DILI, 15 Abríl 2026 (TATOLI)—Ministru Administrasaun Estatál, Tomás Cabral, prefere halo investigasaun ba eskola ida iha Munisípiu Manufahi bainhira mosu irregularidade iha implementasaun programa Merenda Eskolár.
“Agora osan tama ne’e iha fulan-Marsu, entaun fulan-tolu ne’e labale implementa, entaun sira implementa tiha lai mak foin halo pagamentu ba organizasaun sira-ne’ebé mak fornese hahán. Ha’u ko’alia tiha ona ho PAM (Prezidente Autoridade Munisípiu) Manufahi, katak atu hetan investigasaun kle’an no loos mak ita ba iha eskola, tanba osan ne’e transfere ba eskola no eskola ho inan-aman mak halo jestaun tanba orsamentu kiik,” Ministru Cabral hato’o ba Jornalista sira, iha Palásiu Governu, Kuarta ne’e.
Nia dehan, aloka millaun $35 ba implementasaun programa Merenda Eskolár millaun $29 no subvensaun eskolár millaun $6 iha territóriu tomak.
Osan ne’e hodi prodús menu indikativu ida ne’ebé 75% kontein produtu lokál, maibé kada muníspiu la hanesan.
“Ha’u lee informasaun katak implementasaun Merenda Eskolár iha Manufahi iha irregularidade. Ita lee dekretu ezekusaun dehan organizasaun komunitária mak organiza hodi sosa produtu ne’e. Tanba uluk ita iha Ekipa Jestaun Programa (EJP) sira mak jere, maibé ho osan kiik, entaun eskola ho inan-aman mak halo jestaun,” nia akresenta.
Notísia relevante : PAM Manufahi klarifika kona-ba identifikasaun irregularidade ba programa Merenda Eskolár
Ministru dehan, Merenda Eskolár ne’e ba kada loron, labarik ida sentavu 42, maibé implementasaun 34, entaun iha problema iha implementasaun. Eskola ida ho nia rendimentu kiikoan no na’in-lima ka haat tein ne’e oinsá. Agora iha Manufahi ajénsia internasionál no iha lokál balun prepara merenda eskolár.
“Osan sentavu 42 ne’e sosa foos kilo hira, orsamentu mak ne’e, maibé kuandu iha irregularidade ne’e labele ona iha autoridade sira ba implementasaun. Ida-ne’e tenke transfere ba konta bankária, nune’e ema ne’ebé fornese hahán tenke haree iha ne’e,” nia katak.
Dadus implementasaun programa Merenda Eskolár ba eskola iha munisípiu sira hotu iha tinan 2026 hamutuk 330.830 (feto 160.926, mane 169.904), kompostu husi pre-eskolár hamutuk 30.995 (feto 15.446, mane 15.549) no ensinu báziku hamutuk 299.835 (feto 145.480, mane 154.355).
Munisípiu Aileu iha ensinu pre-eskolár no ensinu báziku hamutuk 14.555 (feto7.033, mane 7.522), kompostu pre-eskolár hamutuk 1.789 (feto 872, mane 917) no ensinu báziku hamutuk 12.766 (feto 6.161, mane 6.605); Ainaru iha 20.154 (feto 9.625, mane 10.529), pre-eskolár iha 1.867 (feto 844, mane 1.023), ensinu báziku hamutuk 18.287 (feto 8.781, mane 9.506); Ataúru iha 2.710 (feto 1.307, mane 1.403), kompostu husi pre-eskolár hamutuk 502 (feto 254, mane 248) no ensinu báziku hamutuk 2.208 (feto 1.053, mane 1.155).
Baukau iha 32.993 (feto 16.064, mane 16.929) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.005 (feto 1.021, mane 984) no ensinu báziku hamutuk 30.988 (feto 15.043, mane 15.945); Bobonaru iha 26.516 (feto 13.202, mane 13.314), kompostu husi pre-eskolár hamutuk 2.275 (feto 1.161, mane 1.114), ensinu báziku hamutuk 24.241 (feto 12.041, mane 12.200); Kovalima iha 19.433 (feto 9.198, mane 10.235) kompostu husi pre-eskolár hamutuk 2.132 (feto 1.126, mane 1.006) no ensinu báziku hamutuk 17.301 (feto 8.072, mane 9.229).
Dili iha 62.617 (feto 30.510, mane 32.107) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 6.564 (feto 3.271, mane 3.293) no ensinu báziku hamutuk 56.053 (feto 27.239, mane 28.814); Ermera iha 29.283 (feto 19.018, mane 20.220) kompostu husi pre-eskolár hamutuk 2.254 (feto 1.194, mane 1.060) no ensinu báziku hamutuk 36.984 (feto 17.824, mane 19.160); Lautein iha 20.075 (feto 9.815, mane 10.260) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.957 (feto 1.429, mane 1.528) no ensinu báziku hamutuk 17.118 (feto 8.386, mane 8.732); Likisá iha 22.502 (feto 10.996, mane 11.506) kompostu husi pre’eskolár hamutuk 2.482 (feto 1.224, mane 1.259) no ensinu báziku hamutuk 20.019 (feto 9.772, mane 10.247).
Manatutu iha 13.387 (feto 6.504, mane 6.883) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 1.152 (feto 577, mane 575) no ensinu báziku hamutuk 12.235 (feto 5.927, mane 6.308); Manufahi iha 16.184 (feto 7.812, mane 8.372) kompostu husi pre-eskolár hamutuk 2.200 (feto 1.067, mane 1.133) no ensinu báziku hamutuk 13.984 (feto 6.745, mane 7.239); Vikeke iha 21.192 (feto 10.319, mane 10.873) kompostu husi pre-eskolár hamutuk 1.982 (feto 980, mane 1.002) no ensinu báziku hamutuk 19.210 (feto 9.339, mane 9.871) no Oekusi iha 19.274 (feto 9.523, mane 9.751) kompostu husi pre-eskolár hamutuk 833 (feto 426, mane 407) no ensinu báziku hamutuk 18.441 (feto 9.097, mane 9.344).
Jornalista : Osória Marques
Editora : Julia Chatarina
