DILI, 29 novembru 2023 (TATOLI)- Provedór Direitus no Justisa (PDHJ), Virgílio Guterres, husu ba entidade hothotu atu labele partidariza institusaun Estadu atu nune’e bele garantia boa Governasaun.
Nia dehan, agora daudaun atendimentu ba públiku dala ruma iha instituisaun Estadu la fó satisfasaun ba komunidade, tanba kauza ida mak entidade balun buka partidariza tiha instituisaun Estadu hodi troka tékniku sira ne’ebé serbisu kle’ur tau fali partidu nian tanba de’it nia partidu mak ka’er ukun.
Entaun ida ne’e bele provoka atendimentu ladún mazimu iha instituisaun Estadu no dala ruma mosu estagnansia iha instituisaun Estadu katak labele mosu atendimentu ne’ebé lalais.
“Entidade publika sira, ba funsionariu públiku ba asuntu ne’ebé publiku ne’e ita partidariza hotu ne’e kestaun ne’ebé seriu iha ita nian rai, ida ne’e la’ós kompeténsia Provedór nian atu haree ne’e kompeténsia hotu-hotu liuliu responsavél, Ministru sira atu haree ida ne’e,” Virgílio Guterres hateten ba jornalista sira iha kna’ar fatin, kuarta ohin.
Nia esplika, partidarizasaun ne’e responde ba boa governasaun katak ba hirak ne’ebé ke hetan nomeasaun polítika hahú hosi Ministru, Vise-Ministru no Sekretáriu inklui Asesór sira ne’e nomeasaun polítiku.
Maibé ema tékniku sira iha karaik ne’e di’ak liu ne’e por meritu, selesaun pur meritu atu nune’ ema ba iha fatin ne’ebé ema ne’e hala’o duni servisu tékniku.
“Ita labele tanba ita nian partidu mak manan, entaun ema sira tékniku ne’e ita sai hotu, tau ita nian ema hotu, tanba nia halo parte iha nia partidu entaun ida ne’e prosesu ne’ebé viola prátika Boa Governasaun ninian,” Provedór ne’e afirma.
“Dala ruma buat sira ne’e mosu mak impede servisu atendimentu públiku la’o ladi’ak, dala ruma to’o ema nia direitu violadu entaun ida ne’e sai preokupasaun ba Provedór,” nia adianta.
Virgílio esplika, provedór ninian servisu ne’e atu haree katak advokasia ba iha direitu umanus no boa governasaun liu liu ba iha boa governasaun ne’e karik rekruamentu iha instituisaun Estadu karik mosu viola sidadaun sira nian direitu.
“Sé ita fiar ba tránparansia ba responsablidade katak iha prosesu balun,liuliu rekrutamentu tenke anunsiu ba públiku pelumenus informasaun ne’e tenke sai, atu nune’e labele mosu deskonfiansa,” nia haktuir.
Nia hatutan, ba Provedór nia importánsia mak ne’e, ba sidadaun sira neebe mak tuir ne’e ninian direitu liuliu direitu atu konkorre, direitu atu hetan informasaun direitu ba prosesune’e tenke justu laiha diskriminasaun feto ka mane inkluiema difisiénsia portadora tenke garantia direitu.
“Hanesan ha’u hatene Provedór tau atensaun ba boa governasaun entaun entidade sira seluk tenke esforsu atu reduz labele partidariza instituisaun públiku ita sai Ministru ne’e ba ema hotu hotu, sai Primeiru-ministru ne’e ba ema hotu hotu hanesan mós sai Provedór mós ba ema hotu hotu,” Virgílio hateten.
Hili ema tuir méritu
Provedór Direitu Humanus no Justisa ne’e nota durante ne’e iha prátika Boa Governasaun dala barak entidade sira partidariza instituisaun públiku, maibé boa Governasan mak hili ema tuir nia meritu ka the right person in the right place.
“Ida ne’e mak ita hakarak ejize ba hotu hotu no ida ne’e mak Provedór nian baze ida atu fiskaliza”.
Tanba, tuir provedór, iha tinan oin, tuir planu estratéjiku 2024-2028 PDHJ nian, PDHJ identifika ona entidade hamutuk 117 mak sai hanesan respondente ba PDHJ atu halo fiskalizasaun tinan oin liuliu iha asuntu Boa Governasaun.
“Ami sei intensifika iha tinan oin liuliu atividade fiskalizasaun ba boa Governasaun regulár. Dala ruma tanba rekursu ami labele ba ministériu hotu, maibé ami tau importánsia Ministru Edukasaun, Ministériu Saúde, Ministériu Agrikultura, Ministériu Justisa no Ministériu Interiór atu haree sira-nia polítika tuir duni standar (padraun) operasionalizasaun ga lae no ami sei ezekuta ida ne’e,” nia garante.
Jornalista : Natalino Costa
Editór : Rafael Ximenes de A. Belo





