agradese primeiru ba povu, tanba povu mak loron kalan hakilár no ko’alia fó hanoin ba ba xefe aldeia no xefe bairru sira oinsá buka dalan atu hadi’a dalan ida-ne’e. tanba sei sira (povu) la ko’alia, ohin loron obra ne’e la la’o karik, ne’ebé obrigadu wain ba povu Sabén tanba fó hanoin beibeik ba ukun na’in sira atu labele haluha hodi hala’o obrigasaun nu’udar Governu,” nia hateten iha Sabén.

Notísia relevante:Autoridade observa kondisaun estrada Sabén iha Oésilo, sei reabilita ho tipu emerjénsia
Iha biban ne’e, Diretór Diresaun Rejionál Infraestrutura, Remígio Nuno Sila, informa, reabilitasaun estrada referida ho kategória emerjénsia, hodi responde preokupasaun komunidade, ne’ebé hein tinan barak ona.
“Reabilitasaun ida-ne’e kategoria projetu emerjénsia tanba nesesáriu liu, katak bainhira tempu udan, kondisaun estrada Sabén ladi’ak, rai tahu maka’as, entaun difikulta ba komunidade sira. hanesan autoridade liuhusi diresaun, ita tenki halo intervensaun imediata atu responde komunidade sira-nia preokupasaun, ne’ebé infrenta tinan barak ona,” nia énfaze.
Tanba ne’e, nia dehan, meiu ne’ebé iha, autoridade RAEOA liuhusi Diresaun Rejionál Infraestrutura tenke halo intervensaun fó kategoria emerjénsia, ajusta direita ba empreza lokál ida, nune’e bele ezekuta obra ne’e, importante kumpre prosedimentu padraun tékniku no espesifikasaun materiál.
“Durasaun serbisu fulan neen, tanba serbisu ho tempu udan, entaun depende mekanizmu husi empreza, oinsa bele responde lalais tanba ne’e kategória emerjénsia, signifika projetu emerjénsia nia objetivu mak oinsa atu aselera projetu ne’e ho lais, nune’e komunidade sira bele uza,” nia afirma.
Notísia relevante:KAFI prioriza projetu reabilitasaun estrada iha Oekusi
Xefe aldeia Saben, Abíli Ili, sente haksolok, no rekomenda ba futuru la’os ateru de’it ho rai hanek maibé sei bele hane ho simenti, kompleta ho bee-dalan no instala mós liña elétrika, tanba estrada Sabén lokaliza kedas iha fronteira ho nasaun viziñu ho nia distánsia la to’o metru-100.

“Ha’u fó obrigadu ua’in, tanba ohin imi kolen no lakon tempu mai to’o ami-nia knua, tanba dezde tempu okupasaun to’o faze ukun-an tinan 24 ona, maibé ami-nia estrada ne’e nunka hadi’a. agora ha’u kontenti tebes. To’o tempu ida ha’u tuun husi kargu nu’udar xefe aldeia karik, ha’u halo Netik buat ruma ona, hanesan mós autoridade atuál, kuandu imi-nia mandatu remata maibé imi-nia favór ami sei lahaluha,” nia orgullu.
‘Vox Pop’ komunidade Sabén
Lamberto Elo, “Ami senti kontente tenke hadi’a duni, tanba suku barak sira-nia estrada hadi’a ona, hela de’it ami iha Sabén mak sei aat hela. Ami iha bee-moos maibé estrada ami triste. Ami sei koopera agora sobu sira hotu hotu ona, laiha problema, importante hadi’a ami-nia dalan, lutu ne’e sementara (provizóriu) de’it depois mak halo lutu foun. Maske ha’u-nia batar no haree estraga hotu maibé ha’u kontente nafatin, tanba dezenvolvimentu tenke la’o ba oin la’ós ba fali nakukun,” nia orgullu.
Sebastião Sani, “Ami hakarak no kontente tanba dalan ne’e sei di’ak fó Benefisíu direita mai ami povu, maibé estraga ami-nia batar, hare no ai-horis sira, ami laheten atu selu ka lae, maibé ba ha’u tenke konsidera hodi selu,” nia rekomenda.
Anita Noni Colo, “Ami kontente tanba komesa tinan-2000 to’o 2026 mak foin hetan estrada di’ak, maibé ha’u mós rekomenda ba Governu atu tau matan mós ba ami-nia ai-han no ai-oan sira ne’ebé hetan ona estragu iha prosesu reabilitasaun estrada ne’e,” nia hateten.
Notísia relevante:CAC kontinua kontrola kualidade projetu KAFI rejionál iha Oekusi
Entretantu, totál populasaun iha aldeia Sabén hamutuk uma-kain 300 no projetu reabilitasaun estrada ne’e, ezekuta husi kompañia Pen Seka Unipesoál Lda, ho durasaun serbisu fulan neen, no daudaun ne’e simu ona orden serbisu hodi hahú ezekuta konstrusaun hodi hein kontratu definitivu ho Autoridade RAEOA.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




